اکوهشت - دیده‌بان رشد اقتصادی ایران

⚡️ در مکزیک هیچ برقی گران‌تر از بی‌برقی نیست! 🏭 اصرار دولت مکزیک برای انحصار بازار انرژی در دست شرکت‌های دولتی، در حال سوزاندن فرصت‌های طلایی اقتصاد مکزیک است؛ واقعیتی که آلکوسر، رئیس پیشین کمیسیون تنظیم مقررات انرژی این کشور، در پادکست متعلق به CSIS به‌خوبی تصویر می‌کند. 🔌 سرمایه‌گذاران چینی، کره‌ای و ژاپنی برای انتقال بخشی از خطوط تولیدشان به مکزیک آمدند، اما در همان قدم اول پرسیدند: «انرژی کجاست؟» شبکه برق به حکم قانون اساسی در انحصار و مالکیت کامل دولت است. مسئولان دولت قبل می‌گفتند به بخش خصوصی نیازی نداریم و حالا در مکزیک نیروگاه‌های گازی بدون لوله انتقال گاز ساخته شده است! 🛢️ این ماجرا در صنعت نفت هم تکرار شده است. شرکت دولتی پمکس، بازیگر مسلط نفت مکزیک، با ۸۵ میلیارد دلار بدهی مالی، به بدهکارترین شرکت نفتی جهان تبدیل شده است؛ شرکتی بدحساب که کسب با آن کار نمی‌کند. 🛰️حالا دولت جدید مکزیک از ترس تکرار خاموشی‌ها، ایدئولوژی را کنار گذاشته و دوباره دست‌به‌دامن بخش خصوصی شده است؛ چون «هیچ برقی گران‌تر از برقی نیست که ندارید.» اکوهشت - دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

⚙️ دستور رهبری مسیر را مشخص کرد؛ اما اجرا کار دولت نیست! 🎯 این‌که در بالاترین سطح حاکمیت چنین اراده و تکلیفی شکل گرفته، بسیار مثبت و ارزشمند است؛ اما بزرگ‌ترین خطای راهبردی این است که بارِ اجرای آن را دولت بر عهده بگیرد. ☀️ توسعه انرژی‌های خورشیدی امروز یک ضرورتِ حیاتی در حوزه پدافند غیرعامل برای صیانت از زیرساخت‌های حیاتی کشور در برابر تهدیدات است. 🔋اما این حرف به این معنا نیست که دولت خودش آستین بالا بزند و روی پشت‌بام مدارس پنل خورشیدی نصب کند! ⚠️ اخیرا خبری به نقل از معاون ساتبا منتشر شده و از برنامه ملی تجهیز ۱۲ هزار مدرسه دولتی کشور به سامانه‌های خورشیدی پنج‌ کیلوواتی پرده برداشته شده که پروژه‌ای بسیار غیر بهینه و مصداق دورریختن منابع کشور است. 🔑 این طرحهای غیر اقتصادی، به خودی خود عدم صلاحیت و توانمندی دولت برای ورود به این موضوع را اثبات می‌کند. کلیدِ طلاییِ موفقیت در این مسیر تنها یک چیز است: اعتماد واقعی به بخش خصوصی و عدم تصدی‌گری دولت در واردات و نصب پنل‌های خورشیدی. اکوهشت – دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

