Ulugʻbek Poʻlatov "yaqin orada yuqori lavozimlarida ishlayotgan mansabdorlarning mansab kursisida o‘tirgan davrida olgan ilmiy darajalari hisobi so‘ralishi mumkin"ligi haqida yozmoqda. Eshitgan quloqqa vahimadek tuyulishi mumkin, lekin aslida jiddiy oʻylab koʻrilsa, bu vahimaning tagida real hech narsa yoʻqligini tushunish qiyin emas. Birinchidan, mansabdor shaxsda ham ilmiy ish qilish huquqi bor (buni, adashmasam, OAKning oʻzi ham yaqinda pisanda qilgan edi). Balki kechalari bilan uxlamay yozgandir, balki vaqtni super-samarali taqsimlash yoki choʻzish qobiliyati bordir. Bunisi qorongʻiligicha qolaveradi va har qalay, ilmiy darajani taftish qilish uchun yetarli huquqiy asos boʻla olmaydi. Ikkinchidan. Ilmiy ishda plagiat, SIda matn generatsiya qilish, natijalarni soxtalashtirish holatlari himoyaga qadar tekshirilishi lozim (menimcha). Albatta, himoyadan keyin ham bunday holatlar aniqlansa, ilmiy darajani bekor qilish uchun asos boʻla oladi, lekin bunday holatlar isbotlanishi kerak - ilmiy ish muallifi kim boʻlishidan qatʼiy nazar. Shaxsiy munosabatlar yoki kimdir kimningdir "popugini pasaytirish" istagi bunga asos boʻla olmaydi. Uchinchidan. Oʻzbekiston ilm-fanida eng katta muammolardan biri - bu ghostwriting, ishni birovga yozdirish. Bunday holatlar har qadamda uchraydi. Bu boʻyicha hatto ilmiy tadqiqotlar qilingan, faqat narxlar hozir, tabiiyki, bu tadqiqotda aytilganidek emas - bir necha baravar oshgan. Lekin muammo shundaki, buni isbotlash imkonsiz. Yozdirgan ham, yozib bergan ham buni tan olmaydi. Bu endi ilmiy etika, halollik masalasi. Bu muammoni faqatgina maktabdan halollik, koʻchirmaslik, koʻchirtirmaslik, uyga vazifa va topshiriqlarni oʻzi bajarish kabi tushunchalarni singdirish orqali (qisman) hal qilish mumkin. Lekin hozirgi maktablarni ham, oʻquvchilarni ham yoppasiga koʻchirish va soxtalashtirishga oʻrgatayotgan CHSB-BSB tizimi bilan bu imkonsiz boʻlsa kerak. Umuman olganda, Oʻzbekistonda ilmiy darajali kadrlar tayyorlash tizimi tubdan qayta koʻrib chiqilishi kerak. Hozirgi, ishonchsizlik va byurokratiya ustiga qurilgan holati bilan u (ayrim istisnolarni hisobga olmaganda) soxta yoki boʻsh-bayov yozilgan ishlarni koʻpaytirishga xizmat qiladi, xolos. Lekin tizimni kosmetik taʼmirlash emas, butunlay qayta qurishga jurʼat, xohish, iroda bormi - bu katta savol.
Открыть в TelegramПосты канала Jalilov. Qaydlar
Kitob tavsiya Diktatura qanday qilib insonni insoniylikdan mahrum qiladi va hayvonga aylantiradi? Total qorongʻulik davrida "buning menga aloqasi yoʻq" tamoyili insonni yovuzlik iskanjasidan qutqarib qola oladimi? Dmitriy Gluxovskiyning "Registratsiya" romani "maxsus harbiy operatsiya" davom etayotgan bugungi Rossiya misolida shunday savollarga javob izlaydi. Romanni muallifning telegram kanalida bepul yuklab olish mumkin.
Открыть в TelegramДинамика просмотровСкрыть динамику
Рост просмотров
Часов после публикации
Показать таблицей
| Часов после публикации | Просмотры |
|---|---|
| 0 ч | 0 |
| 3 ч | 467 |
| 18 ч | 665 |
| 31 ч | 752 |
- Через 24 часа665
- Всего сейчас752
O‘zbekistonning “Chegara bilmas muxbirlar” tashkiloti Matbuot erkinligi indeksidagi o‘rni 2024-yildan buyon 14 pog‘onaga pasaygan. Senat bu holatdan tashvishga tushib, mamlakatning reytingdagi o‘rnini yaxshilash bo‘yicha qaror qabul qilibdi va ishchi guruh tuzibdi. Matbuot erkinligi indeksida mamlakatning o‘rnini yaxshilash uchun qarorlar qabul qilish yoki ishchi guruhlar tuzish shart emas. Shunchaki Konstitutsiyada belgilangan so‘z erkinligini kafolatlash kerak. Jurnalistlarni va erkin fikr bildiruvchilarni rasmiy va norasmiy ta'qib qilishni to‘xtatish kerak. Faqat shu. Qolgan hamma harakatlar (ishchi guruhlar, qarorlar va hokazo) - shunchaki imitatsiya. Darvoqe. O‘tgan hafta "Alp" nashriyotining "musodara qilingan" kitoblari yuzasidan hatto xorij matbuoti yozdi, rasmiylar biron-bir munosabat bildirmadi. Bu kitoblar nima uchun, qaysi huquqiy asoslarga ko‘ra yig‘ishtirib olib ketilgan edi - hozircha jimjitlik.
