Посты канала اکوهشت - دیده‌بان رشد اقتصادی ایران

⚡️ در مکزیک هیچ برقی گران‌تر از بی‌برقی نیست! 🏭 اصرار دولت مکزیک برای انحصار بازار انرژی در دست شرکت‌های دولتی، در حال سوزاندن فرصت‌های طلایی اقتصاد مکزیک است؛ واقعیتی که آلکوسر، رئیس پیشین کمیسیون تنظیم مقررات انرژی این کشور، در پادکست متعلق به CSIS به‌خوبی تصویر می‌کند. 🔌 سرمایه‌گذاران چینی، کره‌ای و ژاپنی برای انتقال بخشی از خطوط تولیدشان به مکزیک آمدند، اما در همان قدم اول پرسیدند: «انرژی کجاست؟» شبکه برق به حکم قانون اساسی در انحصار و مالکیت کامل دولت است. مسئولان دولت قبل می‌گفتند به بخش خصوصی نیازی نداریم و حالا در مکزیک نیروگاه‌های گازی بدون لوله انتقال گاز ساخته شده است! 🛢️ این ماجرا در صنعت نفت هم تکرار شده است. شرکت دولتی پمکس، بازیگر مسلط نفت مکزیک، با ۸۵ میلیارد دلار بدهی مالی، به بدهکارترین شرکت نفتی جهان تبدیل شده است؛ شرکتی بدحساب که کسب با آن کار نمی‌کند. 🛰️حالا دولت جدید مکزیک از ترس تکرار خاموشی‌ها، ایدئولوژی را کنار گذاشته و دوباره دست‌به‌دامن بخش خصوصی شده است؛ چون «هیچ برقی گران‌تر از برقی نیست که ندارید.» اکوهشت - دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

⚙️ دستور رهبری مسیر را مشخص کرد؛ اما اجرا کار دولت نیست! 🎯 این‌که در بالاترین سطح حاکمیت چنین اراده و تکلیفی شکل گرفته، بسیار مثبت و ارزشمند است؛ اما بزرگ‌ترین خطای راهبردی این است که بارِ اجرای آن را دولت بر عهده بگیرد. ☀️ توسعه انرژی‌های خورشیدی امروز یک ضرورتِ حیاتی در حوزه پدافند غیرعامل برای صیانت از زیرساخت‌های حیاتی کشور در برابر تهدیدات است. 🔋اما این حرف به این معنا نیست که دولت خودش آستین بالا بزند و روی پشت‌بام مدارس پنل خورشیدی نصب کند! ⚠️ اخیرا خبری به نقل از معاون ساتبا منتشر شده و از برنامه ملی تجهیز ۱۲ هزار مدرسه دولتی کشور به سامانه‌های خورشیدی پنج‌ کیلوواتی پرده برداشته شده که پروژه‌ای بسیار غیر بهینه و مصداق دورریختن منابع کشور است. 🔑 این طرحهای غیر اقتصادی، به خودی خود عدم صلاحیت و توانمندی دولت برای ورود به این موضوع را اثبات می‌کند. کلیدِ طلاییِ موفقیت در این مسیر تنها یک چیز است: اعتماد واقعی به بخش خصوصی و عدم تصدی‌گری دولت در واردات و نصب پنل‌های خورشیدی. اکوهشت – دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

🐉 ۴ برد و صفر باخت در انرژی منطقه، چرا قطر و چین برنده خط لوله ایران–پاکستان هستند؟ معادله جدید انرژی در خط لوله قطر–ایران–پاکستان (۳) 🔗 در دو یادداشت قبلی گفتیم که چطور خط لوله قطر–ایران–پاکستان، ناترازی انرژی ایران را کاهش می‌دهد و با وجود چالش‌ها، بار مالی بزرگی را از دوش پاکستان برمی‌دارد. اما پازل این پروژه بدون بررسی منافع دو بازیگر دیگر کامل نمی‌شود: قطر به عنوان تأمین‌کننده و چین به عنوان حامی مالی و برنده راهبردی. 🇶🇦 برای قطر، این خط لوله یک مسیر هوشمندانه برای دور زدن هزینه‌های سنگین است. قطر قصد دارد تولید خود را ۴۷ میلیارد مترمکعب افزایش دهد، اما ساخت تأسیسات مایع‌سازی (LNG) به ازای هر یک میلیارد مترمکعب، حدود ۸۰۰ میلیون دلار سرمایه‌گذاریمی‌طلبد. انتقال گاز از طریق خط لوله، نیاز به بخشی از این سرمایه‌گذاری را حذف می‌کند و بازار ۱۰ میلیارد مترمکعبی پاکستان را برای دوحه نگه می‌دارد؛ به‌ویژه که قطر پیش‌تر هم تأمین‌کننده اصلی LNG پاکستان بوده و این کار رقابت LNG و خط لوله را به یک رابطه مکمل تبدیل می‌کند. اهمیت این مسیر جایگزین وقتی بیشتر می‌شود که بدانیم در جریان جنگ رمضان، حدود ۱۷ درصد (معادل ۱۸ میلیارد مترمکعب) از ظرفیت مایع‌سازی قطر آسیب دید و وابستگی صرف به زنجیره LNG ریسک‌پذیر نشان داد. 🇨🇳 اما پای چین چطور به میان می‌آید؟ چین یکی از بزرگ‌ترین خریداران LNG جهان است و قراردادهای بلندمدت آن با قطر به ۲۶.۹ میلیون تن در سال رسیده است. وقتی پاکستان گاز خود را از طریق خط لوله بگیرد، نیازش به LNG قطر کم شده و این ظرفیت برای بازار چین آزاد می‌شود. این اتفاق به پکن کمک می‌کند تا سهم قطر را در سبد وارداتش بالا ببرد و وابستگی خود به استرالیا و آمریکا را کاهش دهد. 💰 به همین دلیل، این خط لوله برای چین فقط یک پروژه زیرساختی در پاکستان نیست، بلکه تضمین‌کننده امنیت عرضه انرژی خودش است. این پیوند منافع سه‌جانبه میان قطر، پاکستان و چین، انگیزه پکن را بالا می‌برد تا با استفاده از توان مالی و فنی شرکت‌هایش، مشکل تأمین مالی بخش پاکستانی خط لوله را حل کند و به پیشران اصلی اجرای این طرح تبدیل شود. اکوهشت - دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