🐉 ۴ برد و صفر باخت در انرژی منطقه، چرا قطر و چین برنده خط لوله ایران–پاکستان هستند؟ معادله جدید انرژی در خط لوله قطر–ایران–پاکستان (۳) 🔗 در دو یادداشت قبلی گفتیم که چطور خط لوله قطر–ایران–پاکستان، ناترازی انرژی ایران را کاهش می‌دهد و با وجود چالش‌ها، بار مالی بزرگی را از دوش پاکستان برمی‌دارد. اما پازل این پروژه بدون بررسی منافع دو بازیگر دیگر کامل نمی‌شود: قطر به عنوان تأمین‌کننده و چین به عنوان حامی مالی و برنده راهبردی. 🇶🇦 برای قطر، این خط لوله یک مسیر هوشمندانه برای دور زدن هزینه‌های سنگین است. قطر قصد دارد تولید خود را ۴۷ میلیارد مترمکعب افزایش دهد، اما ساخت تأسیسات مایع‌سازی (LNG) به ازای هر یک میلیارد مترمکعب، حدود ۸۰۰ میلیون دلار سرمایه‌گذاریمی‌طلبد. انتقال گاز از طریق خط لوله، نیاز به بخشی از این سرمایه‌گذاری را حذف می‌کند و بازار ۱۰ میلیارد مترمکعبی پاکستان را برای دوحه نگه می‌دارد؛ به‌ویژه که قطر پیش‌تر هم تأمین‌کننده اصلی LNG پاکستان بوده و این کار رقابت LNG و خط لوله را به یک رابطه مکمل تبدیل می‌کند. اهمیت این مسیر جایگزین وقتی بیشتر می‌شود که بدانیم در جریان جنگ رمضان، حدود ۱۷ درصد (معادل ۱۸ میلیارد مترمکعب) از ظرفیت مایع‌سازی قطر آسیب دید و وابستگی صرف به زنجیره LNG ریسک‌پذیر نشان داد. 🇨🇳 اما پای چین چطور به میان می‌آید؟ چین یکی از بزرگ‌ترین خریداران LNG جهان است و قراردادهای بلندمدت آن با قطر به ۲۶.۹ میلیون تن در سال رسیده است. وقتی پاکستان گاز خود را از طریق خط لوله بگیرد، نیازش به LNG قطر کم شده و این ظرفیت برای بازار چین آزاد می‌شود. این اتفاق به پکن کمک می‌کند تا سهم قطر را در سبد وارداتش بالا ببرد و وابستگی خود به استرالیا و آمریکا را کاهش دهد. 💰 به همین دلیل، این خط لوله برای چین فقط یک پروژه زیرساختی در پاکستان نیست، بلکه تضمین‌کننده امنیت عرضه انرژی خودش است. این پیوند منافع سه‌جانبه میان قطر، پاکستان و چین، انگیزه پکن را بالا می‌برد تا با استفاده از توان مالی و فنی شرکت‌هایش، مشکل تأمین مالی بخش پاکستانی خط لوله را حل کند و به پیشران اصلی اجرای این طرح تبدیل شود. اکوهشت - دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

🛡️ شهید لاریجانی چند میلیون دلار پول می‌خواست اما نداشتیم چرا قبل از جنگ چند میلیون دلار برای سامانه‌های دفاعی خرج نکردیم؟ ⚖️ اصلی ترین وظیفه دولت تولید کالای عمومی است و اصلی ترین کالای عمومی امنیت! ولی دولت به جای تولید کالای عمومی، درگیر بنگاه‌داری شده است. هنگامی که درآمدهای کلان کشور صرف هزینه‌های غیرضروری می‌شود، برای تأمین امنیت که زمینه‌ی فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی است، پولی نمی‌ماند. 💸 براساس آمار روزنامه همشهری طبق گزارش دیوان محاسبات، ۱۳۴ شرکت دولتی زیان‌ده وجود دارد که پارسال ۴۷۲ هزار میلیارد تومان زیان کردند. 🏭اگر این بنگاه‌ها در اختیار بخش خصوصی واقعی بودند، با بهره‌وری به‌مراتب بالاتر اداره می‌شدند و درآمد پایدار و شفافی نیز از مسیر مالیات نصیب خزانه می‌شد؛ درنتیجه پول کافی برای افزایش توان دفاعی کشور تامین می‌شد. اکوهشت – دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

