Posts of اندیشکده هشت کرانه

⭕️اقتصاد عربستان کوچک شد اما بخش غیرنفتی همچنان رشد دارد 📍اقتصاد عربستان در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ نسبت به دوره مشابه سال قبل ۳٫۸ درصد کوچک شد، اما در مقایسه با سه‌ماهه دوم همان سال ۱٫۳ درصد رشد کرد. این دو عدد متناقض نیستند: اولی افت تولید نسبت به سال گذشته را نشان می‌دهد و دومی بهبود فصلی پس از ماه‌های سخت‌تر را. 📍برآورد اولیه سازمان آمار عربستان، تصویری دوگانه از اقتصادی ارائه می‌کند که فعالیت‌های غیرنفتی آن رشد داشته، اما بخش نفتی همچنان زیر فشار جنگ و اختلال صادرات است. 📍بر اساس برآورد سریع این نهاد، ارزش افزوده فعالیت‌های نفتی در سه‌ماهه سوم نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۵ حدود ۲۰٫۴ درصد کاهش یافته است. فعالیت‌های دولتی نیز ۲٫۷ درصد افت کرده‌اند، درحالی‌که فعالیت‌های غیرنفتی ۱٫۹ درصد افزایش یافته‌اند. سهم منفی بخش نفت از رشد سالانه اقتصاد ۴٫۷ واحد درصد بوده و رشد بخش غیرنفتی بخشی از این افت را جبران کرده است. 📍از نظر فصلی، با تعدیل اثر فصل‌ها، فعالیت‌های نفتی نسبت به سه‌ماهه دوم ۵٫۷ درصد و فعالیت‌های غیرنفتی ۰٫۶ درصد رشد کرده‌اند. این بهبود به معنای بازگشت تولید و درآمد نفتی به وضعیت پیش از جنگ نیست؛ صرفاً نشان می‌دهد سطح فعالیت در مقایسه با فصل قبل بالاتر رفته است. افت سالانه کل اقتصاد نیز از کاهش ۴٫۷ درصدی سه‌ماهه دوم اندکی کمتر شده است. 📍برای عربستان، این ارقام اهمیت فراتر از تغییر نرخ رشد دارند. سرمایه‌گذاری در پروژه‌های تنوع‌بخشی و مخارج عمومی در اقتصادی انجام می‌شود که درآمد نفت هنوز بر توان تأمین مالی دولت اثر می‌گذارد. رشد مثبت فعالیت‌های غیرنفتی نشانه‌ای از ادامه بخشی از فعالیت اقتصادی است، ولی به‌تنهایی فشار افت تولید نفت را خنثی نکرده است. 📍آمار منتشرشده «برآورد سریع» است و پیش از تکمیل همه داده‌های حساب‌های ملی تهیه شده است. بنابراین امکان بازنگری ارقام وجود دارد و نتیجه آن نباید به‌عنوان عملکرد قطعی کل سال ۲۰۲۶ یا پیش‌بینی سال آینده معرفی شود. 🔗WSJ 🟠@hashtkarane

⭕️امارات پس از خروج از اوپک چقدر نفت بیشتری تولید می‌کند؟ 📍امارات پس از خروج از اوپک، تولید نفت خود را به سطحی بالاتر از پیش از جنگ رسانده است؛ اما شرکت ملی نفت ابوظبی درستی داده‌های منتشرشده درباره این افزایش را رد می‌کند. رویترز در گزارش دوم نوامبر، هم آمار اوپک و آژانس بین‌المللی انرژی را کنار هم گذاشته و هم اعتراض رسمی ادنوک را ثبت کرده است. اختلاف بر سر یک مسئله مهم است: آیا خروج امارات از محدودیت‌های تولید، در میانه اختلال صادرات منطقه، به مزیت اقتصادی تبدیل شده است؟ 📍سهیل المزروعی، وزیر انرژی امارات، در نمایشگاه انرژی ابوظبی گفت صادرات کشورش در بعضی مقاطع حتی از سطح پیش از جنگ بیشتر بوده، اما رقم دقیقی ارائه نکرد. طبق داده‌های منابع ثانویه اوپک، تولید نفت خام امارات در سپتامبر روزانه ۳٫۹۱۷ میلیون بشکه بود؛ حدود ۱۵ درصد بیشتر از فوریه. این رقم تقریباً ۴۷۰ هزار بشکه در روز از سهمیه‌ای بالاتر است که در صورت ادامه عضویت، برای ماه مه اعمال می‌شد. 📍آژانس بین‌المللی انرژی تولید نفت خام امارات در سپتامبر را حدود ۴٫۴ میلیون بشکه در روز برآورد کرده است. با افزودن میعانات و دیگر مایعات نفتی، برآورد این نهاد به رکورد ۵٫۳ میلیون بشکه در روز می‌رسد. این شاخص‌ها یکسان نیستند و نباید حجم کل مایعات نفتی را با نفت خام یا میزان صادرات اشتباه گرفت. 📍ادنوک در پاسخ به پرسش رویترز اعلام کرد داده‌های گزارش نادرست‌اند، اما مشخص نکرد کدام ارقام را رد می‌کند و برآورد جایگزینی هم نداد. تحلیلگران نیز بر سر علت عملکرد امارات اختلاف دارند. یک تحلیلگر ریستاد انرژی خروج از اوپک را مؤثر می‌داند؛ در مقابل، کارشناس انرژی اسپکتس نقش پذیرش خطر و گسترش انتقال نفت میان کشتی‌ها را مهم‌تر ارزیابی می‌کند. 📍امارات از اول مه ۲۰۲۶ دیگر عضو اوپک و سازوکار اوپک‌پلاس نیست. این تغییر امکان تصمیم‌گیری مستقل‌تر درباره تولید را ایجاد کرده، ولی درباره اندازه دقیق افزایش صادرات و سهم هر عامل در آن هنوز اختلاف شواهد وجود دارد. 🔗رویترز 🟠@hashtkarane

⭕️توافق تازه عمان و چین؛ مبادله ارز و امنیت تنگه هرمز 📍عمان و چین در پایان سفر دو روزه سلطان هیثم بن طارق به پکن، توافق مبادله ارزهای محلی و مجموعه‌ای از اسناد همکاری اقتصادی و فناورانه را امضا کردند. بیانیه مشترک دوم نوامبر نشان می‌دهد موضوع فقط گسترش روابط تجاری نیست: دو کشور درباره امنیت تنگه هرمز، جنگ ایران و آمریکا و نقش آینده چین در منطقه نیز موضع مشترک اعلام کرده‌اند. بااین‌حال، بخش مهمی از متن بیانیه بیانگر هدف و تعهد سیاسی است، نه آغاز اجرای همه پروژه‌ها. 📍یکی از اقدامات مشخص، امضای توافق مبادله ارز میان بانک‌های مرکزی عمان و چین است. چنین سازوکاری می‌تواند تأمین نقدینگی به ارزهای دو کشور و تسویه برخی مبادلات را تسهیل کند، اما بیانیه میزان اعتبار، شرایط استفاده یا حجم معاملاتی را که واقعاً از این مسیر انجام شده مشخص نمی‌کند. در کنار آن، اسنادی درباره زنجیره‌های صنعتی و تأمین، پرداخت دیجیتال، فناوری ماهواره‌ای بیدو و توسعه سبز امضا شده است. 📍دو دولت همچنین توافق کرده‌اند همکاری در نفت و گاز را گسترش دهند و در انرژی خورشیدی و بادی، انتقال برق و ذخیره انرژی فعال‌تر شوند. در حوزه سرمایه‌گذاری از اسناد همکاری میان نهادهای سرمایه‌گذاری و صندوق‌های ثروت ملی استقبال کرده‌اند. هدف اعلامی، پیوند عمیق‌تر برنامه توسعه «چشم‌انداز عمان ۲۰۴۰» با ابتکار کمربند و راه چین است؛ اما رقم سرمایه‌گذاری اجراشده یا جدول زمانی مشترکی برای طرح‌های تازه منتشر نشده است. 📍بخش سیاسی سند نیز اهمیت دارد. عمان و چین خواستار بازگشت ایران و آمریکا به مسیر گفت‌وگو، توقف جامع جنگ و احیای تفاهم اسلام‌آباد شده‌اند. دو طرف بازگشت رفت‌وآمد امن در تنگه هرمز را ضروری دانسته و گفته‌اند درباره آن در تماس خواهند ماند. آنها همچنین بر تسریع مذاکرات تجارت آزاد چین و شورای همکاری تأکید کرده‌اند؛ توافقی که هنوز نهایی نشده است. 📍بنابراین دستاورد فوری سفر، اسناد امضاشده و موضع مشترک دیپلماتیک است. تبدیل آن به تجارت گسترده‌تر، مسیرهای مالی فعال یا سازوکار امنیتی جدید به تصمیم‌های اجرایی بعدی وابسته خواهد بود. 🔗وزارت امور خارجه عمان 🟠@hashtkarane

⭕️سوریه پیوستن به پیمان مکه را بررسی می‌کند 📍اسعد الشیبانی، وزیر خارجه سوریه، اعلام کرده گفت‌وگوهایی برای ارزیابی امکان پیوستن دمشق به «پیمان مکه» جریان دارد. او این موضوع را روز شنبه ۳۱ اکتبر در نشست گفت‌وگوی منامه مطرح کرد و خبرگزاری رسمی سوریه متن اظهاراتش را منتشر کرد. این موضع، اعلام بررسی یک گزینه امنیتی است و به معنای عضویت سوریه، دریافت دعوت رسمی یا پذیرش درخواست آن از سوی اعضای پیمان نیست. 📍پیمان مکه با مشارکت عربستان، ترکیه و پاکستان شکل گرفته و درباره همکاری دفاعی و واکنش به تهدیدهای امنیتی مشترک است. گسترش احتمالی آن به سوریه می‌تواند دامنه جغرافیایی همکاری را از خلیج فارس به شرق مدیترانه نزدیک‌تر کند. بااین‌حال، وزیر خارجه سوریه درباره متن تعهدات احتمالی دمشق، مراحل پذیرش عضو جدید یا زمان تصمیم نهایی توضیحی ارائه نکرده است. 📍الشیبانی در سخنرانی خود گفت سوریه می‌خواهد در ترتیبات امنیت منطقه‌ای نقش فعال‌تری داشته باشد و از دولت‌های عربی خلیج فارس در برابر حملات موشکی، پهپادی و گروه‌های مسلح فرامرزی حمایت می‌کند. او موضوع فعالیت نیروهای مسلح خارج از ساختار دولت را نیز یکی از مشکلات اصلی امنیت منطقه دانست و بر ایجاد ارتش ملی و کنترل سلاح در داخل سوریه تأکید کرد. 📍وزیر خارجه سوریه همچنین به همکاری با عراق، لبنان و اردن برای حفاظت از مرزها اشاره کرد. در حوزه انرژی، او از اهمیت ازسرگیری انتقال نفت از مسیر بندر بانیاس پس از گفت‌وگوهای بغداد و دمشق سخن گفت. این اشاره، خبر آغاز عملی صادرات نفت عراق از این مسیر نیست و درباره ظرفیت، قرارداد یا جدول زمانی اجرایی آن جزئیاتی اعلام نشده است. 📍احتمال پیوستن سوریه از نظر سیاسی با بحث پیشین درباره امکان عضویت ایران متفاوت است: اکنون مقام رسمی یک کشور دیگر آشکارا از بررسی پیوستن سخن گفته است. بااین‌حال، تا زمانی که اعضای پیمان موضع مشترکی اعلام نکنند، این موضوع در مرحله گفت‌وگو و ارزیابی باقی می‌ماند. 🔗SANA 🟠@hashtkarane

⭕️چهار آسیب‌پذیری صادرات انرژی خلیج فارس در بحران تازه 📍بازگشت صادرات نفت خام از خلیج فارس به معنای عادی‌شدن تجارت انرژی منطقه نیست. نوام ریدان، پژوهشگر امنیت دریایی، در بررسی تازه خود نشان می‌دهد نفت خام سریع‌تر از گاز طبیعی مایع و فرآورده‌های پالایشی به بازار بازگشته و همین اختلاف، نقطه آسیب‌پذیر مهمی در صورت گسترش دوباره جنگ است. 📍داده‌های کپلر نشان می‌دهد در سپتامبر دست‌کم روزانه ۱۶٫۵ میلیون بشکه نفت خام از منطقه، بدون احتساب ایران، صادر شده؛ حجمی نزدیک میانگین پیش از جنگ. اما محموله‌ها الزاماً از مسیرهای قبلی عبور نمی‌کنند. حدود ۴۰ درصد این صادرات بدون عبور از تنگه هرمز انجام شده، درحالی‌که پیش از جنگ این سهم ۱۷ درصد بود. خطوط لوله عربستان و امارات و انتقال محموله میان کشتی‌ها به حفظ صادرات کمک کرده‌اند؛ هرکدام نیز محدودیت و خطر امنیتی خاص خود را دارند. 📍وضع عراق شکننده‌تر است. بارگیری نفت جنوب این کشور تا ۲۸ اکتبر به نزدیک سه میلیون بشکه در روز رسیده، در برابر حدود سه‌ونیم میلیون بشکه پیش از جنگ. برخلاف عربستان و امارات، عراق برای بخش بزرگی از صادرات جنوبی خود به بارگیری نفتکش و عبور از تنگه هرمز وابسته است؛ حمله نزدیک پایانه‌ها می‌تواند دوباره صادرات را متوقف کند. 📍در LNG، شمار کشتی‌های خروجی از تنگه هرمز از بیش از ۸۰ فروند در فوریه به ارقام تک‌رقمی در آوریل و مه سقوط کرد و از سپتامبر به حدود ۲۰ تا ۳۰ فروند در ماه رسید. صادرات سوخت کم‌گوگرد پالایشگاه الزور کویت نیز تنها پس از وقفه‌ای چندماهه از اواخر اوت تا اوایل سپتامبر از سر گرفته شد. 📍اختلال دوباره در این بخش می‌تواند سوخت‌رسانی به کشتی‌ها را دشوار کند. ریدان دو خطر دیگر را نیز برجسته می‌کند: انتشار تصاویر و ادعاهای تأییدنشده درباره برخورد کشتی‌ها با مین، و احتمال هم‌زمانی تنش دریایی با حملات گروه‌های مسلح در یمن و عراق. اینها سناریوهای هشدارند، نه پیش‌بینی قطعی درباره وقوع حمله تازه. 🔗kpler 🟠@hashtkarane

⭕️چرا خرید تسلیحات پیشرفته امنیت کشورهای عربی را تضمین نکرد؟ 📍خرید گسترده سامانه‌های پیشرفته دفاعی نتوانسته کشورهای عربی خلیج فارس را از هزینه‌های جنگ مصون نگه دارد؛ بااین‌حال، بیشتر موشک‌ها و پهپادهای ورودی نیز رهگیری شده‌اند. این دو واقعیت هم‌زمان، محور گزارش تازه مؤسسه بین‌المللی مطالعات راهبردی است: پدافند در بسیاری از درگیری‌های مستقیم موفق بوده، اما حفاظت از اقتصاد، زیرساخت‌ها و تداوم فعالیت کشورها همچنان با ضعف جدی روبه‌روست. 📍بر اساس داده‌هایی که این مؤسسه بررسی کرده، در مرحله نخست جنگ تا آتش‌بس هشتم آوریل، ۴٬۶۷۰ پهپاد تهاجمی و بیش از ۱٬۴۰۰ موشک بالستیک علیه دوازده کشور منطقه به کار رفته است. تقریباً نیمی از این حملات متوجه امارات بوده‌اند. 📍نرخ‌های رهگیری اعلامی دولت‌ها را نمی‌توان مستقلاً تأیید کرد؛ بااین‌حال، نبود تخریب گسترده فیزیکی نشان می‌دهد بسیاری از پرتابه‌ها به اهداف خود نرسیده‌اند. 📍مسئله دیگر هزینه دفاع است. استفاده مداوم از موشک‌های گران‌قیمت برای مقابله با پهپادهای ارزان، ذخایر رهگیرها را تحلیل می‌برد. خرید سامانه‌های متفاوت بدون اتصال مؤثر حسگرها و شبکه فرماندهی نیز حفاظت جمعی را دشوار می‌کند. گزارش به کمبود توان مین‌روبی دریایی، ضعف شناسایی تهدیدها و محدودیت ابزارهای پاسخ متقابل اشاره می‌کند. 📍این مؤسسه در عین انتقاد از اتکای شدید به آمریکا، نبود جایگزین سریع و معتبر برای بسیاری از تجهیزات و مهمات آمریکایی را یادآور می‌شود. از نگاه نویسندگان، کشورهای منطقه ناچارند ذخایر خود را بازسازی کنند، دفاع کم‌هزینه‌تر علیه حملات انبوه بسازند و اطلاعات هشدار و رهگیری را میان یکدیگر به اشتراک بگذارند. تعداد تجهیزات خریداری‌شده، به‌تنهایی معیار امنیت نیست؛ توان ادامه دفاع، هماهنگی میان کشورها و حفظ فعالیت اقتصادی در جنگ نیز باید سنجیده شود. 🔗IISS 🟠@hashtkarane

