𝐀𝐑𝐂𝐇𝐈𝐕𝐄

ساکم را جمع کرده ام چند تکه لباس،چند خاطره و چیزهایی که حتی اسمشان را نمی‌دانم. باید بروم و روزها را یکی‌یکی بگذرانم بی‌آنکه کسی بداند پشت این سکوت چه چیزهایی جا مانده است. می‌روم با امید بازگشت با ترس تغییر و با دلتنگی روزهایی که هنوز تمام نشده‌اند. آدم تا وقتی در خانه است قدر خیلی چیزها را نمی‌داند صدای آدم‌هایی که هر روز می‌شنود سفره‌ای که همیشه پهن است و حضوری که آن‌قدر عادی شده که خیال می‌کند همیشه خواهد بود. شاید وقتی برگردم خیلی چیزها عوض شده باشند آدم‌ها، خیابان‌ها، احساس‌ها و شاید خودم، بیشتر از همه پیش از رفتن بیشتر از همیشه می‌فهمم که آدم چقدر چیز برای دوست داشتن دارد و چقدر کم، برای نگه داشتنشان اختیار. و تو اگر روزی دلت گرفت و نبودنم را بهانه کردی، به آسمان نگاه کن، من هم زیر همین آسمان، دور از تو و گرفتار روزهای خودم، به چیزهایی فکر می‌کنم که نمی‌شود با خود برد. شاید روزی که برگردم، همان آدم سابق باشم اما بعید می‌دانم با همان نگاه به دنیا برگردم. چند ماه دوری، در تقویم شاید چیزی نباشد اما برای کسی که دلش جا مانده، زمان شکل دیگری دارد. مراقب خودتان باشید برخواهم گشت ـ داوریان 𓂀 ARCHIVE

آرشیو از جایی آغاز می‌شود که فراموشی، دیگر پاسخِ پرسش‌های ما نیست. اینجا قرار نیست فقط نوشته‌ها را جمع کنیم؛ قرار است بخشی از اندیشه و احساس انسان را حفظ کنیم. از فلسفه تا ادبیات، از زیبایی تا تاریکی، از آنچه گفته‌ایم تا آنچه جرئتِ گفتنش را نداشته‌ایم. آرشیو خانه‌ی کلماتِ فراموش‌شده و اندیشه‌های ناتمام است. رسالت ما، آگاهی‌ست؛ دیدنِ جهان از زاویه‌ای که کمتر دیده می‌شود. میتوانید با دونیت استارز مارا در این امر یاری دهید. اینجا هر متن، تکه‌ای از یک ذهن و هر کلمه، ردّی از یک زندگی‌ست. می‌خواهیم آنچه شایسته‌ی ماندن است، در برابر فراموشی دوام بیاورد. شاید روزی خودمان فراموش شویم؛ اما اندیشه‌ای که به جا گذاشته‌ایم، بماند. ـ داوریان 𓂀 ـ آرشیو ARCHIVE ARCHIVE PLUS

کاش تمام غم هایت مال من میشد قلب تو برای رنج کشیدن حیف است قلب من. ـ داوریان 𓂀 ـ آرشیو ARCHIVE ARCHIVE PLUS

شاید " نبودن " " بودن" در غيابِ تو باشد شاید ندیدنِ عبورت باشد كه چونان شاخه گلی کبود نورِ ظهرگاهان را در هم شِکنی. شاید " نبودن " ندیدنِ تو باشد كه از ميان سنگ ها بُگذری از میان غبار و مِه شاید ندیدنِ فانوسی باشد که دستان تو بلندش کرده است آه که شاید " نبودن " ندیدنِ تو در " آغاز " باشد و در" پایان " ، شاید "نیامدن ات " باشد شاید " نرفتن ات " ـ پابلو نرودا امروز به پایان می‌رسد از فردا برایم چیزی نگو من نمی‌گویم: فردا روز دیگریست فقط می‌گویم: تو روز دیگری هستی تو فردایی همان که باید به خاطرش زنده بمانم. ـ جبران‌ خلیل جبران دوستت دارم و پایان سطر نقطه ای نمی گذارم بدرود برای اندکی ـ داوریان 𓂀 ـ آرشیو ARCHIVE ARCHIVE PLUS