💸 تخفیف ۲ میلیارد دلاری به اقتصاد پاکستان معادله جدید انرژی در خط لوله قطر–ایران–پاکستان (۲) 🔄 در یادداشت قبل دیدیم که چطور مشارکت قطر در خط لوله ایران–پاکستان، مشکل کمبود گاز ایران برای صادرات را حل کرده و به کاهش ناترازی انرژی کشورمان کمک می‌کند. اما در سوی دیگر مرز، این خط لوله برای پاکستان هم یک فرصت طلایی است؛ کشوری که بحران انرژی سالانه، ۳ تا ۴ درصد از تولید ناخالص داخلی آن را می‌بلعد و به تولید، اشتغال، درآمد دولت و صادراتش ضربه می‌زند. 📈 با افت تولید داخلی گاز، نیاز پاکستان به واردات گاز تا سال ۲۰۳۱ از ۱۰ به حدود ۲۴ میلیارد مترمکعب در سال می‌رسد. در این شرایط، گاز خط لوله می‌تواند جایگزین نفت کوره پرهزینه در نیروگاه‌های برق این کشور شود و سالانه حدود یک میلیارد دلار صرفه‌جویی ارزی ایجاد کند. 🚢 علاوه‌بر این، پاکستان سالانه ۳ تا ۴ میلیارد دلار صرف واردات گاز مایع (LNG) می‌کند و دولت مجبور است حدود ۲ میلیارد دلار بابت اختلاف قیمت آن با گاز داخلی یارانه بدهد. انتقال گاز با خط لوله، هزینه‌های مایع‌سازی، حمل دریایی و بازگازسازی (حدود ۱۰ تا ۱۱ سنت در هر مترمکعب) را حذف می‌کند. این یعنی ۷۰۰ میلیون تا یک میلیارد دلار کاهش هزینه واردات و ۸۰۰ میلیون تا یک میلیارد دلار کاهش بار یارانه‌ای؛ که در مجموع ۱/۵ تا ۲ میلیارد دلار در سال به نفع دولت پاکستان است و وابستگی مزمن این کشور به وام‌ها و کمک‌های خارجی (از جمله از سوی عربستان) را کم می‌کند. 🚧 با این حال، مسیر اجرای طرح برای اسلام‌آباد بی‌دست‌انداز نیست. امروز پاکستان گزینه‌های جایگزینی مثل انرژی خورشیدی، زغال‌سنگ، پایانه LNG و خط لوله تاپی (TAPI) دارد. همچنین فشار و تحریم‌های آمریکا، ملاحظات ژئوپلیتیکی در روابط سنتی با کشورهای عربی، کمبود منابع مالی برای ساخت خط لوله و ناامنی مزمن در ایالت بلوچستان از موانع جدی هستند. در مجموع، این طرح برای پاکستان کاملاً شدنی و پرسود است، اما اجرای آن به عبور از این موانع سیاسی، مالی و امنیتی بستگی دارد. اکوهشت - دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

🔥 علاج واقعه پیش از وقوع باید کرد 📉 مدیرعامل شرکت ملی گاز اعلام کرد که پارسال تنها با اصلاح تعرفه‌ها، به اندازه تولید «یک فاز عسلویه» در مصرف گاز صرفه‌جویی شده است. ⚖️ الان هم دولت باید تعرفه‌ها را به صورت پلکانی، پیش از رسیدن روزهای بحرانی و افت فشار گاز اصلاح کند. 📢 البته این اقدام نیازمند اطلاع‌رسانی پیشینی و شفاف است تا خانوارها فرصت داشته باشند پیش از شروع سرما، رفتار مصرفی خود را تنظیم کنند. اکوهشت – دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

❄️ فکر‌ زمستون‌مون هست؟ شرکت گاز برای تسهیل گواهی‌های مشروط پیشینی چه قدر وقت دارد؟ 📜 قالیباف: برای جبران ناترازی انرژی، صدور «گواهی‌های صرفه‌جویی» باید شتاب بگیرد. 📑 برای تسهیل صرفه‌جویی باید «گواهی صرفه‌جویی مشروط پیشینی» تسهیل شود تا سرمایه‌گذار بدون اینکه در چم‌وخم تامین مالی گیر کند بتواند زمینه را برای افزایش صرفه‌جویی مردم فراهم کند. ⌛️ موضوعی که کلید آن در دست شرکت ملی گاز است و باید پیش از رسیدن پیک سرما، تعداد کافی گواهی صادر کند. اکوهشت – دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