Открыть в TelegramДинамика просмотровСкрыть динамику
Рост просмотров
Часов после публикации
Показать таблицей
| Часов после публикации | Просмотры |
|---|---|
| 0 ч | 0 |
| 5 ч | 636 |
| 18 ч | 733 |
| 30 ч | 958 |
| 71 ч | 1 210 |
- Через 6 часов636
- Через 24 часа958
- Всего сейчас1 210
Mana bu yerda attestatsiya tizimining fundamental muammosi haqida va ularni qanday hal qilish mumkinligi haqida yozgan ekanman. Balki yangi vazirlik va rasman endilikda attestatsiyaga masʼul Bilimlarni baholash agentligi eʼtibor berib qolar?
Открыть в TelegramДинамика просмотровСкрыть динамику
Рост просмотров
Часов после публикации
Показать таблицей
| Часов после публикации | Просмотры |
|---|---|
| 0 ч | 0 |
| 3 ч | 782 |
| 8 ч | 1 210 |
| 27 ч | 1 575 |
| 66 ч | 1 797 |
- Через 24 часа1 575
- Всего сейчас1 797
Har attestatsiyada shu boʻlar takror ... "Xalq taʼlimi info" nashrining yozishicha, bu safargi attestatsiyada oʻqituvchilar noroziligi kuzatilmoqda - bu safar matematika va fizika fanlari oʻqituvchilari berilgan test topshiriqlarining murakkabligi va ularni bajarish uchun ajratilgan vaqt kamligini iddao qilishmoqda. Pedagog, bloger Isroil Tillaboyev esa vazir Turdimov masalaga eʼtibor qaratishi shartligi haqida yozmoqda. Har safar attestatsiya mavsumida qaysidir fan oʻqituvchilarining ommaviy noroziligi oxirgi yillarning anʼanasiga aylanib qoldi. Oʻtgan yilgi attestatsiya mavsumida ona tili va adabiyot hamda tarix, shuningdek, ingliz tili oʻqituvchilari noroziliklari kuzatilgan, oʻqituvchilar vazirlik bilan sudlashgan, tarixdan test topshirigʻi muhokamasiga xorijiy olimlar jalb qilingach, Pedagog mahorat va baholash markazi xatoni tan olishga majbur boʻlgan edi. Darvoqe. Ikkita taʼlim vazirligi negizida Taʼlim va ilm-fan vazirligi tashkil etilgandan keyin Pedagog mahorat va baholash markazi faoliyati tugatilishi, uning vazifalari Bilimlarni baholash agentligiga oʻtkazilishi belgilangan edi. Lekin joriy attestatsiya sinovlari Pedagog mahorat va baholash markazi tomonidan oʻtkazilmoqda.
Открыть в TelegramДинамика просмотровСкрыть динамику
Рост просмотров
Часов после публикации
Показать таблицей
| Часов после публикации | Просмотры |
|---|---|
| 0 ч | 0 |
| 3 ч | 821 |
| 8 ч | 1 248 |
| 27 ч | 1 560 |
| 67 ч | 1 751 |
- Через 24 часа1 560
- Всего сейчас1 751
Bir savol. Oʻzi bu IMEI deganlari - xizmatmi? Agar xizmat boʻlsa, isteʼmolchi sifatida bu xizmat menga nima qilaylik beradi? Nega men bu xizmatdan voz kecha olmayman yoki boshqa xizmat koʻrsatuvchini tanlay olmayman? Axir, xizmat boʻlsa - isteʼmolchida xizmatdan foydalanish yoki foydalanmaslik, foydalangan taqdirda - xizmat koʻrsatuvchini tanlash erkinligi boʻlishi kerak emasmi? Agar xizmat boʻlmasa - bu soliqmi? Bojmi? Nega parlament tasdiqlamagan? Majburiy toʻlovlarni parlament tasdiqlashi kerak emasmi?
Открыть в TelegramДинамика просмотровСкрыть динамику
Рост просмотров
Часов после публикации
Показать таблицей
| Часов после публикации | Просмотры |
|---|---|
| 0 ч | 0 |
| 1 ч | 2 947 |
| 13 ч | 4 883 |
| 25 ч | 6 915 |
| 31 ч | 7 613 |
| 74 ч | 9 079 |
- Через 1 час2 947
- Через 24 часа6 915
- Всего сейчас9 079
Динамика просмотровСкрыть динамику
Рост просмотров
Часов после публикации
Показать таблицей
| Часов после публикации | Просмотры |
|---|---|
| 0 ч | 0 |
| 1 ч | 609 |
| 14 ч | 855 |
| 26 ч | 3 460 |
| 31 ч | 4 033 |
| 74 ч | 4 645 |
- Через 1 час609
- Через 24 часа3 460
- Всего сейчас4 645
Динамика просмотровСкрыть динамику
Рост просмотров
Часов после публикации
Показать таблицей
| Часов после публикации | Просмотры |
|---|---|
| 0 ч | 0 |
| 1 ч | 608 |
| 14 ч | 855 |
| 26 ч | 3 470 |
| 31 ч | 4 028 |
| 74 ч | 4 648 |
- Через 1 час608
- Через 24 часа3 470
- Всего сейчас4 648
Oʻzbek tilining imlo qoidalari ajoyib ... va murakkab. Sulolalar nomi kichik harf bilan yozilishi kerak ekan - buni bilmasdim. Kattaqoʻrgʻon qoʻshib yoziladi, Past Dargʻom esa alohida - nega shunday, buning tagida qanday mantiq yotadi - bilib oldim. Muharrir, tadqiqotchi, doktoranturadagi kursdosh doʻstimiz Orif Tolibning "Ibratli imlo" qoʻllanmasi oʻzbek tilida matn bilan ishlaydigan har bir mutaxassis uchun foydali qoʻllanma boʻlibdi. Qaysi soʻzlar qoʻshib, qaysilari ajratib, qaysilari esa chiziqcha bilan yoziladi? Atoqli otlarda qaysi hollarda har bir soʻz bosh harf bilan yoziladi, qaysi hollarda faqat birinchi soʻzni bosh harf bilan yozish kerak? Qoʻshimchalar qanday yoziladi? Bu va shunga oʻxshash holatlar oson topilishi uchun boblarga birlashtirilgan, bobning ichidagi har bir mavzuda bilimlarni mustahkamlash uchun testlar va mashqlar berilgan - kitob oxiridagi kalit yordamida oʻzingizni tekshirib olishingiz mumkin. Har bir mavzu uchun video darslar ham havola qilingan. Tavsiya qilaman: oʻzbek tilida qaysidir soʻzni qanday yozishga ikkilanayotan boʻlsangiz - savollaringizga shu kitobdan javob topa olasiz.
Открыть в TelegramДинамика просмотровСкрыть динамику
Рост просмотров
Часов после публикации
Показать таблицей
| Часов после публикации | Просмотры |
|---|---|
| 0 ч | 0 |
| 1 ч | 611 |
| 14 ч | 850 |
| 26 ч | 3 437 |
| 31 ч | 3 945 |
| 74 ч | 4 529 |
- Через 1 час611
- Через 24 часа3 437
- Всего сейчас4 529
В Узбекистане одобрили налоговые льготы для производителей школьных учебников при условии, что не менее 90% доходов поступает от профильной деятельности. Депутат Бехзод Тухтамуродов потребовал представить данные о числе издательств, потенциальных получателях преференций и потерях бюджета. https://www.gazeta.uz/ru/2026/11/09/act/ Darslik ishlab chiquvchi(lar)ga imtiyozlar berishmoqchi ekan.
Открыть в TelegramДинамика просмотровСкрыть динамику
Рост просмотров
Часов после публикации
Показать таблицей
| Часов после публикации | Просмотры |
|---|---|
| 0 ч | 0 |
| 11 ч | 1 193 |
| 35 ч | 1 992 |
| 72 ч | 2 553 |
- Всего сейчас2 553
Darsliklar borasida hamma narsa qilib koʻrdik, lekin mana shu - butun normal dunyo qiladigan ishni, yaʼni muqobil darsliklar va shu muqobil darsliklardan maktab / oʻqituvchilar oʻzlariga va oʻquvchilariga mos keladigan darslikni erkin tanlaydigan tizimni qilib koʻrmadik. Balki, oxirgi chora sifatida shuni ham qilib koʻrarmiz? Zero, vazirlik darsliklar sifatini taʼminlay olmasa (vazirning shu gapida "darsliklar borasida men hech narsa qila olmas ekanman" degan yashirin iqrorni uqish mumkin, nazarimda), darsliklarga masʼul tashkilot(lar) na sifatni va na hech boʻlmaganda darsliklarning oʻquvchilar qoʻliga vaqtida yetib borishini taʼminlab bermasa, butun dunyoda ishlayotgan va samara berayotgan (PISA tadqiqotlari natijalariga qarang) tizimga oʻtib koʻrsak - hech narsa yutqazmasmiz?
Открыть в TelegramДинамика просмотровСкрыть динамику
Рост просмотров
Часов после публикации
Показать таблицей
| Часов после публикации | Просмотры |
|---|---|
| 0 ч | 0 |
| 6 ч | 779 |
| 30 ч | 1 096 |
| 67 ч | 1 307 |
- Через 6 часов779
- Через 24 часа1 096
- Всего сейчас1 307
Taʼlim va ilm-fan vaziri darsliklar haqida: Jurnalist Karimberdi Toʻramurod: Maktab darsliklari borasida shikoyatlar juda ko‘p. Darsliklarda xato to‘lib yotibdi. ... Bu darsliklarni nima qilmoqchisiz? Vazir Turdimov: Men ham maktab darsliklari xatolar bilan to‘lib-toshganini yaxshi bilaman. Darsliklar, ularning mazmuni bilan bizning vazirlik bevosita shug‘ullanmas ekan. Bu bilan shug‘ullanadigan Ta’lim markazi va Ilmiy tadqiqotlar institutiga maktab darsliklari mazmun, mohiyati borasidagi o‘z takliflarimizni yubordik. Manba
Открыть в TelegramДинамика просмотровСкрыть динамику
Рост просмотров
Часов после публикации
Показать таблицей
| Часов после публикации | Просмотры |
|---|---|
| 0 ч | 0 |
| 11 ч | 1 039 |
| 35 ч | 1 269 |
| 71 ч | 1 407 |
- Всего сейчас1 407
Hikoya oqqushlar haqida. Lekin asar shunday tuzilganki, birinchi marta oʻqiyotgan (asar yakunini bilmaydigan) oʻquvchi asar insonlar oilasi haqida deb oʻylaydi. Men, masalan, hikoya mutolaasi paytida odamovi, oʻta kambagʻal sharoitda yashaydigan, boshligʻi (ota) oʻta qattiqqoʻl va onasi oʻta itoatkor bir oilani tasavvur qilgandim. Insonda shunday xususiyat bor: bizning oldingi tajribalarimiz, bilimlarimiz, stereotiplarimiz va ular asosidagi kutuvlarimiz reallikni qanday idrok qilishimizga taʼsir qiladi. Masalan, biron bir ijtimoiy yoki etnik guruh haqida umuman olganda salbiy tasavvurga ega boʻlsak, bu guruhning aʼzosi qilayotgan istalgan xatti-harakatni salbiy qabul qilamiz. Psixologiyada buni appersepsiya deydi. Umuman olganda, inson miyasi muttasil gipotezalar yaratadi (keyin nima boʻlishini bashorat qiladi) va atrof-muhitdagi "kalit"larni shu gipotezaga moslaydi. Bu gipoteza esa bizning bilimlarimiz va oldingi tajribamizga boʻliq. Bu jarayon ilmda prediktiv kodlash deb ataladi. "Qariya" hikoyasida bu qanday ishlaydi? Hikoyada biron joyda insonlar oilasi haqida gap ketayotgani aytilmagan. Hikoya oilani kuzatayotgan roviy tilidan bayon qilinadi. Roviy "oila", "ota-ona", "farzandlar" singari soʻzlarni ishlatishi bilan oʻquvchi (tinglovchi) miyasi insonlar oilasini tasavvur qiladi va keyingi hamma detallarni shu tasavvurga moslashtiradi: odamovi, kambagʻal oila, qattiqqoʻl ota, itoatkor ona, besoʻnaqay oʻgʻil va hokazo. Aslida, hikoyada qushlar haqida gap ketayotganini bildiruvchi yashirin detallar bor, lekin miya yoki ularga eʼtibor bermaydi, yoki ularni ham "insonlar oilasi" degan tasavvurga moslab oladi. Aslida esa hikoyada oqqush oilasi, uning oʻz hududini himoya qilishi - hatto voyaga yetgan farzandidan ham himoya qilishi tasvirlangan. Xullas, har doim ham birinchi tasavvur toʻgʻri boʻlmasligi, bizning oldingi tajribalarimiz reallikni bizga "buzilgan" (distorted) shaklda taqdim qilayotgan boʻlishi mumkin.
Открыть в TelegramДинамика просмотровСкрыть динамику
Рост просмотров
Часов после публикации
Показать таблицей
| Часов после публикации | Просмотры |
|---|---|
| 0 ч | 0 |
| 8 ч | 584 |
| 32 ч | 1 346 |
| 69 ч | 1 467 |
- Через 24 часа1 346
- Всего сейчас1 467
Oldingi postlardan birida Dafna dyu Morye haqida yozgan edim. Uning "Qushlar va boshqa hikoyalar" nomli toʻplamida yana bir qiziq hikoya bor: "Qariya" (asliyatda - "The Old Man"). Hikoya bir gʻaroyib oila haqida hikoya qiladi: ota, ona, ularning farzandlari - qizlar va oʻgʻil. Roviy - oilani chetdan kuzatayotgan yigit oilaning oʻziga xos yashash tarzi haqida hikoya qiladi: oila chetda, koʻl boʻyida yashaydi, hech kim bilan muloqotga kirishmaydi, biron joyga birga chiqishsa, doim oldinda oila boshligʻi, ketidan ona, undan keyin farzandlar yurishadi. Bir kuni oiladan farzandlar yoʻqolib qolishadi, er va xotin birga qolishadi. Bir necha kun oʻtib oʻgʻil qaytib keladi. Ota uni haydaydi, oʻgʻil ketmagach, ota uni oʻldiradi. Hikoya oxirida roviy oʻgʻilning jonsiz tanasini yerga koʻmgach, gʻalati (va roviyning taʼbiricha, juda goʻzal) bir manzaraning guvohi boʻladi: ota va ona koʻkka parvoz qilishadi. Oʻylab koʻring-chi, hikoya nima haqida?
Открыть в TelegramДинамика просмотровСкрыть динамику
Рост просмотров
Часов после публикации
Показать таблицей
| Часов после публикации | Просмотры |
|---|---|
| 0 ч | 227 |
| 12 ч | 787 |
| 24 ч | 1 117 |
| 73 ч | 1 280 |
- Через 1 час227
- Через 24 часа1 117
- Всего сейчас1 280
Kitoblar taqiqlangan, hibsga olingan, yoqilgan jamiyatlar juda qoʻrqinchli boʻladi. Bredberi buni "Farengeyt boʻyicha 451 daraja" kitobida tasvirlagan. Bu kitobda tasvirlangan jamiyat-ku, muallifning badiiy toʻqima mahsuli (va ogohlantirishi), lekin tarixda ham bunday jamiyatlar boʻlgan. Masalan, totalitar SSSR yoki natsistlar Germaniyasi.
Открыть в TelegramДинамика просмотровСкрыть динамику
Рост просмотров
Часов после публикации
Показать таблицей
| Часов после публикации | Просмотры |
|---|---|
| 0 ч | 0 |
| 10 ч | 1 254 |
| 34 ч | 1 710 |
| 70 ч | 2 154 |
- Всего сейчас2 154
Koʻrsatuvda juda yaxshi (va oʻylaymanki, koʻpchilikni qiziqtirayotgan) savollar koʻtarilgan - umuman, jurnalist koʻrsatuvni tayyorlashda yaxshi tayyorgarlik koʻrgani seziladi. Va koʻrsatuvning asosiy qismi "nega qabul qilindi?" emas, "endigi qadamlar nimalardan iborat boʻladi?" mavzusiga qaratilgani ham yaxshi boʻlgan. Lekin, nazarimda, koʻp savollarga aniq javob olinmagandek. Balki davlat idoralaridan - deylik, Adliya vazirligi yoki Davlat tili departamenti - ham mehmonlar boʻlganda, ular savollarga aniqroq javob berisharmidi. Masalan, koʻrsatuvda juda qiziq savol koʻtarildi: 6 oydan keyin, nashriyotlar amaldagi lotin va kirill yozuvlarida kitob chiqara oladimi? OAV saytini hozirgi lotinda yurita oladimi? Shunga oʻxshash muhim savollar aniq javobsiz qolib ketgandek, nazarimda. Balki, Vazirlar Mahkamasining yangi alifboni amalga tadbiq qilish boʻyicha hujjati chiqqandan keyin, mutasaddi tashkilotlar vakillarini taklif qilib, yana bir koʻrsatuv qilinar. UPD. Koʻrsatuvda mehmonlar yangi alifboda oʻqish boʻyicha tadqiqot olib borilganini aytishdi - shu tadqiqot natijalari bilan tanishish juda qiziq boʻlardi. Biron bir manbada eʼlon qilinganmi?
Открыть в TelegramДинамика просмотровСкрыть динамику
Рост просмотров
Часов после публикации
Показать таблицей
| Часов после публикации | Просмотры |
|---|---|
| 0 ч | 0 |
| 31 ч | 1 079 |
| 68 ч | 1 307 |
- Через 24 часа1 079
- Всего сейчас1 307
Bu yerda bir muammo - vazirlik attestatsiyaga tayyorlaydigan koʻplab kurslar orasidan aynan bittasini "reklama" qilayotgani boʻlsa, ikkinchi (va eng asosiy) muammo, nazarimda, bu "reklama" orqali attestatsiya tizimining notoʻgʻri ishlashini - dars oʻtish, oʻquvchilar bilan ishlash mahorati emas, test ishlay olish koʻnikmasi muhimligini va eʼtiborni aynan shu koʻnikmani qaratish kerakligini tan olishidir. Darvoqe. Yuqoridagi post ham shu haqida edi.
Открыть в TelegramDavlat tashkiloti (vazirlik) oʻz rasmiy kanalida notoʻgʻri ishlayotgan tizimidan oʻtishga yordam beruvchi xususiy xizmatlarni "yashirin" reklama qilib berishi - juda notoʻgʻri signal. Menimcha. P.S. Ayni postda gap Taʼlim va ilm-fan vazirligi haqida ketmoqda. Lekin umumiy maʼnoda qabul qilsa ham boʻladi.
Открыть в TelegramQiziq (va kutilmagan) yangilik. "Mutolaa" ilovasini elektron siyoh (e-ink) asosida ishlaydigan kitob oʻqish qurilmalariga (Reader) oʻrnatish imkoni paydo boʻlibdi. Buning uchun qurilma Android operatsion tizimida ishlashi kerak.
Открыть в Telegram“Kelajakdagi sinfiy tafovut kim o‘qiy oladi va tanqidiy fikrlay oladi, kim esa bunga qodir emasligiga bog‘liq bo‘ladi. Keling, bu yerdagi har bir o‘qituvchi nima haqda gapirayotganini va amaliyotdagi har bir pedagog nimani kuzatayotganini tushuntirib beraman: o‘quvchilar orasida asosiy tanqidiy fikrlash ko‘nikmalari va savodxonlik darajasining keskin pasayishi kuzatilmoqda. Bu ayniqsa o‘rta maktab yoshidagi o‘quvchilarda yaqqol namoyon bo‘lmoqda, chunki ular murakkabroq materiallar bilan ishlamoqda, ammo oddiy tushunchalarni anglay olmayaptilar yoki ular haqidagi asosiy ma’lumotlarni xotirada saqlay olmayaptilar. Bu esa mehnat bozoriga kirib kelayotgan, ammo asosiy tushunish ko‘nikmalari yetishmaydigan avlodni shakllantirmoqda, bu esa ular uchun ish topish va uni saqlab qolishni ancha qiyinlashtiradi. Boshqa tomondan esa, ancha boyroq oilalardagi bolalarni faqat davlat maktablaridan olib chiqib, masalan, Montessori kabi maktablarga jo‘natish emas, balki ularni texnologiyalardan ham cheklash tendensiyasi kuzatilmoqda. Ularga o‘smirlikkacha planshetlar yoki telefonlar berilmaydi, eng ko‘pi bilan televizor yoki video o‘yin qurilmalariga ruxsat beriladi. Ular bo‘sh vaqtini esa oddiy bolalik mashg‘ulotlari bilan to‘ldiradi: ko‘chada o‘ynash, kitob o‘qish, bo‘yash kitoblari bilan shug‘ullanish. Bu mashg‘ulotlar o‘yinday tuyulsa-da, aslida insonni katta bo‘lganida atrof-muhitda yaxshiroq yo‘l topa olishga yordam beradigan “yumshoq ko‘nikmalar”ni rivojlantiradi. Kelajakdagi farq kim sun’iy intellektdan foydalana oladi va kim foydalana olmasligida bo‘lmaydi. Farq kim ACT imtihonida yuqori natija ko‘rsatib, to‘liq grant oladi va kim ololmasligida ham bo‘lmaydi. Asosiy farq kim oddiy tarzda fikr yurita oladi va kim bunga qodir emasligida bo‘ladi. Bunday ko‘nikmalarga ega bo‘lmaganlar esa ehtimol orqada qolib ketadi.” Jonathan Buchwalter, pedagog, tarix va ijtimoiy fanlar oʻqituvchisi Tarjima: Madina Musayeva
Открыть в TelegramПереслано из Matn ortida | Kitobxonlik klubi
“Matn ortida” klubining 14-soni 🎙 🎤 Kitobxonlik klubimizning 14-sonida “Farengeyt press” naşriyoti boş muharriri Xurşid Yöldoşev mehmon sifatida iştirok etadi. Tadbirda “Kitobni qanday öqiş kerak?” va “Argument: asoslaş va bahs mahorati” asarlarini birga muhokama qilamiz. 🤩 Uçraşuv 3-noyabr, soat 20:00 da Çorsu filialimizda bölib ötadi. Darvoqe, eng yaxşi savol egasi deb topilgan ikki kişiga “Qamar” kitoblar dökoni tomonidan 100 000 sömlik vauçer taqdim etiladi! 🎁 🤩 Iştirok etişni istaganlar hoziroq röyxatdan ötişlari mumkin. Joylar soni çeklangan! @matn_ortida
Открыть в TelegramShunchaki qiziq. Mana bu yerda "Maʼrifat" gazetasining oldingi yillarda chiqqan sonlari raqamli arxivi bor ekan. Kimgadir tadqiqot uchun kerak boʻlsa yoki shunchaki qiziq boʻlsa, tanishib chiqishlari mumkin: https://press.natlib.uz/ru/publications/marifat?range=2020
Открыть в TelegramTanaffus Baʼzan nimagadir erishish uchun nimadandir voz kechishga (yoki voz kechib turishga) toʻgʻri keladi. Ayniqsa, rejadagi ishlarni tugatish uchun sutkada 24 soat ham yetmayotgan bugungi kunda. Ilmiy ishimni tugatib olish va taʼlimga oid bir loyihani (umid qilamanki, koʻpchilik uchun foydali boʻladi) jonlantirib olish maqsadida ijtimoiy tarmoqlar va mediada vaqtincha tanaffus eʼlon qilishga qaror qildim. Tushunasizlar va qoʻllab quvvatlaysizlar degan umiddaman.
Открыть в Telegram"Mening yurtim" telekanali "Gapiring" tok-shousida maktab direktorlarining taʼlim sifatini taʼminlashdagi oʻrni va yangi vazirlik oldidagi dolzarb vazifalar haqida gaplashdik. Bugun 20:00da.
Открыть в TelegramOʻzbekistonda uch narsani cheksiz kuzatish mumkin: vazirliklarning qoʻshib-ayirilishi, alifboning oʻzgartirilishi .... va Otabek Bakirovning aksil-bozor, har qanday sogʻlom aqlga qarshi, Oʻzbekiston isteʼmolchilarini soʻrishga, yanada kambagʻallashtirishga qaratilgan qarorlarga qarshi kurashi. (Afsuski, hozircha samarasiz). Menda shunga oʻxshash qarorlarni koʻrib doim savol tugʻiladi. Oʻzbekiston hukumati oddiy, maktabning 8-sinfida oʻqitiladigan bozor qonunlarini bilmaydimi, yoki monopolistlar hukumatni garovga olganmi, yoki boshqa sabab? Bilgichlar tushuntirib berishsa minnatdor boʻlardim.
Открыть в TelegramTopshiriq kirillda berilgani oʻz yoʻliga, "hamma narsa vaqti soati kelib almashtiriladi, byudjetga ortiqcha yuk boʻlmaydi" degan vaʼdalar qani? "Endi hamma hujjatlar yangidan qilinadimi? Yöq, aslo! Biz xarajatlarni eng minimal darajaga tuşiriş yölini tanladik: amaldagi barça hujjatlar, milliy valyuta va qimmatli qoğozlar öz kuçida qoladi, darslik, peşlavha va körsatkiçlar esa yaroqlilik muddati tugagaç, bosqiçma-bosqiç almaştiriladi", deyilmagan edimi qonun tasdiqlangan kuni?
Открыть в TelegramMaktabgacha va maktab ta'limi hamda oliy ta'lim va ilm-fanga mas'ul vazirliklarning birlashishi O'zbekiston ta'lim tizimi muammolarini hal qila oladimi? "Ozodlik" radiosi O'zbek xizmati tahliliy ko'rsatuvi shu savolga javob izlaydi.
Открыть в TelegramBektosh Hatamov xususiy maktablar uchun litsenziya kerakmi, degan masalaga fikr bildirib, "haqiqiy, natijaga qaraydigan attestatsiya kerak" demoqda. Albatta, xususiy maktab va oliygoh ochgan, xususiy taʼlim ichida yurgan tadbirkor sifatida Bektosh Hatamov litsenziya masalalari bilan bevosita toʻqnashgan, uning qanday ishlashini juda yaxshi biladi. Uning "bir marta ham tekshirilmaydigan dars" fikriga qoʻshilmay iloj yoʻq. Qolaversa, Konstitutsiyada ham "maktabgacha taʼlim-tarbiya va umumiy oʻrta taʼlim davlat nazoratida" deyilganda bu nazorat aynan litsenziya shaklida boʻlishi aytilmagan - nazorat boshqa shakllarda ham amalga oshirilishi mumkin. Shuning uchun ham men postimda agar litsenziya tizimi samarali ishlamayotgan boʻlsa, isloh qilinishi, yoki sifat nazoratini taʼminlaydigan muqobil mexanizmlar kiritilishi kerak, dedim. Vazirning gapida esa, menimcha, asosiy urgʻu mexanizmni toʻgʻrilashga emas, uni butunlay yoʻqotishga, "bino yongʻin va SES talablariga javob bersa - ishlayversin" degan prinsipga qaratildi. (Agar vazirning iqtibosi kontekstdan uzib olingan boʻlsa, vazir oʻz pozitsiyasi boʻyicha batafsilroq izoh beradi, deb umid qilaman). Biroq, menimcha, xususiy maktab uchun "kirish"dagi nazorat mexanizmi butunlay olib tashlansa, bir qancha jiddiy savollar ochiq qolishi xavfi ham bor: 1. Attestatsiya jarayoni oʻqituvchining bilim darajasini tekshiradi va majburiy tarzda besh yilda bir marta oʻtkaziladi. Xususiy maktablar oʻqituvchilari esa attestatsiyadan oʻz ixtiyori bilan oʻtadi (yaʼni, xohlamasa - oʻtmaydi). Bu jarayon maktabdagi taʼlim sifatini kafolatlay oladimi? 2. Akkreditatsiya jarayoni ham nodavlat maktab ochilganidan besh yil oʻtib amalga oshiriladi. Bungacha taʼlim sifati, bolalarni kim, qanday oʻqitayotgani, nima bilimlar berayotgani, taʼlim sifati minimal talablarga javob berishi qanday aniqlanadi? Yoki maktab ochmoqchi boʻlgan tadbirkor maktabga malakali mutaxassislarni jalb qila oladimi, bunday niyati bormi oʻzi - bu qanday nazorat qilinadi? Masalan, "uchar" tadbirkorlar chiqib, yongʻin va SES talablariga javob beradigan binoni ijaraga olib, bolalarni yigʻib, umuman pedagogik kvalifikatsiyasi yoʻq shaxslar bilan nimalarnidir