سوال ارسالی یکی از دوستان عضو کانال: سلام، "چشم زخم" و این که هر چیز ناخوشایندی را به چشم زخم ربط دهند، چه مغالطه‌ای است؟ فرافکنی نیست؟ جواب: درود دوست عزيز فرافكنی (projection) نوعی خطای شناختی (bias) است كه شامل "چشم‌زخم" هم می‌شود. چشم‌زخم یعنی نگاه حسودانه به يک چيز يا يک انسان كه باعث بدشانسی يا اتفاق بد و ناگوار برای او می‌شود. طبق این تعریف می‌توان مغالطه‌های زير را به اين عبارت نسبت داد: ۱. مغالطهُ تفكر جادویی يا خرافه‌انديشی: Magical Thinking اين مغالطه زمانی اتفاق می‌افتد كه شخص دو حادثه را بر اساس نه منطق و عقل، بلکه بر اساس باورهای خرافی به هم ربط دهد. ۲. مغالطهُ جادوی كلمه: Word Magic مغالطهُ جادوی كلمه زمانی اتفاق می‌افتد كه شخص فكر كند چون برای يک پديده يا موجود، كلمه‌ای يا عبارتی وجود دارد، بنابراين آن موجود و پديده هم وجود خارجی دارد، مانند اسب تک شاخ، غول هيولا، دیو، سيمرغ، کوه قاف، و چشم زخم. (تا نباشد چیزکی مردم نگویند چیزها) ۳. مغالطهُ ابطال‌ناپذيری: Unfalsifiability Fallacy مغالطهُ ادعای‌ ابطال‌ناپذیر زمانی اتفاق می‌افتد که شخصی بدون مدرک یا دلیلی محکم، با اطمینان اعلام کند که یک ایده یا نظر درست یا غلط است، در حالی‌که امکان ندارد آن ایدهُ مورد نظر را از راه مشاهده یا آزمایش‌های تجربی تایید یا رد کرد. مثلاً فردی ادعا كند که فلان فرد در خواب ديده است كه ...، يا فلان فرد دارد عقوبت کارهایش را پس می‌دهد، يا فلان داروی گیاهی برای فلان درد خوب است. به این مغالطه، مغالطهُ "غیر‌قابل آزمایش" (untestability fallacy) نیز گفته می‌شود. "هیچ‌گاه تصور نکنید چون کسی نمی‌تواند اشتباه بودن شما را ثابت کند، پس حق با شماست." ۴. مغالطهُ فرافکنی ذهن: Mind Projection Fallacy این مغالطه زمانی اتفاق می‌افتد که شخص یقین داشته باشد دنیا همان طوری است که خودش می‌بیند. به‌عبارتی ديگر، جهان را بازتاب ذهن خودش تصور می‌کند. البته، بو بِنِت (Bo Bennett) مغالطه‌شناس معروف در کتاب "مغالطات منطقی" (Logically Fallacious) فرافکنی ذهن را یک سوگیری شناختی معرفی می‌کند تا یک مغالطه. ۵. مغالطهُ علت جعلی: False Cause Fallacy مغالطهُ علت جعلی زمانی اتفاق می‌افتد كه ارتباط بين مقدمه‌ها و نتيجه در استدلال، منطقی و معتبر نیست. به‌عبارت دیگر، در مغالطهُ علت جعلی، چیزی به‌عنوان "علت" بیان می‌شود که "علت" نیست. مثلاً، فرد ادعا کند که حجاب و پوشش زنان علت خشک‌سالی و باران نباریدن است، یا ادعا کند گناه علت زلزله و سیل می‌باشد. ـ داوریان 𓂀 ـ آرشیو ARCHIVE ARCHIVE PLUS