🔥 چطور گاز قطر قفل خط لوله صلح را برای ایران باز می‌کند؟ معادله جدید انرژی در خط لوله قطر–ایران–پاکستان (۱) 🕰️ مذاکرات خط لوله‌ی گاز ایران و پاکستان (خط لوله صلح) از دهه‌ی ۱۹۹۰ آغاز شد و در سال ۲۰۰۹ به امضای قرارداد خرید و فروش گاز رسید. ایران هزار و ۱۷۲ کیلومتر از این خط لوله را در خاک خود ساخت، اما بخش پاکستانی هرگز احداث نشد. 📉 اکنون، بحث احیای خط لوله دوباره مطرح شده اما مانع بزرگی در میان است. ایران طبق قرارداد باید روزانه ۲۱/۱ میلیون مترمکعب گاز صادر کند؛ در حالی که هم‌اکنون بیش از ۹۵ درصد گاز تولیدی در داخل مصرف می‌شود و میدان‌های نفتی نیز روزانه به حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب گاز برای تزریق نیاز دارند. این شرایط توان ایران برای عمل پایدار به تعهداتش را کم کرده است و این درحالی است که نیاز پاکستان به واردات گاز به شکل فزاینده‌ای در حال افزایش است. 🤝 راه‌حل این بن‌بست، ورود قطر به معادله است. نزدیکی جغرافیایی و اشتراک دو کشور در میدان پارس جنوبی (گنبد شمالی) این فرصت را می‌دهد که گاز قطر از مسیر ایران به پاکستان برسد. در این مدل، ایران بدون فشار به منابع خود نقش ترانزیتی بازی می‌کند و به‌دلیل دشواری‌های مالی ناشی از تحریم، به‌جای پول نقد حق سوآپ را به‌شکل برداشت بخشی از گاز دریافت می‌کند؛ اقدامی که علاوه‌بر گسترش تجارت و تقویت امنیت دو کشور، مستقیماً از ناترازی گاز ایران می‌کاهد. ⚡ مهم‌ترین دستاورد ورود گاز قطر به شبکه‌ی ایران، کاهش مصرف سوخت مایع در نیروگاه‌ها و صنایع است. جایگزینی سالانه ۹ میلیارد لیتر گازوئیل و ۶/۴ میلیارد لیتر نفت کوره با ۱۶/۳ میلیارد مترمکعب گاز در نیروگاه‌ها، بر مبنای قیمت‌های سال ۱۴۰۲ حدود ۸/۸ میلیارد دلار عایدی برای کشور دارد. در بخش صنعت نیز جایگزینی ۴ میلیارد لیتر گازوئیل و ۱/۸ میلیارد لیتر نفت کوره با ۶ میلیارد مترمکعب گاز، هزینه‌ی سوزاندن سوخت مایع را ۳/۵ میلیارد دلار کاهش می‌دهد. 🛢️ از سوی دیگر، میدان‌های نفتی ایران برای جلوگیری از افت تولید به تزریق روزانه ۳۰۰ میلیون مترمکعب گاز نیاز دارند؛ رقمی که در سال‌های اخیر به‌دلیل کمبود گاز از میانگین ۷۵ به حدود ۱۵ تا ۲۳ میلیون مترمکعب سقوط کرده است. گاز قطر دست ایران را برای تزریق به میدان‌های نفتی و حفظ تولید پایدار نفت باز می‌گذارد. اکوهشت - دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

⛽ ماجرای جمع‌آوری کارت جایگاه‌ها در مشهد چه بود؟ 🚨 اخیرا شایعه شده به علت طرح جمع آوری کارت های اضطرار در جایگاه‌های پمپ بنزین کشور، سفر رفتن به مشهد هم ناممکن شده است. ابن در حالی است که به گفته مدیرعامل پخش فراورده‌های نفتی مشهد کارت های اضطرار در مسیرهای منتهی به مشهد جمع آوری نشده و پمپ بنزین های اطراف حرم هم‌کارت جایگاه دارند. 🕵️ طرح چنین موضوعاتی نشان می‌دهد با این طرح دستِ کسانی که با سوءاستفاده از کارت‌های جایگاه، بساط قاچاق را پهن کرده بودند قطع خواهد شد؛ همان متخلفانی که تنها در یک جایگاه، ۱۰۵ بار سوخت‌گیری کرده بودند. اکوهشت - دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

📊 ۳ میلیارد دلار یارانه سلامت؛ پولی که به جیب بیمار نمی‌رود رئیس سازمان برنامه و بودجه: سلامت اکنون تنها حوزه‌ای است که ارز ترجیحی می‌گیرد؛ عددی معادل ۳ میلیارد دلار یارانه به این بخش داده می‌شود که حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار میلیارد تومان هزینه روی دست بودجه می‌گذارد، اما در عمل هزینه‌های درمانی بیماران روزبه‌روز بیشتر می‌شود. 💡از صحبت‌های پورمحمدی می‌تواند نتیجه گرفت که سازوکار ارز ترجیحی سلامت یک چاه ویل تمام‌عیار است که منابع کشور را هدر می‌دهد. باید به جای رانت‌پاشی، از سازوکارهای مانند طرح دارویار که اجرایی شده و اثرات مثبت آن مشخص است، استفاده شود. اکوهشت - دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht