▪️ بیانیه تهران؛ بازخوانی یک تجربه تاریخی ✍️ مسعود براتی|بخش دوم ▫️ اتفاقی که افتاد این بود که ایران این درخواست را جدیتر گرفت و بیان کرد حاضر است در این قضیه گفتگو کند. این بیان منجر به گفتگوهای یکروزه در اردیبهشت ۱۳۸۹ شد — تقریباً یک ماه قبل از صدور قطعنامه. گفتگوهای جدی و فشرده منجر به بیانیه تهران شد. متن بیانیه تهران در فضای اینترنت وجود دارد و خوب است کسانی که دوست دارند تاریخ را مرور کنند آن را ببینند. کافی است ساختار و چینش گامهای بیانیه تهران را با ساختار برجام یا تفاهمنامه اسلامآباد مقایسه کرد؛ تعهدات و سرانجامها را با همدیگر سنجید. این بسیار آموزنده است. ▫️ در بیانیه تهران تأکید میشود که اولاً کشورها تمام حقوق خود را در چارچوب بینالمللی و انپیتی دارند و همه به آن احترام میگذارند. بر دسترسی به فناوری و استفاده از فناوری صلحآمیز هستهای هم تأکید میشود. در بند اول، حق غنیسازی برای ایران به رسمیت شناخته میشود — یعنی داشتن چرخه سوخت و فناوری هستهای — البته توسط امضاکنندهها یعنی ترکیه، برزیل و ایران. ولی در بند اجرایی که در ماده شش و مواد بعدی میآید، تأکید میشود که گروه وین — شامل آمریکا و چند کشور دیگر — باید این را صحه بگذارند. یعنی طراحی بهگونهای است که حق غنیسازی ایران باید توسط آمریکا به رسمیت شناخته شود؛ همان چیزی که آمریکاییها اصلاً حاضر نبودند بپذیرند. ▫️ همچنین طراحیای در دل بیانیه صورت میگیرد که معاملهای بین ایران و گروه وین یا به طور خاص آمریکا انجام شود، چون کشوری که سوخت ۲۰ درصد داشت آمریکا بود. برخی این طراحی روی کاغذ را به دروغ اجرا شده بیان میکنند؛ یعنی میگویند ایران مواد غنیشده را به ترکیه داد، در صورتی که اینگونه نبود. تهران طراحیاش را به گونهای انجام داد که مشروط به یک سری اقدامات اولیه بود که آنها هرگز رخ نداد. در بند شش توضیح داده میشود که ایران پذیرفته است که این مواد را نزد ترکیه به امانت بگذارد، اما چه زمانی؟ زمانی که لوازمش مهیا شود، از جمله اینکه کشورهای عضو گروه وین رسماً چارچوب بیانیه تهران را تأیید کنند. این یک هوشمندی بود؛ هیچ چیزی جابهجا نشد. برخی در کمال وقاحت تاریخ را تحریف میکنند. هیچ چیزی در بیانیه تهران جابهجا نشد، بلکه ایران پذیرفت اگر این چارچوب پذیرفته شود، مواد غنیشده پایین را به امانت نزد ترکیه قرار بدهد تا از اعضای گروه وین سوخت ۲۰ درصد خریداری کند. ▫️ بدین ترتیب ایران آمریکا را در یک دوراهی قرار داد؛ این یک هوشمندی بود. به این معنا که یا بیانیه تهران را نخواهد پذیرفت — که در این صورت ابتکار عملی که خودش شروع کرده بود و خودش به سران کشورها نامهنگاری کرده بود دچار مشکل میشد— یا اینکه میپذیرفت. پذیرفتن بیانیه تهران هم معنایش این بود که آمریکا پذیرفته به ایران مواد هستهای بفروشد و معامله کند، و این خلاف قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل بود که در گذشته صادر شده بود. یعنی یکی از قدرتهای دارای حق وتو از اجرای قطعنامههای شورای امنیت خودداری کرده و حتی اقدامی مغایر با آن انجام داده است. سرانجام ▫️ قطعنامه ۱۹۲۹ هم در شرف صدور بود. این دوراهی پیش روی آمریکا در هر صورت برای ایران برد سیاسی و بینالمللی بود. آقای جلیلی در خاطرهای بیان میکنند که یک فردی در جلسه اعلام بیانیه تهران که با حضور سه رئیس جمهور ایران، ترکیه و برزیل صورت گرفت، به من گفت که خیلی اتفاق مهمی است و این پیروزی است. من به او گوشزد کردم که هنوز آمریکاییها بیدار نشدند و شما خواهید دید که آمریکاییها با این نتیجه مخالفت خواهند کرد و همین هم شد. یکی از این سران کشورها در همان روز و در فرودگاه وقتی در مکالمه تلفنی مخالفت آمریکا را فهمید، بسیار عصبانی شد. ▫️ نتیجه این مخالفت آمریکا و رد کردن بیانیه تهران را در قضیه قطعنامه ۱۹۲۹ مشاهده کردیم. قطعنامه ۱۹۲۹ با اجماع تصویب نشد و برزیل و ترکیه رأی منفی دادند. آمریکا در حصول اجماع علیه ایران شکست خورد. بدون اینکه ایران امتیازی به آمریکا بدهد. این نتیجه آن ابتکار دیپلماتیک بود و در مجموع نشان داد آمریکا قابل اعتماد نیست. یعنی بیانیه تهران خودش تأییدیهای است بر این نگاهی که بارها توسط امام شهید و بارها توسط آقای دکتر جلیلی بیان شده: آمریکا قابل اعتماد نیست، اهل فریب و نیرنگ است و چراغ سبزی که نشان میدهد واقعی نیست. @mbarati1364
Open in TelegramViews growthHide views growth
Views growth
Hours after publication
Show as table
| Hours after publication | Views |
|---|---|
| 0 h | 0 |
| 10 h | 162 |
| 12 h | 168 |
- Total to date168