⭕️چرا عمان از رکود اقتصادی همسایگان خود فاصله گرفته است؟ 📍بسته‌ماندن بخش بزرگی از مسیرهای صادرات انرژی در خلیج فارس باعث شده افزایش قیمت نفت برخلاف بحران‌های گذشته به سود همه تولیدکنندگان منطقه نباشد. صندوق بین‌المللی پول در چشم‌انداز اقتصادی اکتبر پیش‌بینی می‌کند اقتصاد شش عضو شورای همکاری در سال ۲۰۲۶ مجموعاً ۴٫۸ درصد کوچک شود؛ درحالی‌که سال گذشته ۴٫۵ درصد رشد کرده بود. این برآورد، پیش‌بینی است و هنوز نتیجه قطعی پایان سال نیست. 📍آسیب میان کشورهای منطقه یکسان نیست. برآورد صندوق برای کویت کاهش ۱۶٫۷ درصدی تولید ناخالص داخلی، برای قطر ۱۵٫۶ درصد و برای بحرین ۱۱٫۳ درصد است. عربستان و امارات به‌ترتیب با انقباض ۳٫۳ و ۳٫۹ درصدی روبه‌رو خواهند شد. عمان استثناست و رشد ۴٫۱ درصدی برای آن پیش‌بینی شده است؛ زیرا دسترسی بندری آن به آب‌های بیرون از تنگه هرمز و فعالیت‌های غیرنفتی بخشی از شوک را مهار کرده‌اند. 📍عامل اصلی، فقط آسیب به تأسیسات نیست. حتی زمانی که قیمت نفت بالا می‌رود، اختلال در تولید، بیمه، حمل‌ونقل و دسترسی به مشتری می‌تواند درآمد صادراتی را پایین بیاورد. طبق داده‌های ارائه‌شده در گزارش، تولید نفت و گاز صادرکنندگان آسیب‌دیده از معادل روزانه ۳۳ میلیون بشکه در فوریه به حدود ۱۹ میلیون بشکه در مه سقوط کرده بود. فعالیت بخش غیرنفتی نیز از محدودیت تجارت و کاهش اطمینان اقتصادی تأثیر گرفته است. 📍صندوق برای اقتصادهای شش‌گانه در سال ۲۰۲۷ رشد ۹٫۱ درصدی پیش‌بینی می‌کند، اما این بازگشت به فرض کاهش درگیری و عادی‌شدن تدریجی حمل‌ونقل از تنگه هرمز وابسته است. رشد بالا پس از رکود شدید نیز لزوماً به معنای جبران کامل تولید ازدست‌رفته نیست. 🔗The National 🟠@hashtkarane

⭕️چرا قطر از آمریکا LNG می‌خرد؟ 🟠گزارش اختصاصی «اندیشکدۀ هشت کرانه» از بحران قطر در تامین انرژی برای مشتریان خود 📍در قرارداد تازه قطرانرژی با چنی‌یر، گاز در آمریکا تولید می‌شود و در همان‌جا روی کشتی تحویل خریدار خواهد شد. بی‌شک این محموله‌ها ربطی به مصرف داخلی قطر ندارند. همین نکته پرسشی ساده ایجاد می‌کند که چرا کشوری که از بزرگ‌ترین صادرکنندگان گاز طبیعی مایع‌شده (LNG) است، خودش گاز آمریکایی می‌خرد؟ 📍قطرانرژی ۲۲ اکتبر دو قرارداد با شرکت آمریکایی چنی‌یر امضا کرد. بر این اساس خرید مجموعاً تا چهار میلیون تن LNG در سال از پایانه‌های سیبین‌پس در لوئیزیانا و کورپوس‌کریستی در تگزاس نهایی شده است. بر اساس پیش‌بینی‌ها، تحویل سفارشات از ۲۰۳۱ آغاز خواهد شد و قرارداد تا پایان ۲۰۵۴ ادامه دارند. البته یک میلیون تن از ظرفیت سالانه به تصمیم نهایی طرفین برای توسعه ظرفیت‌ها و زیرساخت‌ها وابسته است. 🔴گاز آمریکایی برای کدام مشتری؟ 📍شیوه تحویل در این قراردادها «روی کشتی در بندر بارگیری» یا FOB است. به زبان ساده، فروشنده محموله را در پایانه آمریکایی روی کشتی می‌گذارد و از آن نقطه، مسئولیت حمل‌ونقل طبق قرارداد با خریدار است. مقصد نهایی محموله‌ها و حدود اختیار قطرانرژی برای تغییر آن در اطلاعیه‌های عمومی مشخص نشده است. با این حال مشخص است که قطر برای مصرف داخلی نیاز به خرید گاز از آمریکا ندارد. با این حال هنوز معلوم نیست سازوکار تحویل این حجم گاز خریداری شده از آمریکا به چه صورت و برای چه خریدارهایی خواهد بود. 📍نکته‌ای که درباره خرید گاز از سوی قطر وجود دارد، مسئله تامین بلندمدت تقاضای بازار و امنیت عرضه است. بحران هرمز نشان داد اتکای صرف بر مسیر ترانزیت خلیج فارس در دوره‌های تنش منطقه‌ای روند صادرات را قطع می‌کند. بنابراین دوحه به دنبال مسیری برای دورزدن ریسک منطقه‌ای رفته است. به این ترتیب، توان عرضه شرکت فقط به تولید داخلی محدود نمی‌ماند. مثلاً اگر تأمین از یک مبدأ دشوار شود، ممکن است محموله‌ای از مبدأ دیگر به کار بیاید؛ البته به شرط آنکه قرارداد، زمان تحویل و امکان حمل اجازه بدهند. 📍این شیوه تجارت تازه متولد نشده است. قطرانرژی در سال ۲۰۲۰ بازویی تخصصی برای خریدوفروش گاز خود و دیگر تولیدکنندگان راه‌اندازی کرد. این شرکت در پروژه گلدن‌پس تگزاس نیز ۷۰ درصد سهم دارد؛ پروژه‌ای که نخستین محموله صادراتی‌اش را در آوریل ۲۰۲۶ بارگیری کرد. بنابراین خرید از چنی‌یر به معنای تنوع‌بخشی به جریان از سوی قطر است. در این چارچوب، قرارداد تازه نشانه تمام‌شدن گاز داخلی قطر نیست، بلکه گسترش فعالیت تجاری آن در جهان است. 🔴بحران هرمز چه چیزی را تغییر داد؟ 📍در سال ۲۰۲۶، اختلال تولید و محدودیت عبور از تنگه هرمز، تحویل گاز قطر به بخشی از مشتریان را دشوار کرد. رویترز گزارش داد که قطرانرژی برای جبران بخشی از کمبود، محموله‌هایی از صادرکنندگان آمریکایی را خرید. این تجربه یک ضعف روشن را نشان داد: ذخیره بزرگ گاز، زمانی که محموله به هر دلیلی به دست مشتری نمی‌رسد، چالش‌برانگیز خواهد بود. بااین‌همه، خرید اضطراری امسال را نباید با قرارداد تازه یکی دانست. قرارداد چنی‌یر قرار است از ۲۰۳۱ اجرا شود و کمبود امروز را جبران نمی‌کند. بحران هرمز ارزش تملک منابع دیگر را آشکارتر کرده، اما برنامه تجارت بین‌المللی قطر سال‌ها پیش از این ماجرا آغاز شده بود. 🔴انعطاف بیشتر، با چه هزینه‌ای؟ 📍تأمین گاز از آمریکا هزینه دارد. قیمت قرارداد به شاخص آمریکا وابسته است. به علاوه، هزینه حمل و بیمه هم بر آن افزوده می‌شود. تا وقتی شرایط کامل فروش و هزینه‌ها روشن نباشد، نمی‌توان گفت این خرید حتماً به نفع قطر تمام می‌شود. برای ایران و دیگر کشورهای خلیج فارس، این قرارداد یک نکته مهم دارد: توان تولید گاز با توان رساندن آن به مشتری یکی نیست. 📍داشتن محموله‌هایی در خارج منطقه می‌تواند تاحدودی برای قطرانرژی به معنای کاهش وابستگی به عبور از هرمز باشد، اما صادرات داخلی قطر همچنان به این مسیر وابسته است. قطر با خرید LNG آمریکایی نقش تولید خود را کنار نمی‌گذارد. در عوض راه‌های تامین نیازهای مشتریانش را متنوع و امن‌تر می‌سازد. موفقیت این انتخاب را نه رقم قرارداد، بلکه محموله‌های تحویل‌شده و هزینه واقعی فروش آن‌ها نشان خواهد داد. 🟠@hashtkarane

⭕️عربستان واقعاً چقدر نفت صادر می‌کند و اثر آسیب‌ها بر رقم صادرات این کشور چقدر است؟ 📍صادرات نفت عربستان در اکتبر، با وجود حملات به تأسیسات و دشواری عبور نفتکش‌ها، نزدیک به سطح ماه سپتامبر باقی مانده است. اما سه شرکت ردیابی کشتی درباره مقدار واقعی صادرات اختلاف قابل توجهی دارند؛ اختلافی که نشان می‌دهد خاموش‌کردن سامانه‌های شناسایی نفتکش‌ها، حتی اندازه‌گیری جریان نفت خلیج فارس را دشوار کرده است. 📍طبق داده‌های مقدماتی شرکت ورتکسا که بلومبرگ در ۲۸ اکتبر منتشر کرده، عربستان در این ماه روزانه حدود ۶٫۵ میلیون بشکه نفت صادر کرده، در برابر ۶٫۶ میلیون بشکه در سپتامبر. شرکت تانکرتراکرز مقدار نزدیک به ۶٫۹۹ میلیون بشکه و کپلر حدود ۵٫۴ میلیون بشکه در روز را برآورد می‌کند. 📍بخشی از صادرات از بندر ینبع در دریای سرخ انجام می‌شود. براساس ورتکسا، حجم ارسال از این مسیر به روزانه ۲٫۵ میلیون بشکه رسیده که نسبت به سپتامبر حدود ۱۰۰ هزار بشکه بیشتر است. در مقابل، صادرات از بنادر سمت خلیج فارس از ۴٫۲ به حدود چهار میلیون بشکه کاهش یافته است. کپلر برای هر دو ساحل رقم‌های پایین‌تری ثبت کرده است. 📍پس از حمله ماه سپتامبر و توقف موقت خط لوله شرق به غرب، عربستان بخشی از نفت را دوباره از مسیر تنگه هرمز صادر کرد. بازگشت خط لوله به مدار، امکان استفاده هم‌زمان از مسیر دریای سرخ و خلیج فارس را فراهم کرده است. به گفته منابع بلومبرگ، آرامکو از برخی مشتریان آسیایی خواسته از نوامبر برای تحویل محموله‌ها به ینبع برگردند. آرامکو درباره داده‌های تازه اظهار نظر نکرده است. 📍اهمیت این ارقام فقط میزان صادرات نیست. حملات مکرر، انتخاب مسیرهای جایگزین و تردد کشتی‌های بدون سیگنال آشکار، هم هزینه تجارت نفت را تغییر داده و هم برآورد عرضه واقعی بازار را نامطمئن‌تر کرده است. آمار نهایی اکتبر هنوز مشخص نیست. 🔗rigzone 🟠@hashtkarane

⭕️ردپای ماهواره‌های جاسوسی روسیه در حملات به عربستان؛ چگونه متحدان ایران اهداف حساس را دقیق می‌زنند؟ ردگیری پیش از حمله 📍حملات دقیق نیروهای همسو با ایران به زیرساخت‌های نفتی و نظامی عربستان، پرسش‌های تازه‌ای درباره نقش اطلاعات ماهواره‌ای روسیه برانگیخته است. شرکت اطلاعات مکانی «آرورا» مستقر در ژنو، با بررسی ۴۰ حمله موشکی و پهپادی حوثی‌های یمن و شبه‌نظامیان عراقی در فاصله اول ژوئیه تا ۱۹ اکتبر، در تمام موارد الگوی مشابهی از حضور ماهواره‌های شناسایی روسیه بر فراز مناطق هدف، طی روزهای پیش و پس از حمله، یافته است. 📍در ۱۰ سپتامبر، پهپادهایی از عراق سه ایستگاه پمپاژ خط لوله شرق به غرب عربستان را هدف گرفتند و انتقال نفت را مختل کردند؛ مسیری ۱۲۰۰ کیلومتری که در شرایط ناامنی تنگه هرمز، راه جایگزین صادرات نفت سعودی بود. 📍یک هفته بعد، حمله حوثی‌ها به پایگاه هوایی ملک فهد در طائف، به آشیانه‌ها و یک جنگنده یوروفایتر ایتالیایی آسیب رساند. طبق داده‌های آرورا، تعداد ماهواره‌های روسی در آسمان اهداف طی بازه ۷۲ ساعته پیش و پس از این حملات، در مقایسه با ژوئیه ۵۰ درصد افزایش یافت. شبکه اطلاعاتی پنهان 📍آرورا با رصد مدارهای ۷۲ ماهواره شناسایی روسی و بررسی تحرکات آن‌ها در کنار رخدادهای میدانی، از تمرکز ۱۱ ماهواره مجموعه «کاسموس ۲۶۰۰» بر ایستگاه‌های خط لوله از ماه ژوئیه خبر داده است. اصابت به جنگنده ایتالیایی در پایگاهی که هواپیماهای سعودی نیز در آن مستقر بودند، از نگاه مدیر این شرکت نشانه دسترسی مهاجمان به اطلاعات تخصصی هدف‌گیری است. 📍بااین‌حال، شرکت تأکید می‌کند هیچ انتقال مستقیمی از داده‌های اطلاعاتی روسیه به ایران یا متحدانش را رهگیری نکرده و نتیجه‌گیری آن بر هم‌زمانی و الگوی فعالیت ماهواره‌ها استوار است. مقام‌های سعودی و یک فرمانده ارشد حوثی، در گفت‌وگوهای جداگانه، بهره‌گیری این گروه‌ها از اطلاعات روسیه و ظرفیت‌های چینی را تأیید کرده‌اند. 📍به گفته منابع مطلع، مستشاران ایرانی اطلاعات گردآوری‌شده را تحلیل و به نیروهای همسو منتقل می‌کنند. تحقیقات سعودی همچنین از وجود قطعات ساخت روسیه و چین در برخی موشک‌ها و پهپادهای مورد استفاده حکایت دارد؛ هرچند روشن نیست تأمین‌کنندگان از کاربرد نهایی تجهیزات آگاه بوده‌اند یا نه. موازنه در آسمان 📍دامنه این همکاری ادعایی به تأسیسات نفتی عربستان محدود نیست. منابع سعودی، نقش اطلاعات ماهواره‌ای روسیه را در حملات ماه مارس ایران به پایگاه شاهزاده سلطان و مجموعه سفارت آمریکا در ریاض نیز مطرح کرده‌اند؛ حملاتی که در یکی هواپیمای شناسایی آمریکایی به‌شدت آسیب دید و در دیگری واحدی وابسته به سیا هدف قرار گرفت. 📍آرورا همچنین الگوهای مشابهی را پیرامون حمله ۱۵ اکتبر حوثی‌ها به کاخ ریاست‌جمهوری و مرکز فرماندهی در عدن و حمله به مرکز جذب نیرو در شبوه، با ۷۵ کشته، ثبت کرده است. یک مقام حوثی می‌گوید مستشاران ایرانی علاوه بر داده‌های ماهواره‌ای، سامانه‌های پیشرفته هدایت پهپاد و عبور موشک از پدافند را نیز در اختیار این گروه گذاشته‌اند. 📍روسیه به این اتهامات پاسخ فوری نداده است. اهمیت ماجرا در تحول ماهیت قدرت نظامی منطقه است: اطلاعاتی که پیش از شلیک در اختیار مهاجم قرار می‌گیرد، ممکن است به‌اندازه خود موشک در نتیجه حمله تعیین‌کننده باشد. 🔗AP 🟠@hashtkarane