🛡️ شهید لاریجانی چند میلیون دلار پول می‌خواست اما نداشتیم چرا قبل از جنگ چند میلیون دلار برای سامانه‌های دفاعی خرج نکردیم؟ ⚖️ اصلی ترین وظیفه دولت تولید کالای عمومی است و اصلی ترین کالای عمومی امنیت! ولی دولت به جای تولید کالای عمومی، درگیر بنگاه‌داری شده است. هنگامی که درآمدهای کلان کشور صرف هزینه‌های غیرضروری می‌شود، برای تأمین امنیت که زمینه‌ی فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی است، پولی نمی‌ماند. 💸 براساس آمار روزنامه همشهری طبق گزارش دیوان محاسبات، ۱۳۴ شرکت دولتی زیان‌ده وجود دارد که پارسال ۴۷۲ هزار میلیارد تومان زیان کردند. 🏭اگر این بنگاه‌ها در اختیار بخش خصوصی واقعی بودند، با بهره‌وری به‌مراتب بالاتر اداره می‌شدند و درآمد پایدار و شفافی نیز از مسیر مالیات نصیب خزانه می‌شد؛ درنتیجه پول کافی برای افزایش توان دفاعی کشور تامین می‌شد. اکوهشت – دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

💸 تخفیف ۲ میلیارد دلاری به اقتصاد پاکستان معادله جدید انرژی در خط لوله قطر–ایران–پاکستان (۲) 🔄 در یادداشت قبل دیدیم که چطور مشارکت قطر در خط لوله ایران–پاکستان، مشکل کمبود گاز ایران برای صادرات را حل کرده و به کاهش ناترازی انرژی کشورمان کمک می‌کند. اما در سوی دیگر مرز، این خط لوله برای پاکستان هم یک فرصت طلایی است؛ کشوری که بحران انرژی سالانه، ۳ تا ۴ درصد از تولید ناخالص داخلی آن را می‌بلعد و به تولید، اشتغال، درآمد دولت و صادراتش ضربه می‌زند. 📈 با افت تولید داخلی گاز، نیاز پاکستان به واردات گاز تا سال ۲۰۳۱ از ۱۰ به حدود ۲۴ میلیارد مترمکعب در سال می‌رسد. در این شرایط، گاز خط لوله می‌تواند جایگزین نفت کوره پرهزینه در نیروگاه‌های برق این کشور شود و سالانه حدود یک میلیارد دلار صرفه‌جویی ارزی ایجاد کند. 🚢 علاوه‌بر این، پاکستان سالانه ۳ تا ۴ میلیارد دلار صرف واردات گاز مایع (LNG) می‌کند و دولت مجبور است حدود ۲ میلیارد دلار بابت اختلاف قیمت آن با گاز داخلی یارانه بدهد. انتقال گاز با خط لوله، هزینه‌های مایع‌سازی، حمل دریایی و بازگازسازی (حدود ۱۰ تا ۱۱ سنت در هر مترمکعب) را حذف می‌کند. این یعنی ۷۰۰ میلیون تا یک میلیارد دلار کاهش هزینه واردات و ۸۰۰ میلیون تا یک میلیارد دلار کاهش بار یارانه‌ای؛ که در مجموع ۱/۵ تا ۲ میلیارد دلار در سال به نفع دولت پاکستان است و وابستگی مزمن این کشور به وام‌ها و کمک‌های خارجی (از جمله از سوی عربستان) را کم می‌کند. 🚧 با این حال، مسیر اجرای طرح برای اسلام‌آباد بی‌دست‌انداز نیست. امروز پاکستان گزینه‌های جایگزینی مثل انرژی خورشیدی، زغال‌سنگ، پایانه LNG و خط لوله تاپی (TAPI) دارد. همچنین فشار و تحریم‌های آمریکا، ملاحظات ژئوپلیتیکی در روابط سنتی با کشورهای عربی، کمبود منابع مالی برای ساخت خط لوله و ناامنی مزمن در ایالت بلوچستان از موانع جدی هستند. در مجموع، این طرح برای پاکستان کاملاً شدنی و پرسود است، اما اجرای آن به عبور از این موانع سیاسی، مالی و امنیتی بستگی دارد. اکوهشت - دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

