Кабинет

Посты канала Jalilov. Qaydlar

сначала новые

#4629Текст

Ulugʻbek Poʻlatov "yaqin orada yuqori lavozimlarida ishlayotgan mansabdorlarning mansab kursisida o‘tirgan davrida olgan ilmiy darajalari hisobi so‘ralishi mumkin"ligi haqida yozmoqda. Eshitgan quloqqa vahimadek tuyulishi mumkin, lekin aslida jiddiy oʻylab koʻrilsa, bu vahimaning tagida real hech narsa yoʻqligini tushunish qiyin emas. Birinchidan, mansabdor shaxsda ham ilmiy ish qilish huquqi bor (buni, adashmasam, OAKning oʻzi ham yaqinda pisanda qilgan edi). Balki kechalari bilan uxlamay yozgandir, balki vaqtni super-samarali taqsimlash yoki choʻzish qobiliyati bordir. Bunisi qorongʻiligicha qolaveradi va har qalay, ilmiy darajani taftish qilish uchun yetarli huquqiy asos boʻla olmaydi. Ikkinchidan. Ilmiy ishda plagiat, SIda matn generatsiya qilish, natijalarni soxtalashtirish holatlari himoyaga qadar tekshirilishi lozim (menimcha). Albatta, himoyadan keyin ham bunday holatlar aniqlansa, ilmiy darajani bekor qilish uchun asos boʻla oladi, lekin bunday holatlar isbotlanishi kerak - ilmiy ish muallifi kim boʻlishidan qatʼiy nazar. Shaxsiy munosabatlar yoki kimdir kimningdir "popugini pasaytirish" istagi bunga asos boʻla olmaydi. Uchinchidan. Oʻzbekiston ilm-fanida eng katta muammolardan biri - bu ghostwriting, ishni birovga yozdirish. Bunday holatlar har qadamda uchraydi. Bu boʻyicha hatto ilmiy tadqiqotlar qilingan, faqat narxlar hozir, tabiiyki, bu tadqiqotda aytilganidek emas - bir necha baravar oshgan. Lekin muammo shundaki, buni isbotlash imkonsiz. Yozdirgan ham, yozib bergan ham buni tan olmaydi. Bu endi ilmiy etika, halollik masalasi. Bu muammoni faqatgina maktabdan halollik, koʻchirmaslik, koʻchirtirmaslik, uyga vazifa va topshiriqlarni oʻzi bajarish kabi tushunchalarni singdirish orqali (qisman) hal qilish mumkin. Lekin hozirgi maktablarni ham, oʻquvchilarni ham yoppasiga koʻchirish va soxtalashtirishga oʻrgatayotgan CHSB-BSB tizimi bilan bu imkonsiz boʻlsa kerak. Umuman olganda, Oʻzbekistonda ilmiy darajali kadrlar tayyorlash tizimi tubdan qayta koʻrib chiqilishi kerak. Hozirgi, ishonchsizlik va byurokratiya ustiga qurilgan holati bilan u (ayrim istisnolarni hisobga olmaganda) soxta yoki boʻsh-bayov yozilgan ishlarni koʻpaytirishga xizmat qiladi, xolos. Lekin tizimni kosmetik taʼmirlash emas, butunlay qayta qurishga jurʼat, xohish, iroda bormi - bu katta savol.

Открыть в Telegram
Просмотры724−71%к среднему
Пересылки14
Реакции18
Комментарии2
#4628Фотоизменён
Просмотры752−70%к среднему
Пересылки3
Реакции11
Комментарии0
Динамика просмотровСкрыть динамику

Рост просмотров

Часов после публикации

Показать таблицей
Часов после публикацииПросмотры
0 ч0
3 ч467
18 ч665
31 ч752
  1. Через 24 часа665
  2. Всего сейчас752
#4627Превью ссылки
Просмотры1 210−52%к среднему
Пересылки5
Реакции17
Комментарии2
Динамика просмотровСкрыть динамику

Рост просмотров

Часов после публикации

Показать таблицей
Часов после публикацииПросмотры
0 ч0
5 ч636
18 ч733
30 ч958
71 ч1 210
  1. Через 6 часов636
  2. Через 24 часа958
  3. Всего сейчас1 210
#4626Превью ссылки
Просмотры1 797−28%к среднему
Пересылки16
Реакции4
Комментарии0
Динамика просмотровСкрыть динамику

Рост просмотров

Часов после публикации

Показать таблицей
Часов после публикацииПросмотры
0 ч0
3 ч782
8 ч1 210
27 ч1 575
66 ч1 797
  1. Через 24 часа1 575
  2. Всего сейчас1 797
#4625Фотоизменён
Просмотры1 751−30%к среднему
Пересылки16
Реакции12
Комментарии5
Динамика просмотровСкрыть динамику

Рост просмотров

Часов после публикации

Показать таблицей
Часов после публикацииПросмотры
0 ч0
3 ч821
8 ч1 248
27 ч1 560
67 ч1 751
  1. Через 24 часа1 560
  2. Всего сейчас1 751
#4624Текст
Просмотры9 079+262%к среднему
Пересылки28
Реакции44
Комментарии3
Динамика просмотровСкрыть динамику

Рост просмотров

Часов после публикации

Показать таблицей
Часов после публикацииПросмотры
0 ч0
1 ч2 947
13 ч4 883
25 ч6 915
31 ч7 613
74 ч9 079
  1. Через 1 час2 947
  2. Через 24 часа6 915
  3. Всего сейчас9 079
#4623Фотоальбом
Просмотры4 645+85%к среднему
Пересылки44
Реакции—
Комментарии—
Динамика просмотровСкрыть динамику

Рост просмотров

Часов после публикации

Показать таблицей
Часов после публикацииПросмотры
0 ч0
1 ч609
14 ч855
26 ч3 460
31 ч4 033
74 ч4 645
  1. Через 1 час609
  2. Через 24 часа3 460
  3. Всего сейчас4 645
#4622Фотоальбом
Просмотры4 648+85%к среднему
Пересылки44
Реакции—
Комментарии—
Динамика просмотровСкрыть динамику

Рост просмотров

Часов после публикации

Показать таблицей
Часов после публикацииПросмотры
0 ч0
1 ч608
14 ч855
26 ч3 470
31 ч4 028
74 ч4 648
  1. Через 1 час608
  2. Через 24 часа3 470
  3. Всего сейчас4 648
#4621Фотоальбом
Просмотры4 529+81%к среднему
Пересылки49
Реакции26
Комментарии6
Динамика просмотровСкрыть динамику

Рост просмотров

Часов после публикации

Показать таблицей
Часов после публикацииПросмотры
0 ч0
1 ч611
14 ч850
26 ч3 437
31 ч3 945
74 ч4 529
  1. Через 1 час611
  2. Через 24 часа3 437
  3. Всего сейчас4 529
#4620Превью ссылки
Просмотры2 553+2%к среднему
Пересылки13
Реакции9
Комментарии0
Динамика просмотровСкрыть динамику

Рост просмотров

Часов после публикации

Показать таблицей
Часов после публикацииПросмотры
0 ч0
11 ч1 193
35 ч1 992
72 ч2 553
  1. Всего сейчас2 553
#4619Текстизменён
Просмотры1 307−48%к среднему
Пересылки8
Реакции15
Комментарии5
Динамика просмотровСкрыть динамику

Рост просмотров

Часов после публикации

Показать таблицей
Часов после публикацииПросмотры
0 ч0
6 ч779
30 ч1 096
67 ч1 307
  1. Через 6 часов779
  2. Через 24 часа1 096
  3. Всего сейчас1 307
#4618Превью ссылки
Просмотры1 407−44%к среднему
Пересылки21
Реакции19
Комментарии2
Динамика просмотровСкрыть динамику