⭕️قرارداد گاز آمریکا؛ راه قطر برای کاهش وابستگی به هرمز 📍قطر برای حفظ اعتبار خود به عنوان صادرکننده قابل اتکای گاز طبیعی مایع، راهی را دنبال می‌کند که از هرمز نمی‌گذرد. کالین فورمن، سردبیر نشریه تخصصی MEED، در تحلیلی منتشرشده در ۲۶ اکتبر استدلال می‌کند خرید بلندمدت گاز از آمریکا به قطر امکان می‌دهد هنگام اختلال در صادرات داخلی، بخشی از تعهدات فروشش را از مبدأ دیگری تأمین کند. 📍پایه تحلیل دو قرارداد است که شرکت قطرانرژی در ۲۲ اکتبر با شرکت آمریکایی شنییر امضا کرد. طبق اطلاعیه شنییر، قطرانرژی قرار است از پایانه سابین پس در لوئیزیانا و کورپس کریستی در تگزاس، از هرکدام سالانه دو میلیون تن گاز طبیعی مایع بخرد. مجموع ظرفیت قراردادی چهار میلیون تن در سال است و تحویل‌ها از ۲۰۳۱ تا پایان ۲۰۵۴ ادامه خواهد یافت. 📍شرط تحویل قراردادها «تحویل روی عرشه کشتی در بندر مبدأ» است؛ یعنی قطرانرژی گاز را در آمریکا تحویل می‌گیرد و می‌تواند مستقیم به مشتریان بفرستد. استدلال فورمن این است: برخلاف گاز تولید داخل قطر، این محموله‌ها نیازی به عبور از هرمز ندارند. از نگاه او، رقابت در بازار گاز دیگر فقط بر سر هزینه پایین تولید نیست؛ قابلیت رساندن محموله در موعد مقرر نیز اهمیت بیشتری یافته است. 📍این قرارداد با سرمایه‌گذاری پیشین قطرانرژی در پروژه گلدن پس تگزاس، که هفتاد درصد سهامش متعلق به قطرانرژی است، هم‌جهت است. بااین‌حال، بخشی از ظرفیت توافق تازه قطعی نیست: یک میلیون تن در سال از قرارداد سابین پس به تصمیم نهایی سرمایه‌گذاری درباره توسعه تأسیسات وابسته است. 📍قیمت قرارداد نیز به شاخص هنری هاب آمریکا به اضافه مبلغ ثابت پیوند خورده است. این برنامه راه‌حل فوری اختلال‌های کنونی هرمز نیست، چون آغاز تحویل چند سال فاصله دارد. این قرارداد تحویل بی‌وقفه در هر بحران را تضمین نمی‌کند. قطر می‌کوشد منشأ عرضه گاز خود را متنوع کند تا وابستگی عملی همه تعهدات صادراتی‌اش به یک گذرگاه دریایی کمتر شود. 🔗Cheniere Energy 🟠@hashtkarane

⭕️بازی دوگانه ایتالیا در خاورمیانه؛ از توافق با کویت تا مخالفت با جنگ تازه علیه ایران / طرح ایتالیا برای گسترش همکاری‌های منطقه‌ای چیست؟ 🔴دیپلماسی در دو جبهه 📍ایتالیا با دو حرکت هم‌زمان در خلیج فارس و استانبول، حضور منطقه‌ای خود را گسترش داده است. جورجیا ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا، با سفر به کویت چرخه‌ای از دیدارهای دیپلماتیک را تکمیل کرد که طی یک دوره نخست‌وزیری، هر شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس را دربر گرفته است. 📍هم‌زمان، آنتونیو تاجانی، معاون نخست‌وزیر و وزیر خارجه، در نشست هشت‌جانبه استانبول حضور یافت تا درباره بحران‌های منطقه‌ای، امنیت مسیرهای دریایی و خطر اختلال در تأمین انرژی گفت‌وگو کند. 📍این دو مسیر متفاوت، بخشی از راهبرد واحد رم برای پیوندزدن تاب‌آوری اقتصادی به دیپلماسی فعال هستند. ایتالیا می‌کوشد روابط بلندمدت دفاعی، نهادی و اقتصادی با کشورهای خلیج فارس را تقویت کند و از گسترش درگیری‌هایی جلوگیری کند که تجارت دریایی، زنجیره‌های تأمین و ثبات اقتصادی اروپا را تهدید می‌کنند. در این چارچوب، حفاظت از گذرگاه‌های راهبردی و کاهش تنش‌های منطقه‌ای، دو اولویت مکمل به شمار می‌روند؛ نه دو هدف متضاد. 🔴توافقی فراتر از نفت 📍محور سفر ملونی به کویت، تصویب برنامه اقدام مشترک ایتالیا و کویت برای سال‌های ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۰ بود؛ چارچوبی که همکاری دوجانبه را از مناسبات معمول انرژی فراتر می‌برد. 📍در بخش اقتصادی، توسعه همکاری بنگاه‌های کوچک و متوسط، سوخت‌های زیستی، هیدروژن، فناوری جذب و ذخیره‌سازی کربن، مواد معدنی حیاتی، شبکه‌های برق و صنایع کشاورزی و غذایی پیش‌بینی شده است. 📍بخش دفاعی و فناورانه نیز آموزش نظامی، دفاع سایبری، همکاری فضایی و پروژه‌های مشترک در حوزه هوش مصنوعی و رایانش کوانتومی را دربر می‌گیرد. همکاری قضایی، مقابله با جرایم فراملی و سایبری، حفاظت از میراث فرهنگی و گسترش تعاملات در سلامت، علوم زیستی و زیرساخت‌های گردشگری از دیگر محورهای برنامه است. 📍چنین دامنه‌ای نشان می‌دهد رم روابط با کشورهای خلیج فارس را صرفاً راهی برای دسترسی به منابع انرژی نمی‌بیند؛ بلکه به دنبال ایجاد پیوندهای نهادی و فناورانه‌ای است که در شرایط بی‌ثباتی منطقه‌ای نیز دوام داشته باشند. کویت به یکی از نقاط اتکای گسترش نفوذ اقتصادی و امنیتی ایتالیا تبدیل می‌شود. 🔴نه به جنگ گسترده‌تر 📍در نشست استانبول، هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، تأکید کرد هیچ‌یک از کشورهای حاضر از مداخله نظامی بیشتر علیه ایران حمایت نمی‌کنند و گسترش جنگ می‌تواند منطقه را به‌شدت بی‌ثبات کند. 📍آنکارا هم‌زمان آمادگی خود را برای گفت‌وگو درباره اختلافات مرزی دریایی مدیترانه شرقی با قاهره و رم و چشم‌انداز وحدت سیاسی و نظامی لیبی نشان داد. 📍تاجانی نیز هشدار داد آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز و باب‌المندب باید تضمین شود و به حضور عملیاتی ایتالیا در مأموریت دریایی «آسپیدس» اتحادیه اروپا اشاره کرد. 📍افزایش قیمت نفت و گاز و آثار آن بر زنجیره‌های صنعتی، دلیل دیگر تأکید او بر تشکیل کارگروه‌های اقتصادی دائمی در قالب «۴+۴» برای حفاظت از امنیت انرژی و غذا بود. پیام مشترک این تحرکات روشن است: بازدارندگی دریایی بدون گفت‌وگوی سیاسی برای مدیریت بحران‌های خاورمیانه کافی نیست. 📍رم می‌خواهد با ترکیب همکاری دفاعی با کشورهای خلیج فارس و مشارکت در مذاکرات چندجانبه، نقش واسطی میان امنیت منطقه‌ای و منافع اقتصادی اروپا ایفا کند. 🔗 Decode39 🟠@hashtkarane

⭕️پایان صادرات انرژی ایران؟ 🔴گزارش اختصاصی «اندیشکدۀ هشت کرانه» از آخرین وضعیت محاصرۀ دریایی و انرژی در ایران 📍در اکتبر ۲۰۲۶، خبرهای مربوط به صادرات انرژی ایران تصویر یکسانی نداشتند. یک گزارش از توقف خروج نفت خام حکایت می‌کرد، اما گزارشی دیگر نشان می‌داد برخی کشتی‌های حامل گاز مایع همچنان از محدوده محاصره دریایی آمریکا عبور کرده‌اند. 📍آیا محاصره صادرات نفت خام را متوقف کرده، اما راه صادرات دیگر محصولات را باز گذاشته است؟ برای پاسخ، باید ببینیم هر گزارش درباره چه کالایی صحبت می‌کند و چه مرحله‌ای از تجارت را ثبت کرده است. 📍رویترز در ۱۳ اکتبر، به استناد برآورد شرکت «ورتکسا»، نوشت صادرات دریابرد نفت خام ایران از هفته دوم سپتامبر به صفر رسیده و دست‌کم تا ۵ اکتبر در همان سطح مانده است. سه روز بعد، همین خبرگزاری از شناسایی دست‌کم هشت کشتی حامل گاز مایع ایران از میانه ژوئیه و رسیدن یک محموله سوخت جت به میانمار خبر داد. این دو گزارش درباره کالاها و دوره‌های یکسانی نیستند. سرگذشت یک محموله گاز مایع کمک می‌کند تفاوتشان را بهتر بفهمیم. 📍طبق گزارش گروه آمریکایی «اتحاد علیه ایران هسته‌ای» (UANI)، نفتکش «تاراوا» روز ۲۴ اوت در بندر ماهشهر گاز مایع بارگیری کرد. حدود ۴۹۰ هزار بشکه از این بار در ۴ سپتامبر به کشتی «آپولو اوشن» منتقل شد و خروج کشتی دوم از دریای عمان در ۱۲ اکتبر ثبت شد. به این ترتیب، از بارگیری اولیه تا خروج ثبت‌شده نزدیک به هفت هفته گذشت. 🔴چرا تاریخ صادرات در گزارش‌ها فرق می‌کند؟ 📍این فاصله زمانی نشان می‌دهد چرا آمار صادرات ممکن است با هم فرق داشته باشند. اگر زمان بارگیری ملاک باشد، محموله ماهشهر در آمار اوت قرار می‌گیرد؛ اگر زمان خروج از محدوده محاصره ملاک باشد، در اکتبر ثبت می‌شود. هیچ‌یک از این تاریخ‌ها نمی‌گوید کالا چه زمانی به خریدار تحویل شده است. بنابراین پیش از مقایسه دو عدد، باید دانست هر کدام دقیقاً چه چیزی را اندازه می‌گیرند. 📍بااین‌حال، مسئله فقط تفاوت آمار نیست. نفت خام و گاز مایع با کشتی‌ها و تجهیزات متفاوتی حمل می‌شوند و بازار خریدارانشان نیز یکسان نیست. چنین تفاوت‌هایی ممکن است بر امکان ادامه صادرات آن‌ها اثر بگذارد؛ اما هنوز نمی‌دانیم آپولو اوشن دقیقاً چرا توانسته عبور کند. مقام‌های آمریکایی گفته‌اند برخی کشتی‌ها پس از بررسی اجازه حرکت می‌گیرند. پس عبور یک کشتی، به‌خودی‌خود نشانه بازبودن مسیری مطمئن برای صادرات گاز مایع نیست. 📍اندازه این جابه‌جایی‌ها هم مهم است. رویترز، با استناد به داده‌های UANI، حجم بار هشت کشتی گاز مایع شناسایی‌شده را در چند ماه حدود ۴٫۱ میلیون بشکه برآورد کرده است. در همان حال، ورتکسا از کاهش ۴۸ درصدی صادرات گاز مایع در سپتامبر نسبت به ماه قبل خبر داد. یعنی هرچند برخی محموله‌ها از محدوده محاصره عبور کرده‌اند، جریان صادرات این محصول نیز کاهش یافته است. عبور چند کشتی را نباید با ادامه تجارت در مقیاس معمول برابر دانست. 🔴نفتی که از قبل در راه بوده است 📍وضعیت نفت خام یک تفاوت دیگر هم دارد. پیش از تشدید محاصره، بخشی از نفت ایران در نفتکش‌هایی در آب‌های آسیا ذخیره شده بود. این نفت می‌تواند بدون خروج محموله تازه از ایران، میان کشتی‌ها جابه‌جا شود یا به خریدار برسد. پس مشاهده نفت ایرانی در نزدیکی مالزی به معنی آن نیست که همان روز کشتی تازه‌ای از بنادر ایران خارج شده است. البته بدون بارگیری تازه، این ذخایر نمی‌توانند برای همیشه پاسخ‌گوی فروش باشند. برای فهم اثر محاصره بر اقتصاد ایران، باید از حرکت کشتی‌ها فراتر رفت. 📍حتی رسیدن محموله به مقصد هم نشان نمی‌دهد فروشنده چه درآمدی به دست آورده است. قیمت فروش، تخفیف، هزینه حمل و نحوه پرداخت بر مبلغ دریافتی اثر می‌گذارند. داده‌های ردیابی مسیر کشتی را نشان می‌دهند، نه مبلغ وصول‌شده را. درباره آپولو اوشن نیز هنوز اطلاعات کافی درباره تحویل نهایی و تسویه محموله در دست نیست. 📍بنابراین توقف خروج تازه نفت خام به معنی پایان تمام تجارت انرژی ایران نیست؛ همان‌طور که عبور چند محموله گاز مایع نشان نمی‌دهد درآمد ازدست‌رفته نفت خام جبران شده است. برای سنجش فشار واقعی محاصره، باید بدانیم چه کالایی خارج شده، چه مقدار به خریدار رسیده و در نهایت چه درآمدی دریافت شده است. 🟠@hashtkarane

⭕️تهدید تازه ایران علیه شریان‌های اینترنت خلیج فارس؛ تهران برای قطع ارتباطات دیجیتال منطقه نقشه کشیده است 🔴سناریوی جنگ دیجیتال 📍ایران برای هدف قرار دادن کابل‌های ارتباطی زیردریایی در خلیج فارس، در صورت آغاز دور تازه‌ای از حملات آمریکا و اسرائیل، برنامه‌هایی تدارک دیده است. دو مقام ارشد امنیتی ایران تأیید کرده‌اند که در صورت شکست مذاکرات دیپلماتیک با واشنگتن و ازسرگیری درگیری‌های نظامی، زیرساخت‌های ارتباطی منطقه می‌توانند در فهرست اهداف تلافی‌جویانه تهران قرار گیرند. 📍هرچند جزئیات عملیاتی این برنامه‌ها مشخص نشده، یکی از مقامات ایرانی تأکید کرده است که هدف صرفاً آسیب‌زدن به کابل‌ها نیست، بلکه دشوارکردن تعمیر و بازسازی آن‌ها نیز بخشی از محاسبات تهران است تا اختلال در ارتباطات اینترنتی و خدمات دیجیتال برای مدت طولانی‌تری ادامه پیدا کند. در این چارچوب، حمله احتمالی آمریکا و اسرائیل با پاسخی مواجه خواهد شد که به اهداف متعارف نظامی محدود نمی‌ماند و طیفی از پایگاه‌های نظامی تا شبکه‌های انتقال داده را در بر می‌گیرد. 📍این تهدیدها نشان‌دهنده تغییر احتمالی دامنه پاسخ ایران در جنگ آینده است؛ جایی که زیرساخت‌های غیرنظامی و ارتباطی نیز در کنار تأسیسات نظامی، به اهداف بالقوه تبدیل می‌شوند. تهران معتقد است هر اقدام نظامی تازه آمریکا باید با واکنشی شدیدتر و پرهزینه‌تر پاسخ داده شود. 🔴هفت کابل راهبردی 📍یدالله جوانی، از مقامات سپاه پاسداران، هشدار داده است که در صورت حمله به زیرساخت‌های ایران، هفت کابل اصلی اینترنت در زیر تنگه هرمز می‌توانند هدف قرار گیرند. این گذرگاه دریایی که خلیج فارس را به خلیج عمان و دریای عرب متصل می‌کند، در چنین سناریویی به یکی از نقاط حساس تقابل زیرساختی تبدیل خواهد شد. 📍اهمیت این تهدید زمانی آشکارتر می‌شود که حدود ۹۹ درصد ترافیک اینترنت جهانی از طریق کابل‌های زیردریایی انتقال می‌یابد. بااین‌حال، سهم نسبتاً محدود خلیج فارس از پهنای باند بین‌المللی می‌تواند دامنه آثار جهانی چنین حملاتی را کاهش دهد. محسن رضایی، از مقامات ارشد امنیتی ایران، نیز احتمال تهدید زیرساخت‌های دیجیتال مرتبط با آمریکا در سراسر منطقه را مطرح کرده است. 📍هم‌زمان، یکی از مقامات ایرانی تأکید کرده که متحدان عرب واشنگتن باید مسئولیت خسارات احتمالی به کابل‌های ارتباطی را متوجه سیاست‌های ایالات متحده بدانند. به این ترتیب، تهدید زیرساخت‌های دیجیتال می‌تواند علاوه بر ایجاد اختلال ارتباطی، به ابزاری برای انتقال فشار سیاسی و امنیتی به شرکای منطقه‌ای آمریکا تبدیل شود. 🔴بازدارندگی از مسیر اینترنت 📍تهدید علیه کابل‌های زیردریایی، بخشی از تلاش برای افزایش هزینه‌های احتمالی جنگ و بازداشتن واشنگتن از آغاز درگیری تازه ارزیابی می‌شود. آسیب‌پذیری ارتباطات اینترنتی، فعالیت‌های مالی و سرمایه‌گذاری‌های کشورهای خلیج فارس می‌تواند نگرانی دولت‌های منطقه را تشدید کند و فشار غیرمستقیمی بر تصمیم‌گیران آمریکایی وارد آورد. 📍قطع کابل‌ها در شرایط جنگی، به‌ویژه با توجه به دشواری عملیات تعمیر و بازیابی ارتباطات، ممکن است اختلال‌هایی طولانی‌مدت ایجاد کند. دریای سرخ نیز از نظر آسیب‌پذیری کابل‌های ارتباطی مطرح است، هرچند تهران تاکنون به‌صورت علنی قصدی برای حمله به زیرساخت‌های آن منطقه اعلام نکرده است. 📍در مقابل، کشورهای خلیج فارس تلاش برای مقاوم‌سازی شبکه‌های اینترنتی و کاهش آسیب‌پذیری زیرساخت‌های ارتباطی خود را افزایش داده‌اند. این تحولات نشان می‌دهد که تهدید علیه کابل‌های زیردریایی، حتی بدون اجرای عملی، می‌تواند محاسبات امنیتی و اقتصادی منطقه را تحت تأثیر قرار دهد. 🔗Modern Diplomacy 🟠@hashtkarane