oʻqitib yursa-da, akkreditatsiya payti kelganda biznesni yopib, yoʻq boʻlib qolsa - bolalarning bekor ketgan umri nima boʻladi? "Bozor oʻzi tozalab oladi" masalasida. Oʻquv markazi va umumiy oʻrta taʼlimni solishtirib, "oʻquv markazlari keysida bozor ishlayapti, xususiy maktablarni ham bozor yoki ota-ona tanlovi tozalab oladi" deyish, menimcha, unchalik toʻgʻri boʻlmagan, xavotirli yondashuv: 1. Oʻquv markaziga bola qisqa muddatga va aniq maqsad bilan boradi. Maktabda bola umrining shaxs sifatida shakllanadigan davri oʻtadi. 2. Ota-ona ta’limni tushunadigan mutaxassis boʻlmasligi mumkin. Chiroyli interyer, xushmuomala ma’muriyat, mazali ovqatlar va hamma kanallardan quyilayotgan balandparvoz marketing bilan ota-onada ancha vaqt davomida sifat illyuziyasini saqlab turish mumkin. Lekin bolada fundamental bilim, koʻnikmalar shakllanmayotgan boʻlishi va ota-ona buni faqat qandaydir tashqi imtihonga to‘qnash kelganda tushunib yetishi mumkin. Unda kech boʻlmaydimi? 3. Maktab - muhit ham. Bolani o‘rgangan muhitidan, doʻstlashgan sinfdoshlaridan ajratish - qiyin tanlov. Shu sababli ota-onalar maktabdan koʻngli toʻlmasa ham, "o‘rganib qoldi", "yo‘li yaqin" deb farzandining maktabini almashtirishga shoshilmasligi mumkin. 4. Bizdagi mentalitet bilan ayrim hollarda "ota-ona tanlab oladi" yondashuvi ham teskari natija berishi mumkin. "Bolamga bu fan kerakmas", "mening qadriyatlarimga toʻgʻri kelmaydi" va boshqa sabab-bahonalar bilan ota-ona maktab dasturidan maʼlum bir fanlarni chiqarib tashlashni yoki mazmunini oʻzgartirishni talab qilsa, maktab "bozor talabi" deb uning yoʻrigʻiga yurishi kerakmi? Maktabda olmagan fundamental bilimni bola qayerda oladi? 5. Taʼlimda, ayniqsa umumiy oʻrta taʼlimda faqat natija emas, jarayon ham muhim. Aynan jarayon orqali bolada akademik boʻlmagan koʻnikmalar, qadriyatlar, dunyoqarash shakllanadi. Agar maktab faoliyatini faqat natija bilan oʻlchasak, bu natija nima? Bitiruvchilarning testdagi natijalari yoki OTMga kirishimi? Agar maktab har qanday testni bir pastda robotday yechadigan, lekin empatiya yoʻq, qadriyatlardan mosuvo avlodni jamiyatga yetishtirib berayotgan boʻlsa, "mana, natija beryapman" deb turib olsa - jamiyat uchun oqibatlari qanday boʻlishi mumkin? Umumiy oʻrta taʼlim - ijtimoiy neʼmat, jamiyatning kelajagi uchun fundament yaratiladigan soha. Nodavlat umumiy oʻrta taʼlim esa shunchaki biznes emas, juda katta ijtimoiy masʼuliyat. Agar restoran mijozga yoqmasa - mijoz bir marta puliga kuyadi, restoran bitta mijozdan ayriladi. Taʼlimdagi xatodan esa bitta maktab yoki bitta ota-ona jabr koʻrmaydi. Shuning uchun bu sohada "binosi talabga javob bersa, ruxsat" yoki "bozor oʻzi tozalab oladi" yoki "natija muhim" yondashuvlari - xavfli. Bu sohada riskni erta aniqlash mexanizmlari ham, sifatni doimiy nazorat qilish mexanizmlari ham ishlashi kerak, menimcha. Bu mexanizmlar davlatniki ham, nodavlat ham boʻlishi mumkin, eng yaxshi yechim - har ikkalasiniki ham.
Открыть в TelegramJurnalist Shuhrat Shokirjonov yozmoqda: "Jalilov uje haddidan oşyapti. Buzning tilimiz, alifbomiz ölda-jölda bölib turişini çin dildan istovçi, taşqarisidan özini öta kuyunçak va jonkuyar körsatadigan alohida qalam bor va u şu qatlam vakili, deyişganida unçalik işonmovdim. Endi işonyapman". Shuhrat aka, til, alifbo oʻlda-joʻlda boʻlishini men xohlayapmanmi, yoki ikkita yozuv standartidan bittasiga oʻta olmay (oʻtishni xohlamay?), alifbodan har kuni foydalanadiganlarning fikri va takliflariga quloq solmay (takliflarni nashrlardan oʻchirtirib), uchinchi standartni qabul qilganlar?
Открыть в Telegram