Рост просмотров

Часов после публикации

Показать таблицей
Часов после публикацииПросмотры
0 ч0
11 ч1 039
35 ч1 269
71 ч1 407
  1. Всего сейчас1 407
#4617Текстизменён

Hikoya oqqushlar haqida. Lekin asar shunday tuzilganki, birinchi marta oʻqiyotgan (asar yakunini bilmaydigan) oʻquvchi asar insonlar oilasi haqida deb oʻylaydi. Men, masalan, hikoya mutolaasi paytida odamovi, oʻta kambagʻal sharoitda yashaydigan, boshligʻi (ota) oʻta qattiqqoʻl va onasi oʻta itoatkor bir oilani tasavvur qilgandim. Insonda shunday xususiyat bor: bizning oldingi tajribalarimiz, bilimlarimiz, stereotiplarimiz va ular asosidagi kutuvlarimiz reallikni qanday idrok qilishimizga taʼsir qiladi. Masalan, biron bir ijtimoiy yoki etnik guruh haqida umuman olganda salbiy tasavvurga ega boʻlsak, bu guruhning aʼzosi qilayotgan istalgan xatti-harakatni salbiy qabul qilamiz. Psixologiyada buni appersepsiya deydi. Umuman olganda, inson miyasi muttasil gipotezalar yaratadi (keyin nima boʻlishini bashorat qiladi) va atrof-muhitdagi "kalit"larni shu gipotezaga moslaydi. Bu gipoteza esa bizning bilimlarimiz va oldingi tajribamizga boʻliq. Bu jarayon ilmda prediktiv kodlash deb ataladi. "Qariya" hikoyasida bu qanday ishlaydi? Hikoyada biron joyda insonlar oilasi haqida gap ketayotgani aytilmagan. Hikoya oilani kuzatayotgan roviy tilidan bayon qilinadi. Roviy "oila", "ota-ona", "farzandlar" singari soʻzlarni ishlatishi bilan oʻquvchi (tinglovchi) miyasi insonlar oilasini tasavvur qiladi va keyingi hamma detallarni shu tasavvurga moslashtiradi: odamovi, kambagʻal oila, qattiqqoʻl ota, itoatkor ona, besoʻnaqay oʻgʻil va hokazo. Aslida, hikoyada qushlar haqida gap ketayotganini bildiruvchi yashirin detallar bor, lekin miya yoki ularga eʼtibor bermaydi, yoki ularni ham "insonlar oilasi" degan tasavvurga moslab oladi. Aslida esa hikoyada oqqush oilasi, uning oʻz hududini himoya qilishi - hatto voyaga yetgan farzandidan ham himoya qilishi tasvirlangan. Xullas, har doim ham birinchi tasavvur toʻgʻri boʻlmasligi, bizning oldingi tajribalarimiz reallikni bizga "buzilgan" (distorted) shaklda taqdim qilayotgan boʻlishi mumkin.

Открыть в Telegram
Просмотры1 467−42%к среднему
Пересылки9
Реакции17
Комментарии1
Динамика просмотровСкрыть динамику

Рост просмотров

Часов после публикации

Показать таблицей
Часов после публикацииПросмотры
0 ч0
8 ч584
32 ч1 346
69 ч1 467
  1. Через 24 часа1 346
  2. Всего сейчас1 467
#4616Превью ссылки
Просмотры1 280−49%к среднему
Пересылки7
Реакции—
Комментарии5
Динамика просмотровСкрыть динамику

Рост просмотров

Часов после публикации

Показать таблицей
Часов после публикацииПросмотры
0 ч227
12 ч787
24 ч1 117
73 ч1 280
  1. Через 1 час227
  2. Через 24 часа1 117
  3. Всего сейчас1 280
#4615Фотоизменён
Просмотры2 154−14%к среднему
Пересылки10
Реакции23
Комментарии16
Динамика просмотровСкрыть динамику

Рост просмотров

Часов после публикации

Показать таблицей
Часов после публикацииПросмотры
0 ч0
10 ч1 254
34 ч1 710
70 ч2 154
  1. Всего сейчас2 154
#4614Превью ссылкиизменён
Просмотры1 307−48%к среднему
Пересылки5
Реакции3
Комментарии1
Динамика просмотровСкрыть динамику

Рост просмотров

Часов после публикации

Показать таблицей
Часов после публикацииПросмотры
0 ч0
31 ч1 079
68 ч1 307
  1. Через 24 часа1 079
  2. Всего сейчас1 307
#4613Текстизменён
Просмотры1 313−48%к среднему
Пересылки5
Реакции12
Комментарии2
#4612Текстизменён
Просмотры1 377−45%к среднему
Пересылки7
Реакции5
Комментарии5
#4610Текст

“Kelajakdagi sinfiy tafovut kim o‘qiy oladi va tanqidiy fikrlay oladi, kim esa bunga qodir emasligiga bog‘liq bo‘ladi. Keling, bu yerdagi har bir o‘qituvchi nima haqda gapirayotganini va amaliyotdagi har bir pedagog nimani kuzatayotganini tushuntirib beraman: o‘quvchilar orasida asosiy tanqidiy fikrlash ko‘nikmalari va savodxonlik darajasining keskin pasayishi kuzatilmoqda. Bu ayniqsa o‘rta maktab yoshidagi o‘quvchilarda yaqqol namoyon bo‘lmoqda, chunki ular murakkabroq materiallar bilan ishlamoqda, ammo oddiy tushunchalarni anglay olmayaptilar yoki ular haqidagi asosiy ma’lumotlarni xotirada saqlay olmayaptilar. Bu esa mehnat bozoriga kirib kelayotgan, ammo asosiy tushunish ko‘nikmalari yetishmaydigan avlodni shakllantirmoqda, bu esa ular uchun ish topish va uni saqlab qolishni ancha qiyinlashtiradi. Boshqa tomondan esa, ancha boyroq oilalardagi bolalarni faqat davlat maktablaridan olib chiqib, masalan, Montessori kabi maktablarga jo‘natish emas, balki ularni texnologiyalardan ham cheklash tendensiyasi kuzatilmoqda. Ularga o‘smirlikkacha planshetlar yoki telefonlar berilmaydi, eng ko‘pi bilan televizor yoki video o‘yin qurilmalariga ruxsat beriladi. Ular bo‘sh vaqtini esa oddiy bolalik mashg‘ulotlari bilan to‘ldiradi: ko‘chada o‘ynash, kitob o‘qish, bo‘yash kitoblari bilan shug‘ullanish. Bu mashg‘ulotlar o‘yinday tuyulsa-da, aslida insonni katta bo‘lganida atrof-muhitda yaxshiroq yo‘l topa olishga yordam beradigan “yumshoq ko‘nikmalar”ni rivojlantiradi. Kelajakdagi farq kim sun’iy intellektdan foydalana oladi va kim foydalana olmasligida bo‘lmaydi. Farq kim ACT imtihonida yuqori natija ko‘rsatib, to‘liq grant oladi va kim ololmasligida ham bo‘lmaydi. Asosiy farq kim oddiy tarzda fikr yurita oladi va kim bunga qodir emasligida bo‘ladi. Bunday ko‘nikmalarga ega bo‘lmaganlar esa ehtimol orqada qolib ketadi.” Jonathan Buchwalter, pedagog, tarix va ijtimoiy fanlar oʻqituvchisi Tarjima: Madina Musayeva

Открыть в Telegram
Просмотры9 148+265%к среднему
Пересылки95
Реакции24
Комментарии3
#4609Фотоальбом

Переслано из Matn ortida | Kitobxonlik klubi

Без текста

Открыть в Telegram
Просмотры1 798−28%к среднему
Пересылки9
Реакции—
Комментарии—
#4608Фотоальбом
Просмотры1 874−25%к среднему
Пересылки9
Реакции8
Комментарии1
#4606Фото
Просмотры2 396−4%к среднему
Пересылки10
Реакции101
Комментарии11
#4602Текстизменён
Просмотры2 159−14%к среднему
Пересылки13
Реакции33
Комментарии2
#4601Текстизменён
Просмотры2 319−8%к среднему
Пересылки10
Реакции29
Комментарии2
#4599Текст

Bektosh Hatamov xususiy maktablar uchun litsenziya kerakmi, degan masalaga fikr bildirib, "haqiqiy, natijaga qaraydigan attestatsiya kerak" demoqda. Albatta, xususiy maktab va oliygoh ochgan, xususiy taʼlim ichida yurgan tadbirkor sifatida Bektosh Hatamov litsenziya masalalari bilan bevosita toʻqnashgan, uning qanday ishlashini juda yaxshi biladi. Uning "bir marta ham tekshirilmaydigan dars" fikriga qoʻshilmay iloj yoʻq. Qolaversa, Konstitutsiyada ham "maktabgacha taʼlim-tarbiya va umumiy oʻrta taʼlim davlat nazoratida" deyilganda bu nazorat aynan litsenziya shaklida boʻlishi aytilmagan - nazorat boshqa shakllarda ham amalga oshirilishi mumkin. Shuning uchun ham men postimda agar litsenziya tizimi samarali ishlamayotgan boʻlsa, isloh qilinishi, yoki sifat nazoratini taʼminlaydigan muqobil mexanizmlar kiritilishi kerak, dedim. Vazirning gapida esa, menimcha, asosiy urgʻu mexanizmni toʻgʻrilashga emas, uni butunlay yoʻqotishga, "bino yongʻin va SES talablariga javob bersa - ishlayversin" degan prinsipga qaratildi. (Agar vazirning iqtibosi kontekstdan uzib olingan boʻlsa, vazir oʻz pozitsiyasi boʻyicha batafsilroq izoh beradi, deb umid qilaman). Biroq, menimcha, xususiy maktab uchun "kirish"dagi nazorat mexanizmi butunlay olib tashlansa, bir qancha jiddiy savollar ochiq qolishi xavfi ham bor: 1. Attestatsiya jarayoni oʻqituvchining bilim darajasini tekshiradi va majburiy tarzda besh yilda bir marta oʻtkaziladi. Xususiy maktablar oʻqituvchilari esa attestatsiyadan oʻz ixtiyori bilan oʻtadi (yaʼni, xohlamasa - oʻtmaydi). Bu jarayon maktabdagi taʼlim sifatini kafolatlay oladimi? 2. Akkreditatsiya jarayoni ham nodavlat maktab ochilganidan besh yil oʻtib amalga oshiriladi. Bungacha taʼlim sifati, bolalarni kim, qanday oʻqitayotgani, nima bilimlar berayotgani, taʼlim sifati minimal talablarga javob berishi qanday aniqlanadi? Yoki maktab ochmoqchi boʻlgan tadbirkor maktabga malakali mutaxassislarni jalb qila oladimi, bunday niyati bormi oʻzi - bu qanday nazorat qilinadi? Masalan, "uchar" tadbirkorlar chiqib, yongʻin va SES talablariga javob beradigan binoni ijaraga olib, bolalarni yigʻib, umuman pedagogik kvalifikatsiyasi yoʻq shaxslar bilan nimalarnidir oʻqitib yursa-da, akkreditatsiya payti kelganda biznesni yopib, yoʻq boʻlib qolsa - bolalarning bekor ketgan umri nima boʻladi? "Bozor oʻzi tozalab oladi" masalasida. Oʻquv markazi va umumiy oʻrta taʼlimni solishtirib, "oʻquv markazlari keysida bozor ishlayapti, xususiy maktablarni ham bozor yoki ota-ona tanlovi tozalab oladi" deyish, menimcha, unchalik toʻgʻri boʻlmagan, xavotirli yondashuv: 1. Oʻquv markaziga bola qisqa muddatga va aniq maqsad bilan boradi. Maktabda bola umrining shaxs sifatida shakllanadigan davri oʻtadi. 2. Ota-ona ta’limni tushunadigan mutaxassis boʻlmasligi mumkin. Chiroyli interyer, xushmuomala ma’muriyat, mazali ovqatlar va hamma kanallardan quyilayotgan balandparvoz marketing bilan ota-onada ancha vaqt davomida sifat illyuziyasini saqlab turish mumkin. Lekin bolada fundamental bilim, koʻnikmalar shakllanmayotgan boʻlishi va ota-ona buni faqat qandaydir tashqi imtihonga to‘qnash kelganda tushunib yetishi mumkin. Unda kech boʻlmaydimi? 3. Maktab - muhit ham. Bolani o‘rgangan muhitidan, doʻstlashgan sinfdoshlaridan ajratish - qiyin tanlov. Shu sababli ota-onalar maktabdan koʻngli toʻlmasa ham, "o‘rganib qoldi", "yo‘li yaqin" deb farzandining maktabini almashtirishga shoshilmasligi mumkin. 4. Bizdagi mentalitet bilan ayrim hollarda "ota-ona tanlab oladi" yondashuvi ham teskari natija berishi mumkin. "Bolamga bu fan kerakmas", "mening qadriyatlarimga toʻgʻri kelmaydi" va boshqa sabab-bahonalar bilan ota-ona maktab dasturidan maʼlum bir fanlarni chiqarib tashlashni yoki mazmunini oʻzgartirishni talab qilsa, maktab "bozor talabi" deb uning yoʻrigʻiga yurishi kerakmi? Maktabda olmagan fundamental bilimni bola qayerda oladi? 5. Taʼlimda, ayniqsa umumiy oʻrta taʼlimda faqat natija emas, jarayon ham muhim. Aynan jarayon orqali bolada akademik boʻlmagan koʻnikmalar, qadriyatlar, dunyoqarash shakllanadi. Agar maktab faoliyatini faqat natija bilan oʻlchasak, bu natija nima? Bitiruvchilarning testdagi natijalari yoki OTMga kirishimi? Agar maktab har qanday testni bir pastda robotday yechadigan, lekin empatiya yoʻq, qadriyatlardan mosuvo avlodni jamiyatga yetishtirib berayotgan boʻlsa, "mana, natija beryapman" deb turib olsa - jamiyat uchun oqibatlari qanday boʻlishi mumkin? Umumiy oʻrta taʼlim - ijtimoiy neʼmat, jamiyatning kelajagi uchun fundament yaratiladigan soha. Nodavlat umumiy oʻrta taʼlim esa shunchaki biznes emas, juda katta ijtimoiy masʼuliyat. Agar restoran mijozga yoqmasa - mijoz bir marta puliga kuyadi, restoran bitta mijozdan ayriladi. Taʼlimdagi xatodan esa bitta maktab yoki bitta ota-ona jabr koʻrmaydi. Shuning uchun bu sohada "binosi talabga javob bersa, ruxsat" yoki "bozor oʻzi tozalab oladi" yoki "natija muhim" yondashuvlari - xavfli. Bu sohada riskni erta aniqlash mexanizmlari ham, sifatni doimiy nazorat qilish mexanizmlari ham ishlashi kerak, menimcha. Bu mexanizmlar davlatniki ham, nodavlat ham boʻlishi mumkin, eng yaxshi yechim - har ikkalasiniki ham.

Открыть в Telegram
Просмотры2 951+18%к среднему
Пересылки11
Реакции15
Комментарии9
#4598Фотоизменён
Просмотры2 168−14%к среднему
Пересылки12
Реакции58
Комментарии18