🔥 علاج واقعه پیش از وقوع باید کرد 📉 مدیرعامل شرکت ملی گاز اعلام کرد که پارسال تنها با اصلاح تعرفه‌ها، به اندازه تولید «یک فاز عسلویه» در مصرف گاز صرفه‌جویی شده است. ⚖️ الان هم دولت باید تعرفه‌ها را به صورت پلکانی، پیش از رسیدن روزهای بحرانی و افت فشار گاز اصلاح کند. 📢 البته این اقدام نیازمند اطلاع‌رسانی پیشینی و شفاف است تا خانوارها فرصت داشته باشند پیش از شروع سرما، رفتار مصرفی خود را تنظیم کنند. اکوهشت – دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

❄️ فکر‌ زمستون‌مون هست؟ شرکت گاز برای تسهیل گواهی‌های مشروط پیشینی چه قدر وقت دارد؟ 📜 قالیباف: برای جبران ناترازی انرژی، صدور «گواهی‌های صرفه‌جویی» باید شتاب بگیرد. 📑 برای تسهیل صرفه‌جویی باید «گواهی صرفه‌جویی مشروط پیشینی» تسهیل شود تا سرمایه‌گذار بدون اینکه در چم‌وخم تامین مالی گیر کند بتواند زمینه را برای افزایش صرفه‌جویی مردم فراهم کند. ⌛️ موضوعی که کلید آن در دست شرکت ملی گاز است و باید پیش از رسیدن پیک سرما، تعداد کافی گواهی صادر کند. اکوهشت – دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

🔥 چطور گاز قطر قفل خط لوله صلح را برای ایران باز می‌کند؟ معادله جدید انرژی در خط لوله قطر–ایران–پاکستان (۱) 🕰️ مذاکرات خط لوله‌ی گاز ایران و پاکستان (خط لوله صلح) از دهه‌ی ۱۹۹۰ آغاز شد و در سال ۲۰۰۹ به امضای قرارداد خرید و فروش گاز رسید. ایران هزار و ۱۷۲ کیلومتر از این خط لوله را در خاک خود ساخت، اما بخش پاکستانی هرگز احداث نشد. 📉 اکنون، بحث احیای خط لوله دوباره مطرح شده اما مانع بزرگی در میان است. ایران طبق قرارداد باید روزانه ۲۱/۱ میلیون مترمکعب گاز صادر کند؛ در حالی که هم‌اکنون بیش از ۹۵ درصد گاز تولیدی در داخل مصرف می‌شود و میدان‌های نفتی نیز روزانه به حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب گاز برای تزریق نیاز دارند. این شرایط توان ایران برای عمل پایدار به تعهداتش را کم کرده است و این درحالی است که نیاز پاکستان به واردات گاز به شکل فزاینده‌ای در حال افزایش است. 🤝 راه‌حل این بن‌بست، ورود قطر به معادله است. نزدیکی جغرافیایی و اشتراک دو کشور در میدان پارس جنوبی (گنبد شمالی) این فرصت را می‌دهد که گاز قطر از مسیر ایران به پاکستان برسد. در این مدل، ایران بدون فشار به منابع خود نقش ترانزیتی بازی می‌کند و به‌دلیل دشواری‌های مالی ناشی از تحریم، به‌جای پول نقد حق سوآپ را به‌شکل برداشت بخشی از گاز دریافت می‌کند؛ اقدامی که علاوه‌بر گسترش تجارت و تقویت امنیت دو کشور، مستقیماً از ناترازی گاز ایران می‌کاهد. ⚡ مهم‌ترین دستاورد ورود گاز قطر به شبکه‌ی ایران، کاهش مصرف سوخت مایع در نیروگاه‌ها و صنایع است. جایگزینی سالانه ۹ میلیارد لیتر گازوئیل و ۶/۴ میلیارد لیتر نفت کوره با ۱۶/۳ میلیارد مترمکعب گاز در نیروگاه‌ها، بر مبنای قیمت‌های سال ۱۴۰۲ حدود ۸/۸ میلیارد دلار عایدی برای کشور دارد. در بخش صنعت نیز جایگزینی ۴ میلیارد لیتر گازوئیل و ۱/۸ میلیارد لیتر نفت کوره با ۶ میلیارد مترمکعب گاز، هزینه‌ی سوزاندن سوخت مایع را ۳/۵ میلیارد دلار کاهش می‌دهد. 🛢️ از سوی دیگر، میدان‌های نفتی ایران برای جلوگیری از افت تولید به تزریق روزانه ۳۰۰ میلیون مترمکعب گاز نیاز دارند؛ رقمی که در سال‌های اخیر به‌دلیل کمبود گاز از میانگین ۷۵ به حدود ۱۵ تا ۲۳ میلیون مترمکعب سقوط کرده است. گاز قطر دست ایران را برای تزریق به میدان‌های نفتی و حفظ تولید پایدار نفت باز می‌گذارد. اکوهشت - دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

⛽ ماجرای جمع‌آوری کارت جایگاه‌ها در مشهد چه بود؟ 🚨 اخیرا شایعه شده به علت طرح جمع آوری کارت های اضطرار در جایگاه‌های پمپ بنزین کشور، سفر رفتن به مشهد هم ناممکن شده است. ابن در حالی است که به گفته مدیرعامل پخش فراورده‌های نفتی مشهد کارت های اضطرار در مسیرهای منتهی به مشهد جمع آوری نشده و پمپ بنزین های اطراف حرم هم‌کارت جایگاه دارند. 🕵️ طرح چنین موضوعاتی نشان می‌دهد با این طرح دستِ کسانی که با سوءاستفاده از کارت‌های جایگاه، بساط قاچاق را پهن کرده بودند قطع خواهد شد؛ همان متخلفانی که تنها در یک جایگاه، ۱۰۵ بار سوخت‌گیری کرده بودند. اکوهشت - دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

📊 ۳ میلیارد دلار یارانه سلامت؛ پولی که به جیب بیمار نمی‌رود رئیس سازمان برنامه و بودجه: سلامت اکنون تنها حوزه‌ای است که ارز ترجیحی می‌گیرد؛ عددی معادل ۳ میلیارد دلار یارانه به این بخش داده می‌شود که حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار میلیارد تومان هزینه روی دست بودجه می‌گذارد، اما در عمل هزینه‌های درمانی بیماران روزبه‌روز بیشتر می‌شود. 💡از صحبت‌های پورمحمدی می‌تواند نتیجه گرفت که سازوکار ارز ترجیحی سلامت یک چاه ویل تمام‌عیار است که منابع کشور را هدر می‌دهد. باید به جای رانت‌پاشی، از سازوکارهای مانند طرح دارویار که اجرایی شده و اثرات مثبت آن مشخص است، استفاده شود. اکوهشت - دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

📊 قلک هزار همتی دولت در بورس؛ چطور ۳۲۰ همت بدون دردسر نقد می‌شود 🛡️ در شرایط جنگ و محاصره اقتصادی، تاب‌آوری اقتصادی مهم‌ترین رکن برای اداره کشور است. در این میان، مدیریت کسری بودجه از مهم‌ترین اولویت‌های دولت برای حفظ ثبات و پایداری اقتصاد است. 📑 یک راهکار مهم و منطقی، استفاده حداکثری از ابزار اوراق بدهی است؛ اقدامی که هم کسری بودجه را پوشش می‌دهد و هم بدهی‌های دولت را شفاف می‌کند. 📈 در کنار آن، بهره‌گیری از دارایی‌های بورسی دولت است. ارزش سهام تحت مالکیت مستقیم دولت در بورس به حدود ۱،۱۵۰ همت می‌رسد که ظرفیت بسیار مناسبی است. بر پایه محاسبات اکوهشت، دولت می‌تواند بخشی از این سهام را به‌گونه‌ای واگذار کند که بدون از دست دادن مالکیت و کنترل مدیریتی شرکت‌ها، حدود ۳۲۰ همت درآمد به دست آورد. 💡 در شرایط کنونی فروش سهام نسبت به اوراق بدهی برای دولت در دسترس تر خواهد بود، چراکه این کار از محل دارایی‌های موجود انجام می‌شود و برخلاف اوراق، تعهدی برای بازپرداخت اصل و سود در سال‌های آینده ایجاد نمی‌کند. 📎 جزئیات دارایی‌های بورسی دولت را در داشبورد اختصاصی اکوهشت مشاهده کنید. اکوهشت – دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

📊 چنبره‌ی غول‌های دولتی بر تابلوی بورس ۸۳۷ همت سهام در دست سه بازیگر دولتی 🏛️ مجموع ارزش مالکیت مستقیم و شرکت‌های صددرصد دولتی در بازار سهام به ۱۱۴۹.۶ همت می‌رسد که ۷۲.۹ درصد آن در سبد ۳ سهامدار بزرگ یعنی ایمیدرو، بانک سپه و دولت متمرکز شده است. 🔍 برای بررسی جزئیات ارزش سهام ۲۵ نهاد دولتی، ۸۳ شرکت سرمایه‌پذیر و مقایسه سبدها، داشبورد اختصاصی اکوهشت در خصوص سهامداری دولت در بورس را مشاهده کنید. اکوهشت – دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

🔗 تثبیت اقتدار نظامی با قراردادهای تجاری چطور برتری میدان را به منافع دائمی تبدیل کنیم؟ 🔥 جنگ رمضان نشان داد ایران در برابر همسایگانش دست برتر نظامی دارد؛ به‌ویژه برای قطر که اقتصاد و صادرات انرژی‌اش به تنگه هرمز گره خورده و برخلاف عربستان، راهی برای دور زدن آن ندارد. 🕊️ اما این برتری به‌تنهایی ضامن صلح نیست و اقتدار نظامی باید به روابط اقتصادی پایدار با همین همسایه‌ها تبدیل شود. 🇶🇦 وزیر دفاع قطر هم اخیراً با درک همین واقعیت گفته است: «آلمان و فرانسه بعد از ۷۵ سال درگیری و سه جنگ بزرگ، با ساختن روابط اقتصادی جلوی جنگ را گرفتند؛ ایران همسایه ماست و ما هم باید همین مسیر را برویم.» 🤝 نمونه عملی این ایده، پروژه واردات گاز از قطر است؛ طرحی که می‌تواند ناترازی گاز ایران را کمتر کند و مانع از سوزاندن سوخت مایع ۱ دلاری برای تولید برق شود. از طرفی ایران می‌تواند گاز قطر را به پاکستان سوآپ نماید و نقش خود را به عنوان هاب گازی منطقه تقویت کند. اکوهشت - دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

❄️ پیک مصرف زمستانی، اقتصاد و صنعت را زمین می‌زند! 🏭 مصرف انرژی در ایران، دوبرابر میانگین جهانی است؛ معضلی که ریشه آن را باید در «ارزان‌بودنِ افراطی انرژی» جستجو کرد. ⚖️ دولت باید پیش از دیر شدن، تن به «اصلاحات قیمتی» دهد. اگر امروز شجاعت اصلاح تعرفه‌ها را نداشته باشیم، بهای سنگین آن را فردا با قطعی گسترده برق و گاز خانگی و از آن مهم‌تر، خاموشی زنجیره‌وار صنایع و کارخانجات خواهیم پرداخت. 🛑 تعطیلی چرخ‌های تولید، پیامدی جز جهش بیکاری، فشار مضاعف بر فنر فشرده بازار ارز و در نهایت تورم نخواهد داشت. مهار ناترازی، از گذرگاه اصلاح قیمت می‌گذرد؛ هرگونه تعلل بیشتر یعنی به مخاطره انداختن کل پیکره اقتصاد کشور. اکوهشت – دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

⛽️ یک میلیون لیتر بنزین، جان تازه به حمل و نقل عمومی می‌دهد سهمیه‌ی بنزین مونتاژی‌ها را خرج زیرساخت‌ کنید ⚠️ رشد ناترازی بنزین در شرایط جنگی و محاصره، مدیریت مصرف و مهار تقاضا را ناگزیر کرده است. همزمان با اصلاح تدریجی قیمت، بهینه‌کردن نوع تخصیص سهمیه‌ها یک اقدام مکمل و منطقی است. 🚗 دو اقدام برای بهینه‌کردن تخصیص، حذف سهمیه خودروهای مونتاژی (سی‌کی‌دی) و اختصاص سهمیه به یک خودرو در هر خانوار است (به‌جای اختصاص سهمیه به هر خودرو). برآوردها نشان می‌دهد تنها با حذف سهمیه سی‌کی‌دی های با حجم موتور بالای ۲ هزار سی‌سی، روزانه حدود ۹۰۰ هزار لیتر از تخصیص بنزین کاسته می‌شود. 🚌 منابع حاصل می‌تواند مستقیماً صرف توسعه‌ی حمل‌ونقل عمومی شود. دولت باید به تقویت زیرساخت‌های حمل‌ونقل عمومی توجه کند، در این صورت مردم راحت‌تر با اصلاحات تدریجی قیمت بنزین در آینده سازگار می‌شوند. اکوهشت – دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

💬 سایپا در گزارش شش ماهه ۱۴۰۵ بابت ۳۶ همت فروش، ۳۳ همت زیان شناسایی کرده! ❌ یعنی هرچی میفروشه همونقدر زیان میسازه! 🏭تولیدکننده که ارزان میفروشد! 🚙مصرف‌کننده که گران می‌خرند! 💵و دلالی که عشق می‌کند! 🗣️ پیام اقتصادی #اکو_توئیت اکوهشت - دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

علت مقاومت دولت در برابر خصوصی‌سازی چیست؟ دولت حتی برای خصوصی‌سازی ۱۳۴ شرکت زیان‌ده قدم برنمی‌دارد. 💼 طبق قانون بودجه، دولت باید با فروش ۵۰۰ شرکت دولتی، ۵۰ هزار میلیارد تومان درآمد کسب کند. اما با گذشت ۵ ماه از ابتدای سال ۱۴۰۵، تنها ۱.۵ همت به خزانه واریز شده است. 📊 تحقق ۳ درصدی وظایف دولت در فروش این اموال نشان می‌دهد، دولت تمایلی به خروج از تصدی‌گری ندارد؛ درحالی که ۱۳۴ شرکت دولتی زیان‌ده وجود دارد که به‌جای ثروت‌آفرینی، شریان منابع عمومی را می‌بلعنند. اکوهشت – دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

⛽ چرخش رانندگان به سمت سی‌ان‌جی روزانه ۱ میلیون دلار صرفه‌جویی شد! 📰 گزارش‌های ایرنا از وزارت نفت نشان می‌دهد که پس از اجرای نرخ سوم بنزین، میانگین مصرف روزانه سی‌ان‌جی از ۱۴.۷ میلیون مترمکعب در مردادماه، به حدود ۱۶.۷ میلیون مترمکعب در مهرماه رسیده است. 📉 این جهش ۲ میلیون مترمکعبی در مصرف سی‌ان‌جی، دقیقاً به معنای جایگزینی و صرفه‌جویی نزدیک به ۲ میلیون لیتر بنزین در هر روز است. تفاوت مصرف سی‌ان‌جی به‌جای بنزین، در هر روز یک میلیون دلار است. 💡دولت باید این رویکرد واقع‌بینانه و تدریجی را استمرار بخشد تا الگوی مصرف سوخت کشور را به‌مرور زمان اصلاح کند. اکوهشت – دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

💰 صندوق ارزی مس، گزینه‌ی بهینه برای حفظ ارزش پول، راهی برای ثروتمند شدن مردم و توسعه تولید در کشور 🗯 مصطفی فیض، مدیرعامل شرکت ملی صنایع مس ایران در مصاحبه با اکوایران: بیش از ۷۲ پروژه در حال اجراست که تکمیل آن‌ها می‌تواند به افزایش تولید ناخالص داخلی کشور کمک کند. 🏗 فیض همچنین از تلاش برای ایجاد دومین صندوق ارزی کشور به‌عنوان یکی از روش‌های تأمین مالی این پروژه‌ها خبر داد. اکوهشت – دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

📊 📊 رقابت غول مسی با کل بازار بدهی دولت؛ نشانه‌ای از کم‌عمقی بازار بدهی دولت 📈 مجموع ارزش معاملاتی سهام شرکت ملی مس ایران در سال‌های اخیر نه‌تنها هم‌پای بازار بدهی دولت پیش رفته، بلکه گاهی از کل معاملات اوراق مرابحه و اسناد خزانه نیز سبقت گرفته است؛ رخدادی که علاوه بر وزن بالای این نماد، از کم‌عمق بودن بازار بدهی در ایران حکایت دارد. 🏛 منطق مالی حکم می‌کند که مقیاس بدهی حاکمیتی بسیار فراتر از یک تک‌سهم باشد. سبقت یک نماد از کل اوراق دولتی، نشانه گریز دولت از استقراض شفاف و پناه بردن به تکالیف فرابودجه‌ای است؛ تعهداتی که باید روی تابلوی اوراق بیایند تا بازار به اندازه واقعی خود برسد. اکوهشت – دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

🏛️ تقسیم سود ۹۵ درصدی در شستا، چگونه غول ناترازی، توسعه را می بلعد 💰 شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی (شستا) ۹۵ درصد از سود خود را بین سهامداران تقسیم کرده است؛ یعنی سرمایه‌ای که بخشی از آن می‌توانست صرف توسعه شود، تقسیم شد. جالب اینکه اجازه‌ی تقسیم ۵ درصد باقی مانده را قانون تجارت نداده است. ⛏️شستا تنها در سه پروژه معدنی طلا و نقره (تفتان، کردستان و رنگان)، به بیش از ۲۰ هزار میلیارد تومان اعتبار، برای تکمیل نیاز دارد؛ پروژه‌ای مانند «افزایش ظرفیت طلای تفتان» با ارزشی نزدیک به ۱۴ همت، با تنها ۳ درصد پیشرفت به‌دلیل کمبود منابع متوقف مانده است. 🔄 ریشه این تصمیمات را باید در ناترازی مزمن صندوق‌های بازنشستگی جست‌وجو کرد؛ جایی که صندوق‌های مادر به‌دلیل فشارهای مالی شدید، برای تأمین مستمری‌ها، تقسیم سود حداکثری شستا را طلب و توسعه‌ی آینده را فدای روزمرگی می‌کنند. اکوهشت – دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

🚗 صرفه‌جویی ۱.۵ میلیارد دلاری با اسقاط خودروهای فرسوده 📈 با ارتقای نسبت اسقاط از «۱ خودرو به ازای هر ۱۲ خودروی تولیدی» به «۱ خودرو به ازای هر ۴ خودروی تولیدی»، گامی جدی در مسیر اجرای هدف برنامه هفتم (اسقاط سالانه حداقل ۵۰۰ هزار خودرو) برداشته شده که البته بار مالی و هزینه اسقاط بر عهده خودروساز است. ⛽ این روند، علاوه بر تسریع خروج خودروهای فرسوده از جاده‌ها، به‌تنهایی سالانه ۱.۵ میلیارد لیتر صرفه‌جویی در مصرف سوخت به دنبال دارد که معادل بیش از ۱.۵ میلیارد دلار می‌شود و کاهش ناترازی بنزین را به همراه خواهد داشت. اکوهشت – دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

📌 ۱۸ میلیارد دلار مس خاک می‌خورد؛ فرصت‌سوزی ایران در عصر هوش مصنوعی ⛏ کشور سالانه تنها ۰.۶ درصد از ذخایر مس را استخراج می‌کند؛ در حالی که میانگین جهانی استخراج از منابع ۲.۵ درصد است. اگر تولید ایران به استاندارد جهانی نزدیک می‌شد، سالانه ۱.۳ میلیون تن بیشتر تولید می‌کردیم. ⚡ گسترش پرشتاب هوش مصنوعی، انرژی‌های تجدیدپذیر و خودروهای برقی، عطش بازار جهانی را برای مس به‌شدت افزایش داده و قیمت مس، پارسال از ۱۰ هزار دلار به حدود ۱۴ هزار دلار رسانده است. 📉 تنها در سال ۲۰۲۶، استخراج‌نشدن این حجم مس، یعنی از دست رفتن ۱۸.۲ میلیارد دلار درآمد ارزی در یک سال؛ معادل صادرات ۲۶۰ میلیون بشکه نفت ۷۰ دلاری است. ⌛️بخش عمده‌ای از ذخایر مس ایران در ده سال اخیر کشف شده و زمان‌بر بودن تامین زیرساخت‌های فرآوری یکی از دلایل عقب ماندگی ایران در تولید مس است اما تاخیر مکرر در بهره‌برداری از طرح‌های توسعه‌، کشور را از درآمدهای کلان محروم کرده است. طرح‌هایی که قرار بود در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ به ثمر بنشینند. اکوهشت – دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