⭕️پیمان دفاعی قاهره و ریاض؛ مصر راه نفوذ امنیتی اسرائیل به خلیج فارس را می‌بندد؟ 🔴رقابت بر سر ریاض 📍مصر در برابر حملات فزاینده حوثی‌ها به عربستان، وعده کمک همه‌جانبه داده است؛ تعهدی با هدفی فراتر از دفاع: جلوگیری از تبدیل اسرائیل به بازیگری مؤثر در معماری امنیتی خلیج فارس. عبدالفتاح السیسی ۱۷ اکتبر اعلام کرد در صورت درخواست عربستان، اقدامات ضروری برای حفاظت از این کشور انجام خواهد شد و خواستار نشست فوق‌العاده پارلمان برای مجوز اعزام احتمالی نیرو شد. 📍شورای دفاع ملی مصر نیز روز بعد بر حمایت از امنیت، ثبات و تمامیت ارضی عربستان تأکید کرد. این تحرکات پس از آن بود که دونالد ترامپ از کمک اسرائیل به سعودی‌ها برای مقابله با حوثی‌ها سخن گفت و ریاض را به پذیرش حمایت بیشتر اسرائیل ترغیب کرد. محمد بن‌سلمان نیز ماه گذشته برای درخواست کمک به قاهره سفر کرده بود. پیوند امنیتی عمیق‌تر ریاض با اسرائیل، جایگاه قاهره را در معادلات منطقه‌ای تهدید می‌کند. نبرد بر سر نفوذ 📍از زمان توافق‌های ابراهیم در سال ۲۰۲۰، اسرائیل همکاری‌های اقتصادی، دیپلماتیک و امنیتی خود را با برخی کشورهای خلیج فارس گسترش داده و فروش تسلیحات و هماهنگی پدافند هوایی و موشکی نیز بخشی از این روند بوده است. 📍واشنگتن در پی عادی‌سازی روابط سعودی و اسرائیل است، اما ریاض تشکیل کشور فلسطینی را از شروط آن می‌داند. پذیرش کمک اسرائیل علیه حوثی‌ها می‌تواند به تبادل اطلاعات و همکاری دفاع هوایی بینجامد و تل‌آویو را به تصمیم‌سازی امنیتی خلیج فارس نزدیک کند. 📍این برای مصر، با وجود پیمان صلح ۱۹۷۹ با اسرائیل، مطلوب نیست؛ روابط دو طرف همچنان گرفتار بی‌اعتمادی و رقابت بر سر غزه و امنیت منطقه است. اتکای ریاض به توان دفاعی اسرائیل، حتی بدون تضعیف مستقیم روابط مصر و عربستان، می‌تواند سهم قاهره را در شکل‌دهی به سیاست‌های امنیتی سعودی کاهش دهد. 📍در مقابل، تقویت پیوند با عربستان برای قاهره منافعی فراتر از موازنه با اسرائیل دارد: جذب سرمایه و حمایت مالی، دسترسی به ارز خارجی و حفظ درآمدهای ارسالی میلیون‌ها مصری شاغل در عربستان. حمایت از ریاض، هم ابزار حفظ نفوذ سیاسی است و هم ضرورتی اقتصادی. دوراهی امنیت دریایی 📍دریای سرخ و باب‌المندب، ضلع دیگر این رقابت‌اند. امنیت باب‌المندب با کشتیرانی کانال سوئز و درآمد مصر گره خورده؛ کشوری که در پی جنگ غزه و حملات حوثی‌ها به کشتیرانی از سال ۲۰۲۳، حدود ۲۰ میلیارد دلار از درآمدهای کانال سوئز را از دست داده است. 📍گسترش نقش امنیتی اسرائیل در خلیج فارس می‌تواند نفوذ تل‌آویو بر تصمیم‌های مرتبط با باب‌المندب را افزایش دهد. اما این تعهد برای مصر پرمخاطره است. قاهره در ائتلاف سال ۲۰۱۵ علیه حوثی‌ها نقشی محدود داشت و ورود گسترده‌تر به جنگ یمن می‌تواند منابعش را فرسوده کند. السیسی تأکید کرده مصر قصد حمله به هیچ طرفی ندارد و تنها در صورت درخواست، از عربستان دفاع خواهد کرد. 📍اشتراک اطلاعات، پشتیبانی لجستیکی و همکاری دریایی گزینه‌هایی کم‌هزینه‌تر از اعزام نیرو هستند؛ راهی برای تقویت امنیت سعودی، محافظت از منافع مصر و محدودکردن میدان نفوذ اسرائیل، بی‌آنکه قاهره در جنگی بی‌پایان گرفتار شود. 🔗NeW Arab 🟠@hashtkarane

⭕️خطر تازه در حاشیه هرمز؛ چگونه بلوچستان می‌تواند به کابوس بعدی امنیت انرژی خلیج فارس تبدیل شود؟ 🔴گلوگاه فراموش‌شده انرژی 🔴هم‌زمان با جنگ ایران و افزایش فشار بر تنگه هرمز و باب‌المندب، بلوچستان در حال تبدیل‌شدن به یکی از کانون‌های بالقوه تهدید علیه امنیت انرژی خلیج فارس است. 🔴این منطقه که میان جنوب شرقی ایران و جنوب غربی پاکستان تقسیم شده، در مجاورت دریای عمان و مسیرهای راهبردی انتقال انرژی قرار دارد. 🔴تاکنون دولت‌های خلیج فارس مسئله بلوچستان را عمدتاً مناقشه‌ای داخلی میان تهران، اسلام‌آباد و گروه‌های مسلح بلوچ می‌دانستند، اما جنگ ایران این ارزیابی را تغییر داده است. 🔴بلوچستان اکنون بسیاری از ویژگی‌هایی را دارد که پیش‌تر یمن و عراق را به تهدیدهایی راهبردی تبدیل کرده بودند: نزدیکی به مسیرهای حیاتی تجارت دریایی، فعالیت بازیگران مسلح غیردولتی و ضعف کنترل مؤثر دولت مرکزی بر بخش‌هایی از سرزمین. 🔴البته برخلاف حوثی‌های یمن و حشدالشعبی عراق، حمایت مستقیم دولت‌های خارجی از گروه‌های مسلح بلوچ هنوز اثبات نشده است. بااین‌حال، تضعیف احتمالی کنترل تهران بر سواحل جنوب شرقی ایران می‌تواند فرصت تازه‌ای برای گسترش نفوذ این گروه‌ها ایجاد کند؛ حتی اگر جمهوری اسلامی همچنان پابرجا بماند. 🔴شورش در دو سوی مرز 🔴ریشه‌های بحران بلوچستان به دهه‌ها پیش بازمی‌گردد. در پاکستان، الحاق مناقشه‌برانگیز بلوچستان در سال ۱۹۴۸ همچنان از نگاه بسیاری از ملی‌گرایان بلوچ نوعی اشغال اجباری محسوب می‌شود. 🔴در ایران نیز خودمختاری بلوچ‌ها در جریان سیاست‌های تمرکزگرایانه پهلوی در اواخر دهه ۱۹۲۰ از میان رفت. سیاست‌های یکسان‌ساز دولت‌های مرکزی و سرکوب سیاسی، زمینه استمرار مقاومت مسلحانه را فراهم کرده است. 🔴بلوچ‌های ایران که حدود سه درصد جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند، علاوه بر تمایز قومی و زبانی، عمدتاً سنی‌مذهب‌اند. در سپتامبر ۲۰۲۶، درگیری نیروهای سپاه پاسداران با ائتلاف تازه‌تأسیس «جبهه مبارزان مردمی» در سراوان دست‌کم سه نیروی سپاه و پنج عضو گروه‌های مسلح را به کام مرگ کشاند. 🔴این ائتلاف از چند سازمان بلوچ، ازجمله جیش‌العدل، تشکیل شده است. در سوی پاکستانی مرز، ارتش آزادی‌بخش بلوچستان شورشی جداگانه را پیش می‌برد و پروژه‌های سرمایه‌گذاری چین، به‌ویژه بندر گوادر، را هدف قرار می‌دهد. 🔴این بندر یکی از اجزای کلیدی کریدور اقتصادی چین و پاکستان است. بر اساس شاخص جهانی تروریسم ۲۰۲۶، پاکستان بیشترین آسیب را از تروریسم دیده و ارتش آزادی‌بخش بلوچستان دومین گروه مسلح فعال کشور محسوب می‌شود. 🔴سناریوی اختلال دریایی 🔴خطر بلوچستان لزوماً به فروپاشی دولت ایران یا پاکستان وابسته نیست. همان‌گونه که در یمن و عراق مشاهده شده، دولت‌ها ممکن است حاکمیت رسمی خود را حفظ کنند، اما کنترل عملی بر مناطق حساس و زیرساخت‌های راهبردی را از دست بدهند. 🔴چنین وضعیتی در سواحل مجاور دهانه شرقی هرمز و شمال دریای عمان و دریای عرب می‌تواند امنیت کشتیرانی و صادرات انرژی را تهدید کند. برنامه‌ریزان خلیج فارس سال‌هاست خطرهای مشابه را در باب‌المندب و مسیر خط لوله کرکوک–جیهان محاسبه می‌کنند، اما بلوچستان هنوز جایگاه متناسبی در ارزیابی‌های امنیتی آنان ندارد. 🔴تجربه حوثی‌ها و گروه‌های مسلح عراق نشان داده بازیگران غیردولتی، حتی بدون تصرف کامل سرزمین، توان مختل‌کردن تجارت و زیرساخت انرژی را دارند. بلوچستان نیز باید پیش از وقوع بحرانی بزرگ، به بخشی ثابت از محاسبات امنیت انرژی منطقه تبدیل شود. 🔗Gulf International Forum 🟠@hashtkarane

🔰سلطنت عمان را بیشتر و علمی بشناسیم! 📍ارائه آخرین اخبار و تحلیل‌ها از عمان 📍معرفی فرصت‌های اقتصادی در دسترس در نقاط مختلف عمان 📍شناخت سیاست داخلی و خارجی عمان 📍آشنایی با جامعه عمانی(آداب و رسوم، فرهنگ عمومی، فرهنگ دینی، سلایق و ذائقه اقتصادی و سنن بازار ساز) 📍تحلیل علمی و تجربی فضای کسب ‌و کار در عمان با استفاده نظرات از کارشناسان و فعالان اقتصادی و سرمایه‌گذاران فعال در عمان 📍بررسی فضای مجازی عمان و استفاده از نظرات خود عمانی‌ها برای معرفی نیازهای این کشور و نگرش سیاسی و فرهنگی مردم عمان کانال مطالعات عمان: 📍تلگرام: t.me/OmanST @OmanST 📍اینستاگرام: https://instagram.com/oman_studies ⭕️ @OmanST

⭕️فرمان بغداد تا کجا اجرا می‌شود؟ 🔴گزارش اختصاصی «اندیشکدۀ هشت کرانه از مسئلۀ خلع سلاح» در عراق 🔴نیروهای رسمی با پیوندهای تشکیلاتی 📍حشدالشعبی در جنگ با داعش، از سال ۲۰۱۴، با حضور داوطلبان و گروه‌هایی گسترش یافت که برخی تشکیلات و روابط سیاسی خود را داشتند. قانون سال ۲۰۱۶ این نهاد را بخشی از نیروهای مسلح عراق و مرتبط با فرمانده کل، یعنی نخست‌وزیر، شناخت. 📍اما ورود به ساختار رسمی همه پیوندهای پیشین را از میان نبرد. برخی رهبران گروه‌ها در سیاست عراق نفوذ پیدا کردند و روابط سازمانی آن‌ها با نیروهایشان باقی ماند. 📍عادل عبدالمهدی، نخست‌وزیر وقت، در سال ۲۰۱۹ دستور داد یگان‌های حشدالشعبی نام‌های گروهی را کنار بگذارند و پیوند تشکیلاتی با احزاب را قطع کنند. مسئله با تغییر نام تمام نشد. وقتی تصمیمی درباره فرماندهی بر موقعیت رهبران، سرنوشت نیروها و منافع سازمانی اثر می‌گذارد، اجرای آن به توافق سیاسی نیز گره می‌خورد. از همین‌رو، دولت با مسئله‌ای فراتر از تنظیم یک سلسله‌مراتب اداری مواجه است. 🔴مذاکره به‌جای رویارویی 📍علی فالح الزیدی، نخست‌وزیر کنونی عراق، مهلت ۳۰ ژوئن ۲۰۲۷ را برای تعیین تکلیف سلاح خارج از کنترل دولت اعلام کرده است. او گفته پنج گروه با تحویل سلاح موافقت کرده‌اند و سه گروه نیز سلاح تحویل داده‌اند؛ اما جزئیات تجهیزات و تحویل‌دهندگان در اظهارات علنی او روشن نبود. 📍بغداد در برابر گروه‌هایی قرار دارد که بعضی از آن‌ها علاوه بر توان مسلحانه، در ائتلاف‌های سیاسی هم نفوذ دارند. برخورد فوری می‌تواند خطر درگیری داخلی را افزایش دهد؛ مذاکره مرحله‌ای نیز ممکن است زمان بیشتری برای حفظ وضع موجود در اختیارشان بگذارد. 📍ائتلاف «چارچوب هماهنگی» در گفت‌وگوها حضور دارد و برخی جریان‌های نزدیک به گروه‌های مسلح نیز در آن جای دارند. بنابراین توافق تنها میان دولت و فرماندهان نظامی شکل نمی‌گیرد. رهبران سیاسی هم در تعیین آینده نیروها و حدود اختیار آن‌ها نقش دارند. همین حضور، تصمیم‌گیری را پیچیده می‌کند، اما می‌تواند اجرای توافق را نیز آسان‌تر کند؛ زیرا بخشی از طرف‌های مؤثر در رفتار گروه‌ها پای آن قرار می‌گیرند. 📍موضع کتائب سیدالشهداء، گروهی جدا از کتائب حزب‌الله، دشواری مذاکره را نشان می‌دهد. کاظم الفرطوسی، سخنگوی گروه، در سوم اکتبر گفت چهار گروه سندی با دولت و چارچوب هماهنگی امضا کرده‌اند که زمان‌بندی تعهدات و کمیته‌های رسیدگی به اختلافات دارد. 📍یک روز بعد، سخنگوی فرمانده کل اعلام کرد کتائب سیدالشهداء و انصارالله الاوفیاء عملیات مستقل را کنار گذاشته‌اند. بااین‌حال، سخنگوی کتائب سیدالشهداء بر شروط پیشین، از جمله خروج نیروهای خارجی، تأکید داشت. متن سند علنی نشده و از این اظهارات نمی‌توان دریافت کدام تعهد واقعاً اجرا شده است. 📍شاید توقف عملیات زودتر پذیرفته شده و تحویل تجهیزات به زمان دیگری موکول شده باشد. این تفاوت در زمان‌بندی، راه مصالحه را توضیح می‌دهد: بغداد می‌تواند برای تحویل سلاح فرصت بدهد، اما هم‌زمان اجرای عملیات بدون دستور دولت را ممنوع بداند. موفقیت این روش به روشن‌بودن حدود تعهدات و توان اجرای آن‌ها وابسته است. 📍مهلت تازه به‌خودی‌خود نه شکست دولت را ثابت می‌کند و نه پایان فعالیت مستقل گروه‌ها را. پیامد اختلاف، از مرز عراق هم می‌گذرد. عربستان در سپتامبر اعلام کرد پهپادهایی از خاک عراق به خط لوله نفتی‌اش حمله کرده‌اند و به درخواست بغداد پاسخ فوری را به تعویق انداخت؛ عامل حمله در گزارش‌های بررسی‌شده مشخص نبود. الزیدی در ۱۴ اکتبر به محمد بن سلمان اطمینان داد که اجازه استفاده از خاک عراق علیه همسایگان را نمی‌دهد. تحقق چنین تعهدی به کنترل اقدام مسلحانه بدون مجوز نیاز دارد. 📍برای ایران نیز خطر در همین زنجیره نهفته است: اقدام مستقل یک گروه می‌تواند واکنش خارجی و فشار بر بغداد ایجاد کند و بر امنیت مرزی ایران و مناسبات تهران و بغداد اثر بگذارد. درعین‌حال، فرماندهی متمرکزتر بغداد به معنای همسویی خودکار تصمیماتش با ایران نیست. 📍مسئله اصلی، قابل‌پیش‌بینی‌ترشدن تصمیم امنیتی همسایه است. از مدت‌ها پیش تا به امروز، بغداد کوشیده اختیاری را که قانون به رسمیت می‌شناسد، در مناسبات واقعی قدرت نیز تثبیت کند. توافق هنگامی اثرگذار خواهد بود که شبکه‌های سیاسی و فرماندهان گروهی، مسئولیت اجرای دستور دولت را بپذیرند. تغییر تعداد سلاح‌های تحویل‌شده تنها بخشی از این مسیر است. 🟠@hashtkarane

⭕️شکاف هولناک تاب‌آوری در خاورمیانه؛ امارات آماده بحران، لبنان بی‌اعتماد به دولت 🔴خلیج فارس پیشتاز 📍تازه‌ترین سنجش جهانی خطر نشان می‌دهد آمادگی جوامع خاورمیانه و شمال آفریقا در برابر بلایای طبیعی و بحران‌های بزرگ، به‌شدت نابرابر است؛ کشورهای حاشیه خلیج فارس در صدر قرار دارند و لبنان، عراق و فلسطین بسیار پایین‌تر از میانگین جهانی ایستاده‌اند. 📍این ارزیابی بر پایه بیش از ۱۴۳ هزار مصاحبه در ۱۴۰ کشور و قلمرو طی سال ۲۰۲۵ انجام شده و ظرفیت افراد، خانواده‌ها و جوامع را برای تحمل ضربه و بازیابی پس از آن می‌سنجد. کویت با ۷۴ امتیاز پیشتاز منطقه است؛ بحرین ۷۲ امتیاز و عمان و امارات هرکدام ۷۰ امتیاز کسب کرده‌اند، درحالی‌که میانگین جهانی ۵۷ امتیاز است. 📍اعتماد عمومی به آمادگی دولت نیز همین فاصله را آشکار می‌کند: ۸۷ درصد پاسخ‌دهندگان اماراتی دولت خود را برای مقابله با بلایا آماده می‌دانند؛ دومین نرخ بالا در میان ۱۳۳ کشور بررسی‌شده. این نسبت در بحرین ۸۲ درصد است. در کشورهای عمان، عربستان، بحرین و امارات نیز نگرانی از موج‌های گرما و خشکسالی، با وجود دمای بالای منطقه، در شمار پایین‌ترین سطوح ثبت شده است. 🔴لبنان در انتهای جدول 📍در سوی دیگر این شکاف، لبنان با ۴۸ امتیاز، عراق با ۴۹ و فلسطین با ۵۲ امتیاز قرار گرفته‌اند. تنها ۱۴ درصد مردم لبنان دولت را برای مقابله با بلایا آماده می‌دانند و از میان کسانی که گرفتار فاجعه شده‌اند، فقط ۳۹ درصد پیشاپیش هشدار دریافت کرده‌اند؛ درحالی‌که این رقم در سطح جهان ۸۰ درصد است. 📍بحران اعتماد از آمادگی اضطراری نیز فراتر رفته است: ۵۹ درصد عراقی‌ها و ۵۶ درصد لبنانی‌ها می‌گویند دولتشان اساساً هیچ اعتنایی به آنان ندارد؛ در برابر میانگین جهانی ۲۹ درصد. بیش از نیمی از خانوارهای عراق، اردن و فلسطین نیز در صورت قطع درآمد، توان تأمین نیازهای اولیه خود را حتی برای یک ماه ندارند. 📍در لبنان، ۷۱ درصد پاسخ‌دهندگان نگران‌اند آب آشامیدنی آسیب جدی به سلامتشان وارد کند؛ رقمی که کشور را در رتبه پنجم جهانی قرار می‌دهد. همچنین ۹۰ درصد از جرایم خشونت‌آمیز ابراز نگرانی کرده‌اند و لبنان در این شاخص ششم جهان است. در همین حال، شمال آفریقا از سال ۲۰۲۳ پنج امتیاز بهبود یافته و سریع‌ترین رشد منطقه‌ای جهان را ثبت کرده است؛ پیشرفتی که در الجزایر و مصر با دسترسی بیشتر به اینترنت، آمادگی خانوارها و توان مالی بالاتر پیوند دارد. شکاف جهانی هشدارها 📍نابرابری آمادگی در منطقه، بخشی از شکافی گسترده‌تر در جهان است. طی پنج سال پیش از نظرسنجی، حدود ۱٫۱ میلیارد بزرگسال با فاجعه روبه‌رو شده‌اند و نزدیک به ۲۲۰ میلیون نفر هیچ هشدار قبلی دریافت نکرده‌اند. در کشورهای کم‌درآمد حدود یک‌سوم بزرگسالان آسیب دیده‌اند، در مقایسه با ۱۶ درصد در کشورهای پردرآمد. 📍تنها ۶۴ درصد آسیب‌دیدگان کشورهای کم‌درآمد هشدار گرفته‌اند، در برابر ۸۴ درصد در کشورهای ثروتمند. حتی دریافت هشدار نیز لزوماً به اقدام پیشگیرانه منجر نمی‌شود: کمتر از نیمی از هشدارگرفتگان در کشورهای کم‌درآمد و با درآمد متوسط رو به پایین واکنش عملی نشان داده‌اند، درحالی‌که این سهم در کشورهای پردرآمد ۷۱ درصد است. 📍شیوه اطلاع‌رسانی هم اهمیت دارد؛ وقتی هشدار از یک مسیر برسد، ۳۷ درصد اقدام می‌کنند، اما با دو مسیر این سهم به ۵۱ درصد و با سه مسیر به ۶۴ درصد می‌رسد. از میان ۲۲۰ میلیون نفری که بدون هشدار گرفتار بلایا شده‌اند، ۷۷ درصد تلفن همراه داشته‌اند؛ یعنی بیش از ۱۷۰ میلیون نفر که امکان بالقوه‌ای برای دسترسی به هشدارهای سریع‌تر داشته‌اند. 🔗DW 🟠@hashtkarane

⭕️جنگ ایران مسیر میلیاردها دلار سرمایه خلیج فارس را تغییر داد؛ سوریه در کانون توجه، لبنان پشت در 🔴چرخش سرمایه‌های خلیج 📍جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، کشورهای خلیج فارس را به بازنگری در منطق سرمایه‌گذاری خارجی واداشته است. حملات به زیرساخت‌ها و اختلال در تنگه هرمز، منابع مالی را به سوی دفاع و مسیرهای جایگزین سوق داد، اما سرمایه‌گذاری خارجی متوقف نشد. 📍اکنون در کنار سودآوری و نفوذ سیاسی، تاب‌آوری اقتصادی و امنیت زنجیره‌های تأمین نیز به معیار انتخاب پروژه‌ها تبدیل شده است؛ رویکردی که می‌توان آن را «دیپلماسی مسیرهای پشتیبان» نامید. بنادر، خطوط لوله، راه‌آهن و شبکه‌های داده دیگر فقط منابع درآمد نیستند، بلکه ابزاری برای کاهش خسارت هنگام اختلال در مسیرهای اصلی محسوب می‌شوند. 📍تفاوت آسیب‌پذیری کشورهای خلیج فارس نیز اهمیت این تغییر را آشکار می‌کند: اقتصاد عربستان در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ با وجود مسیر صادراتی دریای سرخ ۴٫۸ درصد کوچک شد؛ قطر که مسیر جایگزینی برای صادرات گاز طبیعی مایع ندارد، با سقوط بیش از ۹۰ درصدی محموله‌ها، کسری بودجه ۵٫۸ میلیارددلاری را تجربه کرد. بااین‌همه، سرمایه‌گذاران حاکمیتی خاورمیانه در نه‌ماهه نخست سال حدود ۱۰۲ میلیارد دلار، معادل نزدیک به ۴۰ درصد معاملات جهانی، تعهد سرمایه‌گذاری ثبت کردند. سوریه، کریدور جایگزین 📍سوریه می‌کوشد از موقعیت جغرافیایی خود میان خلیج فارس، عراق، مدیترانه و ترکیه به گذرگاهی برای انرژی، کالا و داده تبدیل شود. جنگ بسیاری از این پروژه‌ها را ایجاد نکرد، اما ارزش راهبردی آن‌ها را افزایش داد. 📍کنسرسیومی به رهبری قطر برنامه‌ای هفت‌میلیارددلاری برای تولید چهار گیگاوات برق گازی و یک گیگاوات خورشیدی پیش می‌برد و فعالیت مربوط به نیروگاه زیزون در جریان جنگ ادامه یافت. عراق و سوریه در ژوئیه برای احیای خط لوله حدیثه به بانیاس تفاهم کردند؛ عربستان نیز چهار تفاهم‌نامه حمل‌ونقلی امضا کرد. 📍پروژه ۸۰۰ میلیون‌دلاری «سیلک‌لینک» با مشارکت شرکت مخابرات عربستان، بیش از ۴۵۰۰ کیلومتر فیبر نوری را در بر می‌گیرد و امتیاز ۸۰۰ میلیون‌دلاری بندر طرطوس به شرکت اماراتی دی‌پی ورلد نیز از پیش برقرار بوده است. 📍از میانه ۲۰۲۵ تاکنون حدود ۲۸ میلیارد دلار تفاهم‌نامه با سوریه اعلام شده، اما بسیاری هنوز به تأمین مالی قطعی نرسیده‌اند. درگیری‌های سویدا نشان می‌دهد کریدوری که از کشوری بی‌ثبات عبور می‌کند، خود می‌تواند منشأ خطری تازه باشد. لبنان پشت در سرمایه 📍در لبنان، برخلاف سوریه، علاقه سرمایه‌گذاران خلیج فارس هنوز عمدتاً به تعهد عملی تبدیل نشده است. ورود حزب‌الله به جنگ در مارس، حملات اسرائیل و توقف اجرای چارچوب توافق ژوئن، ناامنی را استمرار بخشیده است. 📍قطر بسته حمایتی ۴۳۴ میلیون‌دلاری اعلام کرد و هیئتی ۸۰ نفره از امارات به بیروت رفت، اما حاصل سفر اخیر بیشتر تشکیل شورای تجاری و امضای تفاهم‌نامه بود تا قرارداد سرمایه‌گذاری. مسئله فقط جنگ نیست: خلع سلاح‌نشدن حزب‌الله، بحران بانکی، سپرده‌های مسدود و ضعف حمایت از سرمایه‌گذار از پیش مانع ورود سرمایه بوده‌اند. 📍بنادر بیروت و طرابلس و ارتباطات انرژی و داده ظرفیت‌هایی دارند، اما عمدتاً در انتهای مسیرهایی قرار می‌گیرند که از سوریه می‌گذرند. لبنان ممکن است به‌جای رقابت بر سر ترانزیت، به تمرکز بر فناوری و نیروی انسانی نیاز داشته باشد. 📍محاسبه تازه خلیج فارس روشن است: نیاز به بازسازی به‌تنهایی سرمایه جذب نمی‌کند. آزمون اصلی آن است که پروژه‌های کریدوری سوریه از تفاهم‌نامه فراتر بروند؛ در غیر این صورت «دیپلماسی مسیرهای پشتیبان» شاید صرفاً واکنشی موقت به جنگ بوده باشد. 🔗Al Majalla Magazine 🟠@hashtkarane

⭕️هرمز فقط نفت را تهدید نمی‌کند؛ بحران نان در راه است؟ 🔴تهدید پنهان غذا 📍بحران خلیج فارس فراتر از جهش قیمت نفت، زنجیره تأمین غذا را تهدید می‌کند؛ بحرانی که آثارش ماه‌ها بعد آشکار می‌شود. کشورهای خلیج فارس بخش عمده غذای خود را وارد می‌کنند و هم‌زمان تأمین‌کننده مواد اولیه کود جهان هستند. منطقه حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد اوره، نیمی از صادرات گوگرد و ۲۰ تا ۳۰ درصد آمونیاک جهان را تأمین می‌کند و اختلال در هرمز هر ماه جابه‌جایی ۱٫۵ تا ۳ میلیون تن کود را به تأخیر می‌اندازد. 📍خورخه موریرا دا سیلوا، مسئول کارگروه کود سازمان ملل، ۱۴ اکتبر هشدار داد که نرسیدن به توافق می‌تواند بخش‌هایی از آسیا و آفریقا را با بحران امنیت غذایی روبه‌رو کند. طرح سازمان ملل، در صورت توافق واشنگتن و تهران، ظرف هفت تا ده روز آغاز می‌شود و عبور روزانه پنج کشتی برای تأمین کود نیازمندترین کشورها کافی است. اما فصل کشت منتظر دیپلماسی نمی‌ماند؛ کود دیرهنگام محصول ازدست‌رفته را بازنمی‌گرداند و حتی با بازگشایی فوری تنگه، عادی‌شدن اوضاع سه تا چهار ماه زمان می‌برد. گرانی در زنجیره 📍هزینه جنگ به کشورهای واردکننده کود محدود نیست. افزایش کرایه حمل‌ونقل و قیمت سوخت، هزینه کار ماشین‌آلات کشاورزی، انتقال نهاده‌ها و رساندن محصول به بازار را بالا می‌برد. هزینه اجاره یک نفتکش غول‌پیکر برای انتقال نفت آمریکا به آسیا از ۷۷ میلیون دلار گذشته؛ رقمی بیش از ۷۰۰ درصد بالاتر از میانگین سال ۲۰۲۵. کشورهای خلیج فارس ۸۰ تا ۹۰ درصد غذایشان را وارد می‌کنند و بیش از ۷۰ درصد غذای کشورهای شورای همکاری از هرمز عبور می‌کند. 📍ذخایر و تنوع تأمین‌کنندگان فقط چند ماه فرصت می‌خرند؛ زیرا خرید از کشورهای گوناگون، وقتی محموله‌ها از یک گذرگاه می‌گذرند، به معنای تنوع مسیر نیست. آسیب هم یکسان تقسیم نمی‌شود: بنگاه بزرگ می‌تواند سراغ ذخایر و اعتبار برود، اما کشاورز کوچک کود کمتری می‌خرد یا سطح زیر کشت را کاهش می‌دهد؛ خانواده فقیر نیز حتی با وجود کالا، توان خرید غذا را ندارد. امنیت غذایی به تحویل به‌موقع و مقرون‌به‌صرفه نهاده به مزرعه بستگی دارد. راه نجات موقت 📍سازوکار پیشنهادی سازمان ملل بر ثبت کشتی‌ها، نظارت، راستی‌آزمایی و گزارش‌دهی استوار است و فقط کود و نهاده‌های مرتبط را در بر می‌گیرد، نه حل اختلاف بر سر آزادی کشتیرانی. موفقیت آن به اعتماد خدمه، مالکان کشتی، بیمه‌گران و بنادر به امنیت واقعی مسیر وابسته است. دولت‌ها باید موجودی کود، موعد تحویل و نیاز کشاورزان را شفاف کنند، خرید مشترک را بررسی کنند و از کشاورزان آسیب‌پذیر و خانوارهای فقیر حمایت کنند. 📍در بلندمدت، بنادر صحار، دقم و صلاله عمان و حتی کریدور احتمالی آسیای مرکزی، افغانستان و پاکستان می‌توانند وابستگی به هرمز را کاهش دهند، اما به زیرساخت، گمرک کارآمد و ثبات سیاسی نیاز دارند و پاسخ بحران همین فصل نیستند. بحران جهانی غذا هنوز قطعی نیست؛ شدت آن به مدت اختلال، ذخایر، آب‌وهوا و واکنش دولت‌ها بستگی دارد. قیمت نفت هزینه جنگ را فوراً نشان می‌دهد؛ برداشت ناموفق محصول، صورت‌حساب دیگر آن را ماه‌ها بعد آشکار خواهد کرد. 🔗MEM 🟠@hashtkarane

⭕️قلب دیجیتال خلیج فارس از اهداف دور بعدی جنگ است 🔴گلوگاه‌های بی‌دفاع 📍هشدار محسن رضایی، مقام امنیتی ایران، درباره احتمال حمله به کابل‌های ارتباطی، مراکز داده و تأسیسات هوش مصنوعی منطقه در صورت ازسرگیری جنگ با آمریکا، امنیت دیجیتال خلیج فارس را تهدید می‌کند. 📍بیش از ۹۰ درصد ظرفیت انتقال داده میان اروپا و آسیا از کابل‌های بستر دریای سرخ عبور می‌کند؛ کابل‌هایی که از باب‌المندب، با عرض حداقلی ۲۶ کیلومتر، می‌گذرند. نزدیک به یک‌پنجم ترافیک اینترنت جهان از این گذرگاه می‌گذرد. 📍تصرف المخا و رسیدن حوثی‌ها به جزیره میون در سپتامبر، نگرانی از امنیت این مسیر را افزایش داده است. ادعای بازپس‌گیری المخا از سوی دولت یمن در پنجم اکتبر با تکذیب حوثی‌ها روبه‌رو شد. 📍کابل‌های زیردریایی در برابر لنگر کشتی‌ها یا خرابکاری آسیب‌پذیرند و تعمیرشان در منطقه جنگی به مجوز و تضمین امنیتی نیاز دارد. مراکز داده نیز بدون برق پایدار، سرمایش و ارتباطات، حتی پیش از تخریب مستقیم سرورها، از کار می‌افتند. 🔴پهپادهای ارزان، خسارت سنگین 📍در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، مراکز داده و منافع تجاری آمریکا در بحرین و امارات هدف حمله قرار گرفتند؛ حملاتی که تهران آن‌ها را پاسخ به حمله به تأسیسات غیرنظامی ایران دانست. 📍آمازون اعلام کرد در ماه مارس دو تأسیسات خدمات ابری‌اش در امارات مستقیماً هدف پهپاد قرار گرفت و حمله‌ای نزدیک مرکز این شرکت در بحرین نیز به زیرساخت‌های آن آسیب زد. آمازون در سپتامبر نیز از ناتوانی در بازیابی چند سایت بحرین و یک سایت امارات خبر داد. 📍سپاه پاسداران نیز در مارس زیرساخت‌های ابری گوگل، مایکروسافت و اوراکل در اسرائیل و برخی کشورهای خلیج فارس را در فهرست اهداف احتمالی قرار داد و نام ۱۷ شرکت آمریکایی و شرکت اماراتی G42 را مطرح کرد. 📍آسیب کابل‌ها نیز سابقه دارد: سه کابل در فوریه ۲۰۲۴ احتمالاً بر اثر کشیده‌شدن لنگر کشتی روبی‌مار آسیب دیدند و دو کابل دیگر در سپتامبر ۲۰۲۵ نزدیک جده قطع شدند؛ هرچند علت حادثه دوم روشن نیست و حمله مستقیم حوثی‌ها به کابل‌ها ثابت نشده است. پهپادهای ارزان می‌توانند تجهیزات میلیارددلاری را از کار بیندازند. 🔴آینده دیجیتال پرمخاطره 📍کشورهای خلیج فارس، آینده اقتصاد پس از نفت را به فناوری گره زده‌اند. امارات با همکاری G42، اوپن‌ای‌آی و انویدیا پروژه استارگیت را در پردیس پنج‌گیگاواتی هوش مصنوعی پیش می‌برد؛ عربستان شرکت «هیومین» را برای ساخت مراکز داده و مدل هوش مصنوعی عربی تأسیس کرده و قطر نیز در طرح سه‌میلیارددلاری مراکز داده مشارکت دارد. 📍مایکروسافت از سرمایه‌گذاری بیش از ۱۰ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۰ در چهار کشور منطقه خبر داده است. بااین‌حال، آسیب‌پذیری مسیر دریای سرخ تلاش برای مسیرهای جایگزین از خاک عراق به ترکیه را شتاب داده؛ مسیری با مشارکت اوریدو. 📍افزایش مسیرهای پشتیبان، حتی بیرون از خلیج فارس، با سیاست نگهداری داده‌های حساس در مرزهای ملی تعارض پیدا می‌کند. پیوند عمیق زیرساخت امارات با شرکت‌های آمریکایی، آن را هدفی جذاب‌تر می‌سازد؛ در مقابل، روابط دیپلماتیک قطر با تهران مزیت نسبی ایجاد می‌کند. هدف تهدید ایران صرفاً تخریب نیست: تبدیل اطمینان‌پذیری اقتصاد دیجیتال منطقه به اهرم بازدارندگی در برابر جنگ تازه است. 🔗الجزیره 🟠@hashtkarane

⭕️معامله گازوئیل روسیه و محاسبات ایران 🔻گزارش اختصاصی «اندیشکدۀ هشت کرانه» از معاملۀ آمریکا و روسیه 📍نهم اکتبر، دونالد ترامپ از توافق با ولادیمیر پوتین برای عرضه گازوئیل روسیه خبر داد؛ وزارت خزانه‌داری آمریکا هم همان روز بخشی از محدودیت‌های تحریمی معاملات این سوخت را موقتاً کنار گذاشت. واشنگتن که برای محدودکردن درآمدهای انرژی مسکو تحریم وضع کرده بود، اکنون امیدوار است فروش بیشتر گازوئیل روسیه از فشار قیمت سوخت بکاهد. 📍این تغییر برای ایران پرسشی جدی دارد: اگر گرانی انرژی، هزینه ادامه بحران را برای آمریکا بالا ببرد، تهران تا چه حد می‌تواند این فشار را به امتیاز سیاسی تبدیل کند؟ آن هم وقتی واشنگتن با تأمین‌کنندگان دیگری نیز مذاکره می‌کند. 🔴مجوز معامله، تضمین عرضه نیست 📍مجوز عمومی شماره ۱۳۵ اوفک تا هفتم آوریل ۲۰۲۷ معاملات مربوط به فروش، تحویل و واردات گازوئیل روسی را از برخی ممنوعیت‌های تحریمی مستثنا می‌کند؛ معافیتی مشخص که رفع عمومی تحریم‌های روسیه نیست. 📍مسکو نیز محدودیت صادرات خود را تا حدی تعدیل کرده است. با این حال، صدور مجوز و اجازه صادرات، به معنای تولید و تحویل سوخت تازه نیست. پالایشگاه‌های روسیه باید توان افزایش تولید داشته باشند و شرکت‌ها بتوانند محموله‌ها را حمل کنند. تفاوت میان اجازه معامله و افزایش عرضه، نقطه تعیین‌کننده این پرونده است. 📍ترامپ گفته روسیه در گام نخست بیش از سیصد هزار تن گازوئیل عرضه خواهد کرد و در ماه‌های بعد مقدار بیشتری خواهد فرستاد. الکساندر نواک، معاون نخست‌وزیر روسیه، نیز از افزایش صادرات سخن گفته است. با این همه، آسیب پالایشگاه‌ها از حملات اوکراین و نیاز بازار داخلی ظرفیت مسکو را محدود می‌کند. 📍اس‌اندپی گلوبال در ۱۲ اکتبر گزارش داد محموله‌های وعده‌داده‌شده برای ماه‌های نخست ممکن است تفاوت زیادی با صادرات معمول روسیه نداشته باشند. اگر سوختی که پیش‌تر به یک خریدار فروخته می‌شد صرفاً به مقصد دیگری برود، این جابه‌جایی به‌خودی‌خود عرضه جهانی را افزایش نمی‌دهد. 📍معامله‌گران البته پیش از رسیدن محموله‌ها واکنش نشان می‌دهند. خبر توافق می‌تواند انتظار افزایش عرضه را شکل بدهد و بر قیمت معاملات آتی اثر بگذارد. اما افزایش دوباره قیمت گازوئیل در سیزدهم اکتبر نشان می‌دهد عوامل دیگری نیز بر بازار فشار می‌آورند؛ یک واکنش قیمتی، موفقیت یا شکست توافق را ثابت نمی‌کند. 📍آمریکا در مجموع بیش از وارداتش گازوئیل صادر می‌کند، اما قیمت این سوخت در داخل کشور از بازار جهانی جدا نیست. پس برای واشنگتن، ورود سوخت اضافی روسیه به بازارهای دیگر هم ممکن است سودمند باشد. 🔴فشار انرژی چگونه به امتیاز سیاسی تبدیل می‌شود؟ 📍این انتخاب هزینه سیاسی هم دارد. دوازده سناتور آمریکایی از هر دو حزب، سیزدهم اکتبر خواستار لغو توافق شدند؛ به باور آنان، افزایش درآمد روسیه می‌تواند به ادامه جنگ اوکراین کمک کند. 📍رویترز نیز به نقل از منابع مطلع گزارش کرده واشنگتن شاید از این توافق برای تشویق مسکو به بازگشت به مذاکرات اوکراین استفاده کند. کرملین وجود چنین پیوند مستقیمی را رد کرده است. این مناقشه نشان می‌دهد گزینه جایگزین، حتی در صورت کارایی اقتصادی، محدودیت سیاسی دارد. 📍برای ایران، نکته اصلی این است که فشار اقتصادی بر آمریکا الزاماً به امتیازی برای تهران تبدیل نمی‌شود. واشنگتن ممکن است بخشی از هزینه بحران را با عرضه روسیه یا دیگر تولیدکنندگان کاهش دهد؛ چه‌بسا برای این کار به بازیگر سومی امتیاز بدهد، نه به تهران. البته وجود یک منبع جایگزین، به معنای توان فوری آن برای جبران کمبود نیست. 📍در محاسبه ایران باید توان واقعی عرضه، زمان تحویل و بهایی که آمریکا برای دسترسی به آن می‌پردازد روشن باشد. این محاسبه، سوی دیگری هم دارد: هزینه‌هایی که بحران بر خود ایران تحمیل می‌کند. تداوم اختلال در خلیج فارس به صادرات، حمل‌ونقل و تجارت با همسایگان آسیب می‌زند. منافع ایران را نمی‌توان فقط با سنجیدن میزان فشار بر طرف مقابل تعیین کرد. 📍توافق گازوئیل روسیه فعلاً نه نشان‌دهنده پایان فشار انرژی بر آمریکاست و نه دلیلی برای بی‌اثرشدن قدرت چانه‌زنی ایران. چالش در هفته‌های آینده خواهد بود: روسیه واقعاً چه مقدار گازوئیل بیش از صادرات قبلی به بازار می‌رساند و محموله‌ها چه زمانی می‌رسند؟ آیا این عرضه قیمت‌ها را کاهش می‌دهد و واشنگتن برای استفاده از این راه چه هزینه سیاسی می‌پردازد؟ 📍پاسخ این پرسش‌ها نشان می‌دهد چه بخشی از فشار بر واشنگتن پابرجاست و آیا می‌توان آن را به دستاوردی سیاسی برای ایران تبدیل کرد. بدون چنین محاسبه‌ای، امیدبستن به گرانی سوخت به‌عنوان اهرم مذاکره می‌تواند گمراه‌کننده باشد. 🟠@hashtkarane

♦️بازگشت نفت خلیج فارس در خطر؛ موج تازه حملات به هرمز معادلات را تغییر می‌دهد 🔴بازگشت زیر سایه جنگ 📍تولید نفت بزرگ‌ترین تولیدکنندگان خاورمیانه‌ای اوپک در سپتامبر افزایش یافت؛ بازگشتی که با عبور شمار بیشتری از نفتکش‌ها از تنگه هرمز امکان‌پذیر شد، اما تشدید حملات به کشتیرانی در اکتبر پایداری آن را زیر سؤال برده است. 📍عربستان سعودی، بزرگ‌ترین عضو اوپک، به این سازمان اعلام کرد تولید روزانه نفت خود را در سپتامبر به ۸٫۴ میلیون بشکه رسانده است؛ بالاترین سطح تولید این کشور از پیش از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در اواخر فوریه. عامل اصلی این تغییر، افزایش جابه‌جایی نفتکش‌ها از مسیر هرمز بود، نه برطرف‌شدن همه تهدیدهای امنیتی. 📍اهمیت این تحول در آن است که کاهش بارگیری از مسیر دریای سرخ مانع رشد تولید عربستان نشد و نفت بیشتری با استفاده از هرمز جابه‌جا شد. بااین‌حال، همان مسیر دریایی که امکان بازگشت تولید را فراهم کرد، اکنون زیر فشار حملات تازه قرار گرفته است. بهبود تولید در سپتامبر نشان‌دهنده توانایی تولیدکنندگان منطقه برای سازگاری با محدودیت‌های جنگ بود، اما افزایش دوباره ناامنی در مسیرهای صادراتی، تداوم این روند را با تردید مواجه کرده است. راهکار نفتکش‌های واسطه 📍عربستان برای افزایش صادرات، استفاده از سازوکاری را گسترش داد که در آن نفتکش‌ها محموله‌های نفت را از تنگه هرمز عبور می‌دهند و به کشتی‌های منتظر در سواحل امارات متحده عربی یا عمان تحویل می‌دهند تا محموله را به مقصد برسانند. 📍گسترش این جابه‌جایی دریایی به ریاض امکان داد اثر کاهش بارگیری در پایانه صادراتی ینبع در دریای سرخ را جبران کند. بارگیری در ینبع پس از حمله دهم سپتامبر به خط لوله تغذیه‌کننده این پایانه محدود شده بود؛ بااین‌حال، افزایش حجم نفت جابه‌جاشده از هرمز بیش از این کاهش را پوشش داد. عراق نیز از همین شیوه بهره برد. 📍افزایش تعداد کشتی‌هایی که نفت عراق را از این مسیر منتقل می‌کردند، به دومین تولیدکننده بزرگ اوپک کمک کرد تولید سپتامبر خود را از سطح پیش از جنگ فراتر ببرد. بغداد به اوپک اعلام کرد در این ماه روزانه ۴٫۴ میلیون بشکه نفت تولید کرده است؛ بالاترین رقم ثبت‌شده برای عراق در سال جاری. بنابراین، احیای تولید در دو کشور نه از حذف خطرات جنگ، بلکه از سازگاری در شیوه انتقال محموله‌ها ناشی شده است. بازگشت تهدید به هرمز 📍نشانه‌های اکتبر حاکی از آن است که افزایش تولید سپتامبر ممکن است دوام نیاورد. سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا که حملات به کشتی‌ها را رصد می‌کند، از ابتدای اکتبر تاکنون ۱۹ حادثه در دو سوی تنگه هرمز ثبت کرده است؛ درحالی‌که تعداد حوادث گزارش‌شده در تمام ماه سپتامبر ۱۶ مورد بود. 📍افزایش این رخدادها برخی شرکت‌های کشتیرانی را از اعزام کشتی به داخل تنگه یا بارگیری نفت از نفتکش‌های واسطه در دریای عمان منصرف کرده است. چنین واکنشی مستقیماً همان سازوکاری را تحت فشار می‌گذارد که بازگشت تولید عربستان و عراق را ممکن ساخته بود. 📍تداوم تولید بالاتر، به امکان جابه‌جایی محموله‌ها و تمایل شرکت‌ها به حضور در این مسیر وابسته است؛ دو عاملی که حملات تازه تهدیدشان می‌کند. به این ترتیب، افزایش تولید سپتامبر هنوز نشانه پایان اختلالات ناشی از جنگ نیست، بلکه بهبود شکننده‌ای است که گسترش دوباره ناامنی دریایی می‌تواند آن را متوقف کند. 🔗فایننشال تایمز 🟠@hashtkarane

♦️ترکیه و پاکستان تا کجا از عربستان حمایت خواهند کرد؟ 🔴گزارش اختصاصی «اندیشکده هشت کرانه» از تعهدات دفاعی عربستان، ترکیه و پاکستان پس از حملات به ریاض 📍حمله ۱۰ اکتبر به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض ۱۳ کشته و بیش از ۳۰۰ زخمی برجای گذاشت. یک روز بعد، فرودگاه دوباره هدف حمله قرار گرفت و یک نفر دیگر کشته شد. حوثی‌های یمن مسئولیت حملات را پذیرفتند، اما مسئله مهم‌تر وضعیت پیمان مکه در است. چرا که پنج روز قبل از این حادثه، عربستان، ترکیه و پاکستان برای تامین و اعزام سریع نیروها و امکانات دفاعی تصمیم گرفته بودند. با توجه به این تحولات، اکنون زمان مناسبی برای بررسی کارآیی پیمان مکه در عمل است. 🟠پنج روز پیش از حمله چه تصمیمی گرفته شد؟ 📍عربستان، ترکیه و پاکستان در ۷ اوت ۲۰۲۶ پیمان مکه را امضا کردند. بر اساس آن، حمله مسلحانه به یک عضو، حمله به هر سه تلقی می‌شود. اما این اصل به‌تنهایی روشن نمی‌کند هر کشور در زمان بحران دقیقا چه نیرویی فراهم می‌کند و فرمان عملیات با چه کسی است. در ۵ اکتبر، کمیته راهبردی سیاسی و دفاعی پیمان در ریاض تصمیم گرفت مقدمات تامین و اعزام سریع نیروها و امکانات نظامی توافق‌شده فراهم شود. این تصمیم فراتر از ابراز همبستگی بود، اما به معنای استقرار فوری نیروها نبود و اجرای آن همچنان به ترتیبات مصوب و قوانین ملی اعضا وابسته ماند. در بیانیه جلسه نیز شمار نیروها، زمان استقرار و شیوه فرماندهی اعلام نشد. بنابراین، هنگام حمله به ریاض هنوز معلوم نبود کدام بخش از این تصمیم واقعا اجرا شده است. 🟠از کمک‌های ترکیه و پاکستان چه می‌دانیم؟ 📍پاکستان پیش از امضای پیمان نیز در عربستان نیرو داشت. سخنگوی وزارت خارجه این کشور در ۹ اکتبر این حضور را نتیجه همکاری‌های دیرینه دانست، اما درباره اعزام نیروی تازه، تعداد آن و محل استقرار توضیحی نداد. ازاین‌رو حضور قبلی نیروهای پاکستانی اثبات نمی‌کند تصمیم ۵ اکتبر اجرا شده است؛ ماموریت آنان هنگام حمله نیز علنی نشده است. 📍درباره ترکیه، رویترز در ۷ اکتبر به نقل از مقام‌های مطلع، از کمک‌های عمدتا فنی و دفاعی، شامل تجهیزات، اطلاعات و پشتیبانی برنامه‌ریزی خبر داد. بااین‌حال، به گزارش همین خبرگزاری، بخش مهمی از کمک‌ها هنوز از مسیر همکاری دوجانبه انجام می‌شد، نه لزوماً سازوکار سه‌جانبه. هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، ۸ اکتبر گفت مقدمات ارائه پیمان به پارلمان فراهم شده است. 🟠دفاع از ریاض، بدون ورود به یمن 📍یکی از محدودیت‌های مهم پیمان به دامنه ماموریت نیروها مربوط است، نه فقط تعداد آن‌ها. حالا که عربستان هدف حمله ‌ قرار گرفته، آیا ترکیه و پاکستان فقط به دفاع از قلمرو سعودی کمک می‌کنند یا در حمله به مواضع حوثی‌ها در یمن نیز مشارکت خواهند کرد؟ مواضع اعلامی دو کشور از پاسخ محدودتری حکایت دارد. سخنگوی وزارت خارجه پاکستان در ۹ اکتبر تصریح کرد نیروهای پاکستانی برای حمله به حوثی‌ها وارد یمن نمی‌شوند و ماموریت‌شان دفاع از قلمرو و حاکمیت عربستان است. فیدان نیز پیمان را دفاعی خواند و اعزام نیرو برای عملیات تهاجمی در کشور دیگر را خارج از آن دانست. 🟠چه کسی درباره اعزام نیرو تصمیم می‌گیرد؟ 📍این محدودیت به سازوکار تصمیم‌گیری بازمی‌گردد. کمیته مشترک برای هماهنگی تشکیل شده و نخستین دبیرکل پیمان نیز تعیین شده است، اما طبق بیانیه رسمی، اجرای تعهدات تابع قوانین ملی اعضاست. در نتیجه، ریاض نمی‌تواند فقط با استناد به پیمان درباره اعزام، ماموریت یا فرماندهی نیروهای ترکیه و پاکستان تصمیم بگیرد. همکاری سه کشور می‌تواند هماهنگ‌تر شود، بی‌آنکه ارتش‌هایشان فرماندهی واحد پیدا کنند یا اختیار نهایی تصمیم‌گیری از دولت‌هایشان گرفته شود. حملات ریاض به‌خودی‌خود نه شکست پیمان را ثابت می‌کند و نه موفقیت آن را. شواهد موجود نشان می‌دهد سه کشور از اعلام همبستگی به تصمیم برای اقدام دفاعی رسیده‌اند، اما میزان تحقق عملی آن هنوز روشن نیست. معیار اصلی سنجش پیمان ساده است: در حمله‌ای واقعی، کدام نیرو، با چه اختیار و ماموریتی و در چه زمانی وارد عمل می‌شود؟ پاسخ این پرسش مشخص می‌کند پیمان مکه چه وزنی در امنیت خلیج فارس دارد. 🟠@hashtkarane

⭕️قمار میلیارددلاری خلیج فارس روی سواحل مصر؛ مدیترانه در آستانه تولدی تازه 🔴هجوم سرمایه‌های خلیج فارس 📍ساحل شمالی مصر که زمانی امتدادی از بیابان میان اسکندریه و مرسی مطروح بود، طی دهه‌های گذشته به تفریحگاه تابستانی ثروتمندان مصری تبدیل شد؛ منطقه‌ای با مجتمع‌های محصور و قیمت‌های سرسام‌آور که بخش غربی آن لقب «ساحل شرور» گرفته است. 📍اکنون صندوق‌های ثروت ملی ابوظبی و قطر و شرکت اعمار دبی میلیاردها دلار به این منطقه سرازیر کرده‌اند تا مقصدی داخلی و فصلی را به کانونی بین‌المللی برای گردشگران و خریداران خارجی ملک تبدیل کنند. ابوظبی در سال ۲۰۲۴ با پرداخت ۳۵ میلیارد دلار، حق توسعه ۴۰ هزار و ۶۰۰ ایکر زمین در رأس‌الحکمه را به دست آورد؛ مساحتی حدود ۱٫۷ برابر بارسلون و بزرگ‌ترین سرمایه‌گذاری خارجی تاریخ مصر. 📍طرح شرکت مدن، ساخت ۳۱۰ هزار خانه برای جمعیتی دومیلیونی، فرودگاه، اسکله تفریحی و مناطق آزاد را در بر می‌گیرد. دیار قطر نیز در سال ۲۰۲۵ پروژه‌ای ۳۰ میلیارددلاری برای تبدیل علم‌الروم به مقصدی لوکس و چهارفصل آغاز کرد. هم‌زمان، گروه مصری طلعت مصطفی با مشارکت دولت، پروژه ۲۱ میلیارددلاری ساوت‌مد را پیش می‌برد. این سرمایه‌گذاری‌ها از دید اقتصاددانان، راهی برای تقویت مالی دولت بدهکار مصر و تسهیل دریافت وام از صندوق بین‌المللی پول نیز بوده‌اند. 🔴پایان رؤیای تابستانی 📍اقتصاد ساحل شمالی بر فصل کوتاهی از ژوئن تا میانه سپتامبر استوار است؛ زمانی که رستوران‌ها و فروشگاه‌ها رونق می‌گیرند و سپس بیشتر فعالیت‌ها متوقف می‌شود. مجموعه مجلل ماراسی، متعلق به اعمار، تصویری از ظرفیت تغییر این الگوست: شش‌ونیم کیلومتر ساحل، هشت هزار خانه، دوازده هتل لوکس و اتاق‌هایی که هزینه هر شب اقامت در اوج تابستان از هزار دلار فراتر می‌رود. 📍به گفته محمد العبار، بنیان‌گذار اعمار، در اواخر اوت ۶۵ درصد مهمانان هتل‌های ماراسی غیرمصری و تقریباً همگی از کشورهای خلیج فارس بوده‌اند؛ مسافرانی که معمولاً بیشتر هزینه می‌کنند و مدت طولانی‌تری می‌مانند. بااین‌حال، فقط ۱۰ تا ۱۵ درصد واحدهای مسکونی به شهروندان خلیج فارس فروخته شده است. 📍العبار برای عبور از رکود فصلی، سه هتل را در تمام سال فعال نگه داشته و فروشگاه‌های اسکله را به فعالیت در اکتبر ملزم کرده است. سرمایه‌گذاران امیدوارند اعتبار نام توسعه‌دهندگان خلیج فارس، خریداران بیشتری جذب کند؛ بازاری که هنوز برای بسیاری ناشناخته مانده است. 🔴چالش شهرهای تازه 📍فروش املاک ساحل شمالی در سال ۲۰۲۵ از ۱۰٫۴ میلیارد دلار گذشت و این منطقه پس از شرق قاهره به دومین مقصد بزرگ سرمایه‌گذاری ملکی مصر تبدیل شد. دولت نیز با توسعه جاده‌ها، فرودگاه‌ها و شهر العلمین جدید در پی ایجاد سکونت و فعالیت اقتصادی دائمی است. 📍ساخت‌وساز و پیش‌فروش مراحل ابتدایی سه ابرپروژه آغاز شده، اما موفقیت آنها قطعی نیست. خطرهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی منطقه، محدودیت ظرفیت هتل‌ها و کمبود پروازهای منظم، مراکز همایش، امکانات ورزشی و خدمات فعال در سراسر سال همچنان پابرجاست. 📍گردشگران اروپایی نیز تازه در کنار مسافران خلیج فارس به بازار ساحل شمالی وارد می‌شوند. گسترش گردشگری زمستانی، برگزاری کنفرانس‌ها و پیوند سفر ساحلی با بازدید از اهرام می‌تواند به تداوم تقاضا کمک کند؛ مشروط بر آنکه فعالان این بازار بپذیرند محصول گردشگری ژانویه لزوماً نباید همان تفریحات ساحلی ژوئیه باشد. 🔗فایننشال تایمز 🟠@hashtkarane

⭕️اتصال آبی عربستان و کویت؛ در روز کم‌آبی چه کسی به دیگری کمک می‌کند؟ 🟠گزارش اختصاصی «اندیشکدۀ هشت کرانه» از همکاری جدید عربستان کویت 📍عربستان و کویت در حال بررسی طرحی هستند که شبکه‌های آب دو کشور را به یکدیگر متصل می‌کند. هدف این است که در صورت نیاز، به‌ویژه هنگام بروز بحران، بتوان آب را از شبکه یک کشور به کشور دیگر منتقل کرد. بااین‌حال، مسئله فقط احداث خط انتقال نیست. پرسش مهم‌تر این است که اگر هر دو کشور هم‌زمان با کمبود آب روبه‌رو شوند، این اتصال تا چه اندازه کارایی خواهد داشت؟ 📍فرض کنیم بخشی از تأسیسات تأمین آب کویت از کار بیفتد. در چنین وضعیتی، کویت می‌تواند از ذخایر خود استفاده کند، مصرف را کاهش دهد یا از عربستان کمک بگیرد. اتصال دو شبکه، راه سوم را ممکن می‌کند؛ البته به شرط آنکه عربستان آب کافی و امکان انتقال آن را داشته باشد. اما اگر خود عربستان نیز با کمبود مواجه شود، تکلیف چیست؟ 📍گزارش دبیرخانه شورای همکاری خلیج فارس از بازدید فنی ۲۹ و ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که مسیر اتصال، حجم انتقال و نحوه بهره‌برداری همچنان در دست بررسی است. جزئیات تعهد دو کشور برای تحویل آب نیز در اطلاعیه‌های عمومی روشن نشده است. بااین‌حال، می‌توان دو شیوه احتمالی همکاری را بررسی کرد. 🔴کمک از محل مازاد یا تعهد در شرایط کمبود؟ 📍در شیوه نخست، عربستان متعهد می‌شود تنها آبی را به کویت منتقل کند که پس از تأمین نیاز داخلیِ توافق‌شده باقی مانده باشد. به این مقدار، آب مازاد گفته می‌شود. منظور از نیاز داخلی نیز لزوماً تمام مصرف معمول کشور نیست، بلکه میزانی است که طرفین تأمین آن را در اولویت قرار داده‌اند. 📍این شیوه تا زمانی کارآمد است که عربستان مازاد داشته باشد. اگر کمبود شدت بگیرد و آبی فراتر از نیاز تعیین‌شده باقی نماند، تعهد انتقال نیز پایان می‌یابد. عربستان همچنان می‌تواند داوطلبانه کمک کند، اما کویت نمی‌تواند چنین کمکی را قطعی بداند. بنابراین باید از قبل برای احتمال توقف انتقال، ذخیره کافی یا برنامه کاهش مصرف داشته باشد. 📍شیوه دوم متفاوت است. در این حالت، عربستان می‌پذیرد حتی در برخی شرایط کمبود نیز بخشی از آب را به کویت تحویل دهد. البته اجرای این تعهد به وجود آب و ظرفیت انتقال وابسته است. تفاوت اصلی آنجاست که با پایان مازاد، لزوماً تمام کمک متوقف نمی‌شود. 📍چنین توافقی آب بیشتری تولید نمی‌کند؛ فقط نحوه تقسیم آب موجود را تغییر می‌دهد. در نتیجه ممکن است سهم کمتری برای مصارف داخلی عربستان باقی بماند. بنابراین باید روشن باشد کدام مصارف، در چه سطحی و برای چه مدتی محدود می‌شوند. دو کشور همچنین می‌توانند ترکیبی از این دو شیوه را برای وضعیت‌های مختلف انتخاب کنند. 🔴توافق به‌تنهایی کافی نیست 📍حتی دقیق‌ترین تعهد نیز بدون زیرساخت مناسب کارایی ندارد. اگر تأسیسات آسیب ببینند یا مسیر انتقال از کار بیفتد، هیچ توافقی به‌تنهایی آب را به مقصد نمی‌رساند. در مقابل، وقتی بخشی از ظرفیت همچنان فعال است، قواعد تقسیم آب و تصمیم‌های بهره‌برداری اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند. 📍گزارش ۲۲ ژوئیه ۲۰۲۶ شورای همکاری خلیج فارس نیز استفاده عادی و اضطراری از اتصال‌های آبی و شیوه مدیریت آنها را از موضوعات مطالعه منطقه‌ای معرفی کرده است. بنابراین هنوز نمی‌توان درباره تعهد نهایی عربستان و کویت قضاوت کرد. 📍آنچه اهمیت دارد، مشخص‌بودن میزان آب قابل دریافت، زمان آغاز انتقال، مدت استمرار آن و شرایط کاهش یا توقف کمک است. کشور دریافت‌کننده تنها با دانستن این موارد می‌تواند برای ذخایر و مصرف خود برنامه‌ریزی کند. اگر اتصال صرفاً برای جبران اختلال محلی طراحی شده، باید عملکرد آن را با همین هدف سنجید. در نهایت، ارزش چنین طرحی به این بستگی دارد که دو کشور بدانند در روز بحران، واقعاً روی چه میزان کمک می‌توانند حساب کنند. 🟠@hashtkarane

⭕️همکاری امارات و اسرائیل در سایه نگرانی‌های امنیتی ایران 🟠گزارش اختصاصی «اندیشکده هشت کرانه» از رابطه امارات و اسرائیل 📍محمد بن زاید، رئیس امارات، در ۵ مهر ۱۴۰۵ با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، دیدار کرد. سه روز بعد، در ۸ مهر، طحنون بن زاید، مشاور امنیت ملی امارات، در مسقط با سلطان هیثم بن طارق دیدار داشت. وزارت خارجه عمان بر کاهش تنش منطقه‌ای تأکید کرد. برای ایران پرسش روشن است؛ گفت‌وگو با عمان تا چه اندازه می‌تواند نگرانی تهران از همکاری امارات و اسرائیل را کاهش دهد؟ 📍امارات البته پیش‌تر موضع خود را اعلام کرده بود. وزارت خارجه این کشور در ۶ بهمن ۱۴۰۴، برابر با ۲۶ ژانویه ۲۰۲۶، گفت اجازه نمی‌دهد حریم هوایی، خاک یا آب‌هایش در اقدامات نظامی خصمانه علیه ایران به کار رود و پشتیبانی لجستیکی هم ارائه نمی‌کند. بنابراین مسئله فقط گرفتن یک وعده تازه نیست؛ مسئله اصلی این است که این موضع در همکاری با اسرائیل چگونه اجرا می‌شود. 📍وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران در ۷ مهر، یک روز پیش از دیدار مسقط، سفر نتانیاهو را محکوم کرد و از دولت‌های منطقه خواست اجازه ندهند قلمروشان به بستری برای اقدامات بی‌ثبات‌کننده علیه دیگر کشورها تبدیل شود. این بیانیه مشارکت امارات در عملیاتی مشخص را ثابت نمی‌کند، اما نگرانی تهران را به‌خوبی نشان می‌دهد. همکاری امارات و اسرائیل چه امکاناتی می‌تواند برای اقدام علیه ایران فراهم کند؟ هرچه سازوکار اجرای وعده امارات مبهم‌تر باشد، این نگرانی هم جدی‌تر می‌شود. 📍بااین‌حال، نباید دیدار مسقط را مستقیماً پاسخی به این نگرانی دانست. رابطه عمان و امارات مسائل مستقل خود را دارد؛ از جمله همکاری‌های اقتصادی و توافق اتصال ریلی دو کشور. بنابراین نزدیکی زمانی این دیدارها به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که ابوظبی با اسرائیل درباره همکاری امنیتی و هم‌زمان با عمان برای آرام‌کردن ایران گفت‌وگو کرده است. 📍اگر تهران از همکاری با اسرائیل نگران است، ابوظبی برای کاهش تنش باید به همان نگرانی پاسخ دهد. اگر مسئله فقط برداشت متفاوت از دامنه همکاری باشد، توضیح روشن می‌تواند مفید باشد؛ اما اگر پای دسترسی یا اقدامی در میان باشد که ایران آن را تهدید می‌داند، تکرار منع استفاده از قلمرو کافی نیست. 📍تفاوت مهمی وجود دارد میان خرید تجهیزات دفاعی از یک شریک و اجازه دادن به همان شریک برای استفاده از فرودگاه جهت عملیات علیه همسایه. در حالت دوم باید روشن باشد چه کسی مجوز می‌دهد و دولت میزبان تا چه اندازه می‌تواند جلوی استفاده‌ای خلاف موضع اعلام‌شده خود را بگیرد. این مثال شرح قراردادی واقعی در امارات نیست؛ فقط نشان می‌دهد چه تصمیم‌های متفاوتی ممکن است زیر عنوان کلی «همکاری امنیتی» پنهان شوند. 📍مسئله مهم‌تر، هزینه «نه گفتن» است. رد خواسته یک شریک ممکن است بخشی از مزایای رابطه را به خطر بیندازد. بنابراین استقلال تصمیم فقط به داشتن چند شریک وابسته نیست؛ دولت باید بتواند هزینه مخالفت را هم بپذیرد. امارات درباره امکاناتی که در کنترل خودش است می‌تواند تعهد بدهد، اما تمام رفتار اسرائیل یا واکنش ایران در اختیار ابوظبی نیست. 📍اینجاست که نقش عمان معنا پیدا می‌کند. اگر تهران و ابوظبی چنین نقشی را بپذیرند، مسقط می‌تواند کمک کند روشن شود ایران دقیقاً از چه نوع استفاده‌ای از امکانات امارات نگران است و ابوظبی درباره اجرای موضع اعلامی خود چه تعهدی می‌تواند بدهد. البته اطلاعیه دیدار اخیر، مأموریت مشخصی برای پیام‌رسانی به ایران اعلام نکرده و فقط از کاهش تنش و هماهنگی منطقه‌ای سخن گفته است. 📍ضمن اینکه اختلاف تهران و ابوظبی فقط به استفاده از قلمرو امارات محدود نیست. بیانیه ۷ مهر ایران اصل حضور اسرائیل در منطقه را نیز محل اعتراض قرار داده بود. پس توافق بر یک محدودیت مشخص لزوماً اختلاف سیاسی گسترده‌تر را حل نمی‌کند. 📍برای ایران، معیار نهایی ساده است؛ آیا امکان استفاده از قلمرو همسایه علیه امنیت کشور کمتر می‌شود یا نه؟ تماس با عمان به‌تنهایی دلیل اطمینان نیست؛ همان‌طور که عنوان «همکاری با اسرائیل» نیز جزئیات همه همکاری‌ها را روشن نمی‌کند. چالش واقعی زمانی است که خواسته شریک اسرائیلی با محدودیت اعلام‌شده امارات تعارض پیدا کند. همان‌جا مشخص می‌شود موضع ابوظبی تا چه اندازه عملی است. عمان می‌تواند راه تفاهم را هموار کند، اما تصمیم درباره رد خواسته اسرائیلی و پذیرفتن هزینه آن، در نهایت در ابوظبی گرفته می‌شود. 🟠@hashtkarane

⭕️معمای نفت ۱۰۰دلاری؛ چرا بازگشت صادرات خلیج فارس قیمت‌ها را پایین نیاورد؟ 🔴شوکِ پنهان لجستیک 📍جریان نفت خاورمیانه از تنگه هرمز تا ۲۶ سپتامبر، بر پایه میانگین هفت‌روزه، به ۱۴.۲ میلیون بشکه در روز رسیده و تقریباً به ۸۰ درصد سطح پیش از جنگ بازگشته است؛ با این حال نفت برنت همچنان بالای ۱۰۰ دلار مانده و بیش از ۴۰ درصد از سطح پیش از جنگ گران‌تر است. 📍کسری عرضه جهانی نیز از حدود ۴ میلیون بشکه در روز در اوج اختلالات ماه مه به نزدیک ۱.۶ میلیون بشکه کاهش یافته، اما این بهبود فشار کاهشی بزرگی بر قیمت‌ها وارد نکرده است. 📍بحران نفت دیگر فقط بحران «مقدار نفت موجود» نیست؛ شبکه‌ای که باید نفت را جابه‌جا، بیمه و پالایش کند زیر فشار قرار گرفته است. تهدید حملات تازه در اطراف هرمز همچنان صرف ریسک ژئوپلیتیکی را بالا نگه داشته و هزینه حمل‌ونقل، بیمه و محدودیت ظرفیت پالایشی، قیمت هر بشکه را افزایش داده است. 🔴هرمزِ گران‌تر 📍جنگ، تولیدکنندگان خلیج فارس را به جست‌وجوی مسیرهای جایگزین واداشت. عربستان بخشی از صادرات خود را از خط لوله شرق–غرب به بندر ینبع منتقل کرد؛ مسیری که در مقطعی حدود ۴ درصد عرضه جهانی نفت را جابه‌جا می‌کرد. 📍حمله اوایل سپتامبر شبه‌نظامیان عراقی مورد حمایت ایران به این خط لوله، ریاض را دوباره به استفاده بیشتر از مسیر خلیج فارس سوق داد و نشان داد هرمز بیش از تصور برخی فعالان بازار قابل استفاده است. 📍صادرات نفت خام عربستان از تنگه در سپتامبر به حدود ۳ میلیون بشکه در روز رسید؛ بالاترین سطح از آغاز درگیری، هرچند تقریباً نصف حجم پیش از جنگ. گره اصلی اما در حمل‌ونقل باقی مانده است. سامانه شاتل در خلیج فارس، انتقال محموله‌ها میان نفتکش‌ها و مسیرهای طولانی‌تر از حوزه آتلانتیک به آسیا، شمار زیادی نفتکش غول‌پیکر را درگیر کرده است. 📍نرخ حمل نفت خاورمیانه به آسیا با VLCC از حدود ۳۰ هزار دلار در روز در ژانویه به بیش از ۱.۲ میلیون دلار رسیده و سهم کرایه حمل از قیمت نهایی هر بشکه از حدود ۳ درصد به نزدیک ۲۷ درصد جهش کرده است. 🔴پالایشگاه؛ حلقه مفقود 📍فشار تنها در دریا نیست. کاهش ظرفیت پالایشی در خاورمیانه و روسیه، به‌ویژه بازار گازوئیل را محدود کرده است. حملات پهپادی اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه و اختلالات خاورمیانه، ظرفیت تبدیل نفت خام به گازوئیل، بنزین و سوخت جت را کاهش داده‌اند. 📍گازوئیل به دلیل نقش اساسی در کشاورزی، تولید، حمل‌ونقل و ساخت‌وساز به نقطه فشار اقتصادی و سیاسی در آمریکا تبدیل شده است. 📍آزادسازی گازوئیل از ذخایر راهبردی گروه هفت می‌تواند موقتاً فشار را کاهش دهد، اما جای ظرفیت پالایشی ازدست‌رفته را نمی‌گیرد. 📍هم‌زمان پالایشگران برای نفت خام متوسط و ترش، که بازده بیشتری در تولید گازوئیل دارد، رقابت می‌کنند؛ همان گریدهایی که بخش مهمی از آنها از خاورمیانه و روسیه می‌آید. 📍کمبود پالایش، قیمت گازوئیل را بالا می‌برد، تقاضا برای این گریدها را تقویت می‌کند و قیمت نفت را حتی با بازگشت عرضه بالا نگه می‌دارد. بنابراین کاهش پایدار قیمت‌ها فقط به افزایش تولید نیاز ندارد؛ مسیرهای حمل، ناوگان نفتکش، هزینه بیمه و ظرفیت پالایش نیز باید عادی شوند. 🔗مدرن دیپلماسی 🟠@hashtkarane

⭕️چرا اجازه پرواز کافی نیست؟ 🔴گزارش اختصاصی «اندیشکدۀ هشت کرانه» از ماجرای پروازهای عراق و ایران 📍پس از اعلام تحریم‌های تازه آمریکا علیه شرکت‌های هواپیمایی ایران، سازمان هواپیمایی ایران از لغو پروازهای تهران به بغداد از اول مهر، برابر با ۲۳ سپتامبر، خبر داد. دو روز بعد، فرودگاه نجف نیز پروازهای رفت‌وبرگشت با ایران را تا اطلاع بعدی تعلیق کرد. اما برای فهم علت توقف، فقط دانستن نام تحریم‌کننده کافی نبود. باید دید در عراق چه نهادی دستور داده و چه کسی همکاری با شرکت‌های ایرانی را متوقف کرده است. 🟠وقتی شرکت خدماتی کنار می‌کشد 📍خزانه‌داری آمریکا در اطلاعیه ۸ سپتامبر، علاوه بر شرکت‌های هواپیمایی ایرانی، به شرکت‌های خارجی همکار آن‌ها نیز هشدار داد که ادامه همکاری می‌تواند پیامد تحریمی داشته باشد. خدمات بار و نمایندگی فروش نیز در میان فعالیت‌های مورد اشاره بود. 📍خدمات زمینی شامل کارهایی مانند پذیرش مسافر، رسیدگی به بار و کمک به سوارشدن مسافران است. شرکت هواپیمایی می‌تواند این خدمات را به پیمانکار بسپارد. البته گزارش‌های مربوط به عراق دقیقاً نگفته‌اند کدام خدمات قطع شده است. 📍شفق‌نیوز سوم مهر، به نقل از منبعی بی‌نام در وزارت حمل‌ونقل عراق، گزارش داد پیمانکاران خدمات زمینی از ترس پیامدهای تحریم آمریکا همکاری با شرکت‌های ایرانی را متوقف کرده‌اند. در این روایت، شرکت ایرانی هنوز ممکن است مجوز داشته باشد، اما پیمانکاری که برای انجام پرواز به آن نیاز دارد دیگر همکاری نمی‌کند. 📍بنابراین لازم نیست کل فرودگاه بسته باشد تا پرواز یک شرکت متوقف شود. کافی است یکی از خدمات ضروری در دسترس نباشد. بازبودن فرودگاه هم به‌خودی‌خود به معنای امکان پرواز همه شرکت‌ها نیست. 🟠دولت عراق چه نقشی دارد؟ 📍قطع خدمات البته به این معنا نیست که دولت عراق در توقف پروازها نقشی نداشته است. اطلاعیه فرودگاه نجف، تعلیق را به دستور مقام مسئول نسبت داد. تسنیم نیز سوم مهر از قول منبعی بی‌نام در عراق نوشت نخست‌وزیر به وزارت حمل‌ونقل دستور داده تعلیق پروازهای ایرانی به نجف ابلاغ شود. 📍در مقابل، منبع شفق‌نیوز گفته بود دستور سراسری برای توقف پروازها وجود ندارد. این دو روایت الزاماً متناقض نیستند؛ ممکن است دستور فقط به نجف مربوط بوده باشد. آنچه روشن نیست، رابطه این دستور با تصمیم شرکت‌های خدماتی است: آیا پیمانکاران مستقلاً همکاری را قطع کرده‌اند، دستور دولت را اجرا کرده‌اند یا هر دو عامل هم‌زمان اثر داشته‌اند؟ 📍این تفاوت در زمان ازسرگیری پروازها مهم می‌شود. اگر مشکل فقط دستور توقف باشد، تغییر دستور می‌تواند مانع را برطرف کند. اما اگر شرکت خدماتی همچنان حاضر به همکاری نباشد، اجازه دولت به‌تنهایی کافی نیست. 🟠چه زمانی پرواز دوباره برقرار می‌شود؟ 📍دفتر نخست‌وزیر عراق چهارم مهر اعلام کرد برای معاف‌شدن برخی فرودگاه‌ها از محدودیت‌های آمریکا مذاکره می‌کند و سفرهای درمانی، تحصیلی و زیارتی را دلیل این درخواست دانست. این درخواست مربوط به بعضی فرودگاه‌ها بود، نه رفع همه محدودیت‌های هوانوردی ایران. 📍ششم مهر، العین از قول منبعی بی‌نام نزدیک دولت عراق خبر داد آمریکا با استثنای نجف موافقت کرده و نخستین پرواز برای هشتم مهر برنامه‌ریزی شده است. اما همان روز، حسین المهنا، سرپرست فرودگاه نجف، به شفق‌نیوز گفت هنوز دستور رسمی دولت عراق برای ازسرگیری پروازها دریافت نشده است. 📍یعنی ممکن است درباره ازسرگیری توافقی صورت گرفته باشد، اما فرودگاه هنوز دستور اجرای آن را نگرفته باشد. حتی پس از صدور دستور نیز باید معلوم شود کدام شرکت اجازه پرواز دارد و خدمات مورد نیاز آن چگونه تأمین می‌شود. 📍فروش بلیت هم اثبات‌کننده انجام پرواز نیست. تسنیم چهارم مهر گزارش داد برخی سایت‌ها با وجود ابلاغ توقف فروش بلیت نجف، همچنان این مسیر را عرضه می‌کردند. 📍بنابراین پرسش دقیق‌تر این نیست که «آیا نجف باز شده است؟»؛ بلکه باید پرسید آیا شرکت مورد نظر مجوز دارد، دستور اجرا به فرودگاه رسیده و خدمات لازم نیز فراهم شده است؟ برای توقف پرواز، نبود یکی از این شرایط کافی است؛ اما برای ازسرگیری، همه آن‌ها باید هم‌زمان فراهم باشند. 🟠@hashtkarane