«اثر فورِر یا اثر بارنُوم چیست؟» "فورِر یک روانشناس و بارنُوم یک سیرک باز بود. اثر فورر می‌گوید: وقتی شما یک متن مبهم و کلی در مورد خودتان می‌شنوید یا می‌خوانید به دنبال ارتباط آن با خودتان می‌گردید و اگر متن به اندازهُ کافی مبهم و کلی باشد شما ارتباطاتی پیدا خواهید کرد و آن را تعریف شخصیت و سرنوشت خودتان خواهید پنداشت. نام دیگری که برای این اثر بکار می‌رود اثر بارنوم است. اثر بارنوم به آمادگی انسان‌ها به پذیرش توصیف‌های کلی گفته می‌شود. این اثر به نام یک صاحب سیرک به نام بارنوم نام‌گذاری شده است که نمایش‌هایش به داشتن "چیزی برای همه" مشهور بوده‌اند. اثر فورر و یا بارنوم عملاً بیشترین کاربری را در شخصیت‌شناسی غیرعلمی، فال‌گیری، و طالع‌بینی روزانه و امثالهم دارد." فال حافظ و اثر فورر (بارنوم) دیوان حافظ شامل حدود ۵۰۰ غزل و جمعیت ایران بیش از ۸۳۰۰۰۰۰۰ نفر است. با توجه به‌این آمارها و چهار پیش فرضِ: ۱. هیچ دو نفری از نظر فرهنگی، فکری، اقتصادی، اجتماعی، سواد، و خصوصیتات فردی و ... شبیه به‌هم نیستند، حتی دو قلوهای هم‌سان. ۲. هر فردی سرنوشتش را خودش رقم می‌زند. ۳. انسان در طول زندگی دچار تغییر و تحول می‌شود. و ۴. تمام غزل‌های حافظ از نظر محتوا و تفسیر باهم تفاوت داشته باشند، این نتیجهُ می‌توان گرفت که به ازاء هر ۱۶۶۰۰۰ نفر در ایران یک غزل اختصاص داده می‌شود که با آن شخصیت این تعداد افراد به‌طور مشترک توصیف می‌شود. با توجه به فرضیات بالا و تحلیل آماری نمی‌توان ارتباط منطقی بین مفروضات و استنتاح تصور کرد تا نتیجهُ درستی حاصل شود. مسلماً، حافظ یک شاعر بزرگ و از افتخارات ایران است که از جایگاه ویژه‌ای نزد ایرانیان و جهانیان برخورددار است. با این حال، مشورت با دیوان حافظ و مراجعه و توسل به آن برای تصمیم‌گیرهای سرنوشت‌ساز و مهم زندگی عاقلانه و منطقی نیست. البته، تفال به دیوان حافظ در جمع خانواده یا دوستان در شب‌ یلدا جزء فرهنگ اصیل ایرانی است که باید آن‌را حفظ کرد. باور به سرنوشت‌ساز بودن فال حافظ، فال قهوه، یا بطور کلی اعتقاد به فال‌گیری یا توسل به مرجع کاذب در تصمیمات مهم زندگی فرد را در دام مغالطه‌ها و خطاهای شناختی دیگر می‌اندازد‌. مانند:  ۱. مغالطهُ توسل به مرجع کاذب ۲. مغالطهُ دوراهی کاذب ۳. مغالطهُ خرافات ۴. جادویی‌اندیشی ۵. آرزواندیشی ۶. مغالطهُ خودفریبی ۷. خطای ذهن‌خوانی ۸. اثر هاله‌ای ۹. خطای تایید ۱۰. اثر دارونما یا شبه‌دارو بنابراین، توسل و اعتقاد به فال‌گیری، فال‌گیران، و رمالان فرد را در دام انواع مغالطه‌‌ها و خطاهای شناختی می‌اندازد که ممکن است برای او هزینه‌های مالی یا روحی و روانی داشته باشد.  برای مقابله با اثر فورر یا بارنوم، ویژگی‌های شخصیتی خود را نقادانه بررسی کنید تا ببینید آیا خاص شما هستند یا افراد زیادی را شامل می‌شوند. منابع: ۱. جامعه، فرهنگ و تفکر نقاد؛ گرگ آر. هاسكينز، داگلاس برنر و ... ۲. در اسارت فرهنگ؛ طاهرهُ شیخ‌الاسلام ‌۳. ذهن فریبکار شما؛ استیون نوولا ـ داوریان 𓂀 ـ آرشیو ARCHIVE ARCHIVE PLUS

«اثر بن فرانکلین چیست؟» چرا افراد بعد از این‌که به شما کمک می‌کنند، شما را بیشتر دوست خواهند داشت؟ اثر بن فرانکلین یک پدیدهُ روانشناختی است: اگر به کسی خوبی کنید، از او خوشتان می‌آید و اگر به کسی بدی کنید، از او بدتان می‌آید چون تلاش می‌کنید کار خود را با بد جلوه دادن طرف مقابل توجیه کنید. اگر یک سرباز در جنگ اعضای جبهه مقابل را بکشد، پس از آن شروع به تنفر ورزیدن از آنها می‌کند. این حالت نوعی مانور روانشناختی است که به کاهش فشار روانی ناشی از احساس گناه به‌علت کشتن افراد منجر می‌شود. در روانشناسی این اثر تحت عنوان ناسازگاری یا ناهماهنگی شناختی بررسی شده است. مردم گرایش‌ها و رفتارهای خود را تغییر می‌دهند تا تنش‌ها و ناسازگاری‌های میان تنفر و رفتار خود را کاهش دهند. اگر فردی بدی کرد، متنفر می‌شود تا تناقض میان عمل و تفکر خود را کم کند. در تربیت سگ‌ها توصیه می‌شود که مربی‌ها از روش‌های سخت‌گیرانه و کلمات خشن استفاده نکنند، از آن جهت که حس مربی را نسبت به سگ منفی می‌کند. وقتی به سگ بدی کردید، از او بدتان می‌آید. این خطای شناختی بیشتر در سیاست، در ورزش، در مذهب و در جنگ‌ها خود را نشان می‌دهد. نتیجه اخلاقی: سعی کنید تا می‌توانید دیگران را با کلمات خوشایند و مثبت خطاب کنید و از آنها به نیکی یاد کنید تا از آنها متنفر نشوید. «من دشمنانم را با دوست شدن با آنها نابود می کنم.» آبراهام لینکلن ـ داوریان 𓂀 ـ آرشیو ARCHIVE ARCHIVE PLUS

« تفاوت سفسطه و مغلطه» سفسطه ریشه در واژهُ سوفسطائی دارد که خود از ریشهُ سوفوس (sophos) مشتق شده‌ است. سوفوس در زبان یونانی به معنی خرَد، دانایی و فرزانگی است. تفاوت سَفسَطه‌ و مَغلَطه‌ این است که سفسطه‌گر دانسته، آگاهانه و عامدانه مرتکب استدلال غلط می‌شود، اما مغلطه‌گر ندانسته، ناآگاهانه‌ و غیر‌عامدانه استدلال غلط را انجام می‌دهد. بنابراین، مرز بین سفسطه و مغلطه در عمدی و غیر عمدی بودن این دو است. اگر استدلال نادرست توسط افراد خردمند، دانا، آگاه و عمدی انجام شود سفسطه و اگر توسط افراد ناآگاه و به‌طور غیرعمد صورت گیرد مغلطه است. ـ داوریان 𓂀 ـ آرشیو ARCHIVE ARCHIVE PLUS

«حقیقت در برابر عقیده» در شناسایی مغالطه‌ها و برخورد با سفسطه‌گرها و مغالطه‌کننده‌ها، تشخیص حقیقت و واقعیت از عقیده و نظر از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. حقیقت و واقعیت گزاره‌ای عینی است که می‌توان درستی یا نادرستی آن‌را ثابت کرد. اما عقیده و نظر، گزاره‌ای ذهنی است که بر‌اساس باورها، احساسات، و هیجانات فردی و شخصی شکل می‌گیرد. مثلاً گزارهُ "خورشید از مشرق طلوع می‌کند." یک واقعیت و حقیقت (fact) است. اما جملهُ "من طلوع خورشید را بیشتر از غروب خورشید دوست دارم." یک عقیده و نظر (opinion) می‌باشد. یا گزارهُ "شیراز از تهران کوچک‌تر است." یک واقعیت است. اما گزارهُ "شیراز از تهران زیباتر است." یک عقیده و نظر می‌باشد. اگر فردی بگوید فاصلهُ خورشید تا زمین ۱۰ کیلومتر، دمای آن ۱۰۰ درجهُ سانتی‌گراد، و مساحت آن به اندازهُ یک زمین فوتبال است، این شخص moron می‌باشد. واژهُ moron یعنی آدم سبک مغز، کم عقل، ابله، و نادان. مغالطه خطای استدلال است، نه خطای امر واقعی و حقیقی. همچنین، مغالطه خطای تفکر است، نه اظهار نظر شخصی. ـ داوریان 𓂀 ـ آرشیو ARCHIVE ARCHIVE PLUS

«تفاوت فکر و تفکر» Thought vs. Thinking واژه فکر به معنی اندیشه، پندار، یاد، خاطره، و خیال است؛ درحالی‌که واژهُ تفکر به معنی استدلال، تاُمل، تدبر، تعقل و اندیشیدن می‌باشد‌. (فرهنگ لغت دهخدا) فکر به ایده یا نظری گفته می‌شود که به‌طور ناگهانی در ذهن اتفاق می‌افتد، اما تفکر فرایند فکر کردن، استدلال در بارهُ مسئله، فرایند حل مسئله، تصمیم‌گیری و نتیجه‌گیری در‌بارهُ آن است. تَفَکُّر مصدر باب تَفَعُّل برای نشان دادن اثرپذیری فعلِ فکر کردن روی موضوع یا مسئله می‌باشد؛ یعنی اثر فعل روی مفعول مانند تعلّم، تعقّل، و تشکّر. واژه‌های علم، عقل، و شُکر ایستا، ساکن، و بی‌حرکت هستند. وقتی در باب تَفَعُّل صرف می‌شوند واژه‌های تعلّم، تعقّل، و تشکّر ساخته می‌شوند که پویا، اثر‌پذیر، دینامیک، و حرکتی هستند. فکر می‌تواند قدیمی، خرافاتی، سنتی، کهنه، و منسوخ باشد مانند فکر برده‌داری و فکر زنده به گور کردن دختران. اما تفکر همیشه نو است. حتی اگر شما در‌بارهُ یک فکر کهنه و قدیمی تفکر کنید، در واقع دارید آن فکر را نو و بازسازی می‌کنید. گاهی اوقات از ما سوالاتی پرسیده می‌شود مانند: فکر ازدواج نیستید؟ فکر خرید خودرو نیستید؟ فکر تغییر شغل نیستید؟ فکر تعویض خانه نیستید؟ فکر آشتی با فلانی نیستید؟ و فکر ... نیستید؟ فکر ازدواج، فکر خرید خودرو، فکر تغییر شغل، فکر آشتی و فکر ... یک نظر و ایده می‌باشد که باید دربارهُ آنها تفکر صورت گیرد. یعنی باید با استدلال و تعقل به این موضوعات بیندیشیم تا بتوانیم عادلانه قضاوت کنیم و منطقی تصمیم بگیریم. بنابراین، فکر خام می‌باشد که با تفکر پخته می‌شود. اگر فکر با معیارهای ده‌گانه¹ و موُلفه‌های هشت‌گانهُ² تفکر تواُم باشد به تفکر انتقادی منجر می‌شود. به همین دلیل است که می‌گوییم تفکر انتقادی (critical thinking) نه فکر انتقادی (critical thought). خلاصه، اگر زمانی فکری به ذهن‌تان خطور کرد، سریع اقدام نکنید. باید با مشخص کردن هدف، پرسیدن سوالات بجا، جمع آوری اطلاعات صحیح از منابع موثق، دسته‌بندی آن، و تجزیه و تحلیل بر اساس معیارها و مولفه‌های تفکر به نتیجه‌گیری و تصمیم‌گیری درست و منطقی برسید. 1. معیارهای تفکر عبارتند از: ۱‌. وضوح، ۲. دقت، ۳. صحت، ۴. وسعت، ۵. اهمیت، ۶. عمق، ۷. سازگاری، ۸. ارتباط، ۹. منطق، و ۱۰. انصاف 2. مولفه‌های تفکر عبارتند از: ۱. هدف، ۲. پرسش، ۳. اطلاعات، ۴. دیدگاه، ۵. مفاهیم، ۶. مفروضات، ۷. استلزام، و ۸. استنتاج ـ داوریان 𓂀 ـ آرشیو ARCHIVE ARCHIVE PLUS