🌐 جنگل سامانه‌های دولتی؛ چرا دولت اصرار به تصدی‌گری دارد؟ 👥 وزیر ارتباطات می‌گوید مردم و فعالان اقتصادی در جنگلی از سامانه‌های متعدد سردرگم شده‌اند. 💻 این در حالی است که پلتفرم‌های بزرگ بخش خصوصی با میلیون‌ها تراکنش و پردازش روزانه، بالاترین رضایت را برای کاربران خود به ثبت می‌رسانند. 🏗️ دولت نه توسعه‌دهنده خوبی برای خدمات فناورانه است و نه اپراتور توانمندی در نگهداری زیرساخت‌های دیجیتال به شمار می‌رود. اکوهشت – دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

📉 مدیریت گام‌به‌گام شکاف ارز؛ مهار شوک بدون اتلاف منابع 🛑 تثبیت دستوری نرخ ارز و تعمیق فاصله آن با بازار آزاد، همواره نتیجه‌ای جز فرسایش ذخایر ارزی و تحمیل جهش‌های ناگهانی نرخ نداشته است. 📊 داده‌های مهرماه امّا نشان می‌دهد سیاست‌گذار تلاش دارد با تعدیل آرام نرخ رسمی این فاصله را مدیریت کند؛ رویکردی که طی دو هفته گذشته، شکاف دو نرخ را از ۳۵ به ۳۱ درصد کاهش داده و مانع از دورتر شدن آنان از یکدیگر شده است. 💡با این حال، کاهش شکاف نرخ ارز رسمی و آزاد باید تا رسیدن به محدوده ۱۰ تا ۱۵ درصد با جدیت ادامه یابد. اکوهشت – دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

🚂 قطار توسعه در آتشِ رانت 💰 در دو دهه‌ی گذشته، ایران حدود ۱۵۰۰ میلیارد دلار درآمد ارزی در اختیار داشت؛ سرمایه‌ای عظیم که می‌توانست زیرساخت‌های مدرن، به‌ویژه شبکه ریلی کشور را نوسازی کند و ما را به شاهراه‌های اصلی تجارت جهانی متصل سازد. 🔥 اما این منابع طلایی در چرخه مخرب ارزپاشی رانتی و واردات کالاهای مصرفی بلعیده شد. ⚠️ از سوی دیگر، توزیع بی‌حساب رانت انرژی و مفت‌سوزی منابع، عملاً دست دولت را برای هرگونه سرمایه‌گذاری و توسعه زیرساختی بست تا قطار اقتصاد ایران درجا بزند. اکوهشت – دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

⛏ سقوط سهم واقعی خزانه از معادن؛ سهل‌انگاری را در اوج جنگ کنار بگذارید. 📊 ارزش واقعی (با کسر تورم) وصولی حقوق دولتی معادن به عنوان یکی از منابع مهم درآمدی دولت در سال ۱۴۰۴ کاهش چشمگیری داشته است. 📉 محاسبه براساس قیمت‌های ثابت سال ۱۴۰۰، بدین معنی است که ارزش حقوق دولتی وصول شده در هر سال معادل چه عددی در سال ۱۴۰۰ بوده است. به عنوان مثال رقم وصول شده در سال ۱۴۰۴ ارزشی معادل ۱۴.۶ همت در سال ۱۴۰۰ داشته که حدود ۵ همت کمتر از رقم وصولی سال ۱۴۰۰ می‌باشد. ‼️ این روند نزولی که از سال ۱۴۰۲ آغاز شده و در سال ۱۴۰۴ شدت بیشتری گرفته، یعنی حقوق دولتی معادن بسیار کمتر از تورم عمومی کشور رشد داشته است. این در حالی است که قیمت‌های مواد معدنی مانند مس و طلا در سال‌های‌ گذشته بسیار بیشتر از تورم رشد کرده و ارقام وصولی فعلی هیچ‌گونه توجیهی ندارد. اکوهشت – دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

⚖️ قیمت‌گذاری یا تنظیم‌گری؟ ضرورت تغییر ذائقه سیاست‌گذار به ذائقه اسلامی ✍️ حجت‌الاسلام دکتر مصطفی جلالی 📜 در فقه اسلامی، چنان‌که پیش‌تر اشاره شد، هم بر احترام به مالکیت و وفای به قراردادها تأکید شده و هم بر منع اکل مال به باطل، احتکار و اجحاف. بنابراین، نه می‌توان از مسئولیت حکومت در برابر ظلم و اخلال چشم پوشید و نه هر مداخله‌ای را به نام عدالت، مشروع و کارآمد دانست. 🏛️ در رویکرد رایج، قیمت‌گذاری دولتی ابزار اصلی اداره بازار است و آزادی قیمت‌ها استثنا محسوب می‌شود. 💡 در رویکرد اسلامی، اصل بر آزادی مبادله و کشف قیمت توسط سازوکار بازار است؛ موضوعی مشهور در تاریخ فقه که روایات نیز دلالتی روشن بر آن دارد. 🛡️ لذا حکومت باید با نظارت و تنظیم‌گری، از رقابت سالم و حقوق مردم پاسداری کند و مداخله در قیمت تنها به شرایط خاص، ضروری و موقت محدود باشد. 🏷️ قیمت صرفاً یک عدد نیست؛ بلکه نشانه‌ای از هزینه تولید، کمیابی، عرضه و تقاضاست. اگر قیمت دستوری، بی‌اعتنا به این واقعیت‌ها تعیین شود، شاید در ظاهر کالا را ارزان کند، اما با کاهش عرضه و افت کیفیت، به کمبود، ایجاد بازار غیررسمی و رانت می‌انجامد؛ وضعیتی که سود تفاوت قیمت به‌جای مصرف‌کننده، به واسطه‌ها و صاحبان دسترسی ویژه می‌رسد. ⚖️ از منظر اسلامی، عدالت اقتضا می‌کند که نه فروشنده متضرر شود و نه خریدار در معرض فریب و انحصار قرار گیرد. قاعده «لاضرر» بر ضرورت مراقبت از سلامت بازار دلالت دارد، اما رفع ظلم لزوماً تعیین قیمت نیست؛ بلکه شکستن انحصار، مقابله با تبانی، افزایش عرضه یا شفافیت توزیع است. 📚 در دیدگاه مشهور فقها، تسعیر در شرایط عادی قاعده و نقطه آغاز سیاست‌گذاری نیست؛ اما در صورت اخلال جدی در معیشت، مداخله باید متناسب با ضرورت و قابل بازنگری باشد. ضرورت، مجوزی برای تبدیل استثنا به قاعده دائمی نیست. 🚫 «عدم قیمت‌گذاری» به‌معنای رهاکردن بازار نیست. حکومت وظیفه دارد با فساد و انحصار مقابله کند، اما اسلام تحقق این اهداف را در روشی غیر از قیمت‌گذاری جست‌وجو می‌کند. 🔄 تفاوت میان قیمت‌گذاری دستوری و تنظیم‌گری عادلانه در همین است: اولی مستقیماً نرخ را تعیین می‌کند؛ دومی قواعدی می‌سازد تا مبادله‌ای منصفانه، شفاف و به‌دور از ظلم شکل بگیرد. 🌱 شاید وقت آن است که به‌جای نرخ‌گذاری بپرسیم: چه قواعدی لازم است تا بازار از ظلم و انحصار مصون بماند و قیمت‌ها در فضایی رقابتی، شفاف و منصفانه شکل بگیرند؟ این رویکرد اسلامی‌تر است. اکوهشت - دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

⛏️ صادرات مس؛ راه دور زدن تحریم و محاصره چرا پنجمین دارنده ذخایر مس جهان، در رتبه شانزدهم تولید درجا می‌زند؟ 🌍 ایران پنجمین دارنده ذخایر مس جهان است که پتانسیل رسیدن به صادرات سالانه یک میلیون تن مس را دارد؛ این عدد، معادل ۱۴ میلیارد دلار درآمد ارزی پایدار در سال است. 🛡️ برخلاف نفت خام، مس کالایی عملاً تحریم‌ناپذیر است؛ مصرف‌کنندگان آن در زنجیره متنوع صنایع جهانی، گسترده و پراکنده هستند. مس بخاطر ارزش بالا در هر تن، از حمل دریایی بی‌نیاز است و در شرایط محاصره دریایی صادرات آن متوقف نمی‌شود. 🎯 در شرایط خطیر تحریم، محاصره و کمبود منابع ارزی، شرکت ملی مس می‌بایست با تسهیل ورود بخش خصوصی، مشارکت با آن‌ها و تسریع در تامین مالی طرح‌های توسعه، اولویت حیاتی‌ جهش تولید صنعت مس را در دستور کار داشته باشد. اکوهشت - دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

🎯 وظیفه کلیدی بانک مرکزی؛ جلوگیری از سرایتِ گرانی به تورم! 🏛️ کوین وارش، رئیس فدرال رزرو، در نشست اخیر خود، افزایش نرخ بهره را برای مهار تورم در آمریکا اعلام کرد. 🚗 در این نشست، خبرنگاری پرسید: «وقتی نرخ بهره حریفِ بخش عرضه انرژی و جهش قیمت نفت نمی‌شود، ابزار انقباضی چه اثری دارد؟» 🎙️ پاسخ کلیدی کوین اما روشن بود: «بانک مرکزی تواناییِ کنترل قیمت یک کالای خاص، مثل نفت یا مواد غذایی را ندارد؛ اما وظیفه‌ اصلی بانک مرکزی این است که نگذارد تغییر قیمت در یک بخش (مثل انرژی)، به کل اقتصاد سرایت کند و اثرات ثانویه برجای بگذارد». ⚖️ منطق این سیاست کاملاً شفاف است؛ سیاستِ پولیِ انقباضی شاید قیمت نفت را مستقیماً پایین نیاورد، اما با مهار تقاضای کل و تعدیل انتظارات تورمی، مانع از تبدیل شدنِ یک گرانیِ مقطعی به رشد پایدارِ قیمت‌ها در کل بازار می‌شود. اکوهشت - دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht